Afganistan hükümeti, Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) İslam Emirliği'nin üst düzey yöneticileri hakkında daha önce çıkardığı tutuklama kararlarına ilişkin yeni ayrıntıları açıklamasının ardından kararlara tepki gösterdi. Afganistan İslam Emirliği Sözcüsü Zebihullah Mücahid, pazartesi günü yaptığı açıklamada yönetimin liderlerinin herhangi bir mahkeme tarafından tutuklanmalarını veya cezalandırılmalarını gerektirecek bir eylemde bulunmadığını savundu.
Mücahid, sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı açıklamasında Afganistan'ın "Uluslararası Ceza Mahkemesi" adı taşıyan herhangi bir mahkemeyi tanımadığını ifade etti. Mücahid ayrıca Afganistan yönetiminin söz konusu mahkemenin açıklamalarına önem vermediğini söyledi.
UCM DAHA ÖNCE AHUNDZADE VE HAKKANİ HAKKINDA KARAR ÇIKARDI
Afganistan yönetiminin açıklaması, UCM'nin İslam Emirliği lideri Hibetullah Ahundzade ile Yüksek Mahkeme Başkanı Abdülhakim Hakkani hakkında daha önce çıkardığı tutuklama kararlarına ilişkin yeni ayrıntıları kamuoyuyla paylaşmasının ardından geldi.
UCM, Temmuz 2025'te Ahundzade ve Hakkani hakkında tutuklama kararı çıkardı. Mahkeme, iki ismi Afganistan'da "toplumsal cinsiyet politikalarına uymayan" kadınlar, kız çocukları ve diğer kişilere yönelik "toplumsal cinsiyete dayalı zulüm" gerekçesiyle insanlığa karşı suç işlemekle suçladı.
UCM'NİN AFGANİSTAN YÖNETİMİNE YÖNELİK İDDİALARI
UCM hakimleri, İslam Emirliği yönetiminin Afganistan'daki nüfusa yönelik katı kurallar ve yasaklar uyguladığını, kadınlar ile kız çocuklarının ise söz konusu uygulamalardan özellikle etkilendiğini ileri sürdü. Mahkeme, suçlamalarını Afganistan'da uygulanan çeşitli kısıtlamalara dayandırdı.
UCM'ye göre kadınlar ve kız çocukları eğitim, ifade özgürlüğü ve hareket özgürlüğü gibi temel haklardan mahrum bırakıldı. Mahkeme, söz konusu uygulamaları Ahundzade ve Hakkani hakkındaki tutuklama kararlarının gerekçeleri arasında gösterdi.
EĞİTİM VE YÜKSEKÖĞRETİM BAKANLARI HAKKINDA DA KARAR ÇIKARILDI
UCM, Ahundzade ve Hakkani hakkında verdiği kararların ardından Afganistan İslam Emirliği yönetimindeki iki bakan hakkında da tutuklama kararı çıkardı. Eğitim Bakanı Habibullah Ağa ile Yükseköğretim Bakanı Nida Muhammed Nedim de mahkemenin soruşturmasına dahil edildi.
UCM'nin Lahey'deki açıklamasına göre Ağa ve Nedim, İslam Emirliği lideri Ahundzade ve Yüksek Mahkeme Başkanı Hakkani ile aynı suçlamalar kapsamında soruşturuldu. İki bakan hakkındaki tutuklama kararları Eylül 2025'te çıkarıldı.
İKİ BAKAN HAKKINDAKİ KARARLARIN GİZLİLİĞİ KALDIRILDI
Eğitim Bakanı Habibullah Ağa ve Yükseköğretim Bakanı Nida Muhammed Nedim hakkındaki tutuklama kararları başlangıçta kamuoyuna açıklanmadı. Eylül 2025'te alınan kararların gizliliği pazartesi günü kaldırılarak ayrıntılar kamuoyuyla paylaşıldı.
Kararların açıklanmasının ardından Afganistan İslam Emirliği yönetiminden tepki geldi. Sözcü Mücahid, yönetimin liderlerine yönelik suçlamaları kabul etmediklerini belirtirken UCM'nin Afganistan tarafından tanınmadığını ifade etti.
SÜREÇ OCAK 2025'TEKİ BAŞVURUYLA GÜNDEME GELDİ
Ahundzade ve Hakkani hakkındaki UCM sürecinin önceki aşamalarından biri Ocak 2025'te yaşandı. Eski UCM Başsavcısı Kerim Han, söz konusu iki isim hakkında tutuklama emri çıkarılması için talepte bulunduğunu açıklamıştı.
Mahkeme daha sonra Temmuz 2025'te Ahundzade ve Hakkani hakkında tutuklama kararlarını çıkardı. Eğitim Bakanı Habibullah Ağa ile Yükseköğretim Bakanı Nida Muhammed Nedim hakkındaki kararlar ise Eylül 2025'te alındı ve daha sonra kararların gizliliği kaldırıldı.
