Latin Amerika ülkelerinin İsrail ile ilişkilerinde son dönemde siyasi değişimler yaşanıyor. Bölgede göreve gelen yeni liderlerin bir bölümü, İsrail'in Gazze'deki savaşı nedeniyle diplomatik ilişkileri sınırlandırmaya yönelik önceki yönetimlerin aldığı kararları tersine çeviriyor. İsrail ile yakınlaşma adımları, ülkelerin dış politika tercihleri ve yeni yönetimlerin uluslararası ilişkilerde benimsediği yaklaşımlar çerçevesinde gündeme geliyor.
Brezilya'daki siyasi gelişmeler de İsrail ile ilişkiler açısından takip ediliyor. Sağcı senatör Bolsonaro, seçim kampanyası mitinglerinde İsrail bayraklarına yer verirken İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile dostluğunu öne çıkarıyor. Bolsonaro'nun seçimleri kazanması durumunda Brezilya'nın da İsrail ile diplomatik ilişkilerini geliştiren Latin Amerika ülkeleri arasına katılabileceği belirtiliyor.
LATİN AMERİKA ÜLKELERİ İSRAİL İLE İLİŞKİLERİNİ YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYOR
Latin Amerika'da yaşanan siyasi yönetim değişiklikleri, ülkelerin İsrail'e yönelik dış politika kararlarına da yansıyor. İsrail'in Gazze'deki savaşı nedeniyle diplomatik baskıyı artırmayı amaçlayan bazı uygulamalar, yeni liderlerin göreve gelmesiyle birlikte yeniden ele alınıyor. İsrail ile ilişkilerin sınırlandırılmasına yönelik önceki politikaların tersine çevrilmesi, bölgedeki diplomatik yön değişikliğinin başlıca örnekleri arasında yer alıyor.
Yeni yönetimlerin İsrail ile ilişkileri geliştirme yönündeki adımları, Latin Amerika'nın ABD ile diplomatik ilişkileri ve ülkelerin iç siyasi dengeleriyle birlikte ele alınıyor. Özellikle sağ siyasi hareketlerin Washington yönetimiyle ilişkilerine verdiği önem ve dini seçmen gruplarının siyasi etkisi, uzmanların üzerinde durduğu başlıklar arasında bulunuyor.
BREZİLYA'DA BOLSONARO'NUN İSRAİL MESAJLARI GÜNDEMDE
Brezilya'da seçim kampanyasını sürdüren sağcı senatör Bolsonaro'nun İsrail'e yönelik açıklamaları, ülkenin dış politika gündeminde yer alıyor. Bolsonaro, katıldığı seçim mitinglerinde İsrail bayraklarını kullanırken Başbakan Binyamin Netanyahu ile kişisel ilişkilerini de kampanya söylemlerine taşıyor.
Bolsonaro'nun İsrail ile yakın ilişkilere verdiği önem, Brezilya'nın gelecekteki diplomatik tercihleri bağlamında gündeme geliyor. Seçim sürecindeki açıklamaları, İsrail ile ilişkilerin güçlendirilmesini savunan siyasi yaklaşımını ortaya koyuyor.
KOLOMBİYA İSRAİL İLE KOPARILAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİ YENİDEN KURUYOR
Kolombiya'da Ağustos 2026'da göreve gelen Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella, önceki yönetimin İsrail'e yönelik kararlarını değiştirmeye başladı. Eski Devlet Başkanı Gustavo Petro, Gazze'deki saldırıları soykırım olarak nitelendirerek İsrail ile diplomatik ilişkileri kesmiş, kömür ihracatını durdurmuş ve askeri işbirliğini sonlandırmıştı. Petro yönetimi ayrıca Filistin'de büyükelçilik açmayı planlamıştı.
Yeni yönetim ise büyükelçiliğini Tel Aviv'den Kudüs'e taşıma planını duyurdu, büyükelçilerin yeniden atanması için adımlar attı ve İsrail'in işgal altındaki Suriye toprağı Golan Tepeleri üzerindeki egemenlik iddiasını tanıdı. Eylül ayında Kolombiya ile İsrail arasında karşılıklı vizesiz seyahat uygulaması da başladı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, 8 Ekim'de yaptığı açıklamada Kolombiya'nın büyükelçilik kararını Latin Amerika ile ilişkiler açısından gündeme getirdi.
ARJANTİN, BOLİVYA, ŞİLİ VE HONDURAS'TA İSRAİL POLİTİKASI DEĞİŞTİ
Arjantin'de 2023 yılında devlet başkanı seçilen Javier Milei, ülkesinin büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma sözü verdi. Birleşmiş Milletler'de Filistin devletinin tanınmasına karşı çıkan Milei, kendisini dünyanın en Siyonist devlet başkanı olarak tanımladı.
Bolivya'da Evo Morales ve Luis Arce dönemlerinde İsrail ile ilişkiler sınırlandırılmıştı. Rodrigo Paz'ın göreve gelmesinin ardından önceki politika değiştirildi. Şili'de Ağustos 2026'da göreve gelen Jose Antonio Kast da İsrail'e yeniden büyükelçi atadı. Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura ise ülkesinin İsrail'deki diplomatik temsilini yeniden başlattı.
Venezuela da Ağustos 2026'da İsrail ile konsolosluk ilişkilerini yeniden kuracağını duyurdu. Karar, Hugo Chavez ve Nicolas Maduro dönemlerinde sürdürülen İsrail karşıtı diplomatik yaklaşımda değişikliğe işaret etti.
TRUMP YÖNETİMİYLE YAKINLAŞMA İSRAİL İLİŞKİLERİNDE ROL OYNUYOR
Latin Amerika ülkelerinin İsrail'e yönelik politikalarındaki değişim, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle kurulan ilişkiler çerçevesinde de ele alınıyor. Washington merkezli Ekonomi ve Politika Araştırmaları Merkezi Uluslararası Politika Direktörü Alexander Main'e göre bazı sağcı liderler, İsrail ile ilişkilerini ABD'nin bölgesel siyasi ve güvenlik politikalarıyla birlikte şekillendiriyor.
Trump yönetiminin öncülüğündeki Shield of the Americas adlı güvenlik girişiminde Arjantin, Bolivya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, El Salvador, Guyana, Honduras, Panama, Paraguay, Peru ve Trinidad ve Tobago yer alıyor. Girişim, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve bölgesel güvenlik işbirliği çerçevesinde faaliyet gösteriyor.
Main, İsrail ile yakın ilişkilerin askeri uçak satışı, güvenlik güçlerinin eğitimi ve gözetleme teknolojilerine erişim gibi alanlarda da önem taşıdığını belirtiyor. İsrailli bir şirket tarafından geliştirilen Pegasus casus yazılımı, söz konusu teknolojiler arasında gösteriliyor.
EVANJELİK SEÇMENLERİN İSRAİL POLİTİKASINDAKİ ETKİSİ
Latin Amerika'da İsrail'e destek veren siyasi hareketlerin önemli dayanaklarından birini Evanjelik Hristiyan topluluklar oluşturuyor. Brezilya'daki Evanjelik Parlamento Cephesi, Temsilciler Meclisinin yüzde 40'ından fazlasını ve Senatonun dörtte birinden fazlasını kapsayan bir siyasi grubu temsil ediyor.
Honduras ve Guatemala'da nüfusun yaklaşık yüzde 40'ını Evanjelikler oluşturuyor. Her iki ülke de büyükelçiliklerini Kudüs'e taşıyan ülkeler arasında bulunuyor. Meksika Koleji Uluslararası Çalışmalar Merkezi araştırma profesörü Marta Tawil Kuri, özellikle Hristiyan Siyonizminin bölgedeki siyasi ilişkilerde giderek daha fazla yer tuttuğunu belirtiyor.
Florida merkezli Evanjelik din adamı Mario Bramnick'in yönettiği Latino Coalition for Israel adlı kuruluş da Latin Amerika ülkelerinde diplomatik temaslar yürütüyor. Kuruluşun Guatemala, El Salvador, Brezilya, Panama, Şili ve Kosta Rika'daki siyasi liderlerle görüştüğü bildiriliyor.
İSRAİL İLE İLİŞKİLER İÇİN ISAAC ACCORDS GİRİŞİMİ BAŞLATILDI
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, 2025 yılında Genesis Prize kuruluşundan İsrail'e verdiği destek nedeniyle 1 milyon dolarlık ödül aldı. İsrail hükümetinin desteğiyle 100 milyon dolarlık başlangıç fonuyla kurulan kuruluşun verdiği ödülün ardından Milei, Isaac Accords adlı girişimi başlattı.
ABD'nin desteğiyle İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasında diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurulmasını amaçlayan Abraham Anlaşmaları örnek alınarak oluşturulan girişim, Latin Amerika'daki İsrail yanlısı sivil toplum kuruluşlarına mali destek sağlıyor. Ayrıca ülkelerin büyükelçilik kararları ve Birleşmiş Milletler'deki oylama tutumları takip ediliyor.
Eylül 2026 sonunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları sırasında Bolivya, Panama ve Paraguay liderleriyle bir araya geldi. Netanyahu, söz konusu ülkeleri Isaac Accords girişimine katılmaya davet etti.
UZMANLAR LATİN AMERİKA'DAKİ DEĞİŞİMİ NASIL AÇIKLIYOR?
Meksika Koleji'nden Marta Tawil Kuri, Latin Amerika ülkelerinin İsrail'e yaklaşımındaki değişimin tek bir nedene dayanmadığını ifade ediyor. Kuri'ye göre Washington yönetiminden siyasi destek arayan sağcı liderler, Evanjelik seçmenlerin etkisi ve İsrail'in diplomatik girişimleri aynı süreçte rol oynuyor.
Kuri ayrıca Latin Amerika'daki güçlü başkanlık sistemleri ve diplomatik kurumların yapısının, hükümet değişikliklerinin dış politikaya hızlı biçimde yansımasına olanak tanıdığını belirtiyor. ABD'de İsrail'e yönelik desteğin farklı yönetimler arasında daha istikrarlı olduğunu söyleyen Kuri, Latin Amerika'da ise seçim sonuçlarının ülkelerin diplomatik tutumlarında belirgin değişikliklere yol açabildiğini kaydediyor.
