Bangsamoro Parlamentosunun ilk oturumuna 80 üyeden 79'u katıldı. Başbakanlık seçiminde Bangsamoro Federalist Partisi'nden (BFP) Abdulraof Macacua 51 oy alırken, eski Başbakan ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi lideri Ahod Balawag Ebrahim 27 oyda kaldı. Bir milletvekili ise çekimser oy kullandı. Seçimin ardından Macacua yemin ederek görevine başladı.
BANGSAMORO'DA İLK SEÇİLMİŞ PARLAMENTO GÖREVE BAŞLADI
Filipinler'in güneyindeki Müslüman Mindanao'da yer alan Bangsamoro Özerk Bölgesi'nin ilk seçilmiş parlamentosu, 30 Ekim Cuma günü Cotabato kentinde toplandı. Bölge halkının 14 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde belirlediği temsilciler, ilk oturumda hükümet başkanını ve parlamentonun diğer yöneticilerini seçmek üzere oy kullandı.
Toplam 80 sandalyeden oluşan Bangsamoro Parlamentosunda 40 siyasi parti temsilcisi, 32 bölge temsilcisi ve 8 sektörel temsilci bulunuyor. Parlamento, bölgesel yasaların çıkarılması, yıllık bütçenin onaylanması ve özerk yönetimin faaliyetlerinin denetlenmesinden sorumlu olacak. Yeni parlamentonun görev süresi 30 Haziran 2031'de sona erecek.
Bangsamoro'da 2019 yılında parlamenter yönetim sistemi kurulmasına rağmen geçiş döneminde görev yapan milletvekilleri Filipinler Cumhurbaşkanı tarafından atanıyordu. Eylül ayında gerçekleştirilen seçimlerle birlikte bölge halkı ilk kez kendi parlamento temsilcilerini belirleme ve dolaylı olarak hükümet başkanının seçimine katılma imkânı elde etti.
ABDULRAOF MACACUA 51 OYLA BAŞBAKAN SEÇİLDİ
Bangsamoro Özerk Bölgesi'nin seçimle oluşturulan ilk parlamentosu tarafından seçilen başbakanı.
Bangsamoro Parlamentosunda gerçekleştirilen başbakanlık seçiminde Abdulraof Macacua, 51 milletvekilinin desteğini alarak göreve seçildi. Eski geçici dönem başbakanı Ahod Balawag Ebrahim'in 27 oy aldığı seçimde bir milletvekili çekimser kaldı. Bangsamoro Organik Yasası uyarınca 80 sandalyeli parlamentoda başbakan seçilebilmek için en az 41 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Macacua, seçimin ardından Bangsamoro'nun sembolik lideri olarak görev yapan Şeyh Muslim Guiamaden huzurunda yemin etti. Yeni başbakan, görevini yerine getirirken yalnızca kendisine oy verenleri değil, farklı siyasi tercihleri bulunan Bangsamoro halkının tamamını temsil edeceğini ifade etti.
Parlamentoda ayrıca Amer Zaakaria Rakim, 51 oy alarak meclis başkanlığına seçildi. Rakim'in rakibi, geçiş dönemi parlamentosunun eski başkanı Mohammad Yacob ise 27 oy aldı. Böylece hem bölgesel hükümetin hem de parlamentonun yönetimi ilk kez seçilmiş milletvekillerinin oylarıyla belirlendi.
YENİ BAŞBAKAN ESKİ MÜSLÜMAN DİRENİŞ HAREKETİNİN YÖNETİCİLERİNDENDİ
Bangsamoro'nun yeni başbakanı Abdulraof Macacua, Filipinler'in güneyinde uzun yıllar devam eden Müslümanların siyasi ve silahlı mücadelesinde görev alan isimlerden biri olarak tanınıyor. Macacua, Moro İslami Kurtuluş Cephesi'nin silahlı kanadı olan Bangsamoro İslami Silahlı Kuvvetleri bünyesinde genelkurmay başkanlığı görevinde bulundu. Daha sonra Filipinler hükümetiyle yürütülen barış süreci ve özerk yönetimin oluşturulmasına ilişkin siyasi çalışmalarda yer aldı.
Macacua, Mart 2025'te Filipinler Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr. tarafından geçici dönem başbakanlığına atanmıştı. Görevi, 2019 yılından itibaren Bangsamoro yönetiminin başında bulunan Moro İslami Kurtuluş Cephesi lideri Ahod Balawag Ebrahim'den devralmıştı. 30 Ekim'deki seçimle birlikte Macacua, daha önce atamayla yürüttüğü başbakanlık görevine seçilmiş parlamentonun desteğiyle devam etme hakkı kazandı.
2014 BARIŞ ANLAŞMASI ÖZERK YÖNETİMİN YOLUNU AÇTI
Filipinler'in güneyindeki Müslümanların siyasi ve silahlı mücadelesi onlarca yıl boyunca devam etti. Mindanao ve çevresindeki bölgelerde faaliyet gösteren Moro İslami Kurtuluş Cephesi ile Filipinler hükümeti arasında yürütülen müzakereler, 2014 yılında kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlandı.
Bangsamoro Kapsamlı Anlaşması olarak bilinen düzenleme, Moro İslami Kurtuluş Cephesi ile Filipinler hükümeti arasındaki çatışmaların sona erdirilmesini ve Müslüman nüfusun yoğunlukta olduğu bölgelerde yeni bir özerk yönetim kurulmasını öngörüyordu. Anlaşmanın ardından sürdürülen siyasi ve hukuki çalışmalar sonucunda Bangsamoro Özerk Bölgesi 2019 yılında oluşturuldu.
Bölgenin kurulmasıyla birlikte geçici bir parlamento ve hükümet göreve başladı. Geçiş yönetiminde Moro İslami Kurtuluş Cephesi'nin eski yöneticileri de yer alırken, bölgesel kurumların oluşturulması ve seçimle işbaşına gelecek bir parlamentoya geçilmesi için çalışmalar yürütüldü. Yedi yılı aşkın süren geçici yönetim dönemi, 30 Ekim 2026'da seçilmiş parlamentonun göreve başlamasıyla tamamlandı.
FİLİPİNLER CUMHURBAŞKANI İLK PARLAMENTO TOPLANTISINA KATILDI
Filipinler Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr., Bangsamoro Parlamentosunun Cotabato'da gerçekleştirilen ilk toplantısına katılarak milletvekillerine hitap etti. Marcos, parlamentonun göreve başlamasının ardından bölgesel yönetimin kamu hizmetlerine, yasama çalışmalarına ve kamu kaynaklarının kullanımına odaklanması gerektiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Marcos, Bangsamoro'daki barış sürecinin sonuçlarının bölgede yaşayan ailelerin günlük yaşamına yansımasının önemine değindi. Konuşmasının ardından parlamentodan ayrılan Marcos'un katıldığı açılış oturumunu, başbakanlık ve meclis başkanlığı seçimleri takip etti.
YEDİ YILLIK GEÇİCİ YÖNETİM DÖNEMİ SONA ERDİ
Bangsamoro'da 2019 yılında başlayan geçiş döneminin sona ermesiyle birlikte bölgenin yasama ve yürütme organları seçimle belirlenen parlamento üzerinden faaliyet gösterecek. Yeni sistemde başbakan, parlamento üyelerinin çoğunluğunun desteğiyle göreve geliyor ve bölgesel hükümetin çalışmalarını yönetiyor.
Parlamentonun yetkileri arasında bölgesel mevzuatın hazırlanması, kamu harcamalarının denetlenmesi, eğitim, sağlık, altyapı, tarım ve istihdam alanlarındaki yönetim faaliyetlerinin takip edilmesi bulunuyor. Başbakan ise hükümetin oluşturulması, bakanlıkların yönetimi ve kabul edilen politikaların uygulanmasından sorumlu olacak.
Filipinler hükümeti ile Moro İslami Kurtuluş Cephesi arasında 2014'te imzalanan barış anlaşmasıyla başlayan ve 2019'da özerk yönetimin kurulmasıyla devam eden süreç, 30 Ekim 2026 tarihinde ilk seçilmiş parlamentonun başbakanını belirlemesiyle yeni bir aşamaya ulaştı.
