Pakistan ile Afganistan arasındaki sınır gerilimi yeni hava saldırılarıyla yeniden yükseldi. Pakistan, Afganistan sınırları içerisindeki hedeflere düzenlenen hava saldırılarında 28 “teröristin” öldürüldüğünü duyurdu. Afganistan'daki İslam Emirliği yönetimi ise Pakistan'ın açıklamasını reddederek saldırılarda sivillerin yaşamını yitirdiğini ve Afganistan'ın saldırılara karşılık vereceğini bildirdi. Birleşmiş Milletler de saldırılarda üç sivilin hayatını kaybettiğini doğruladı.
Pakistan Enformasyon Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Afganistan topraklarındaki üç hedefe hava saldırısı düzenlendiği ve operasyonlarda “terörist” ve intihar saldırısı düzenlemek üzere hazırlanan kişiler olduğu belirtilen toplam 28 kişinin öldürüldüğü bildirildi. Pakistan'ın açıkladığı 28 can kaybı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.
PAKİSTAN AFGANİSTAN'DAKİ HEDEFLERİ VURDU
Pakistanlı bir yetkilinin Reuters'a verdiği bilgiye göre saldırılar Afganistan'ın Pakistan sınırındaki Paktika ve Kunar vilayetlerinde gerçekleştirildi. Pakistan Enformasyon Bakanlığı operasyonları doğrularken Pakistan ordusundan saldırıların ayrıntılarına ilişkin kapsamlı bir açıklama gelmedi.
İslamabad yönetimi saldırıların silahlı gruplara yönelik olduğunu savundu. Pakistan yönetimi ayrıca operasyonlarda sivillerin hedef alınmadığını ve ikincil hasar oluşmadığını bildirdi.
Afganistan'daki İslam Emirliği yönetimi ile Birleşmiş Milletlerden gelen açıklamalar ise Pakistan'ın sivil kayıp bulunmadığı yönündeki açıklamasıyla çelişti.
BM ÜÇ SİVİLİN ÖLDÜĞÜNÜ DOĞRULADI
Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA), Pakistan'ın hava saldırılarında üç sivilin yaşamını yitirdiğini doğruladı.
BM'nin doğruladığı bilgilere göre saldırılarda bir erkek, bir kadın ve bir kız çocuğu hayatını kaybetti. Sivil ölümlerinin Kunar vilayetinde meydana geldiği bildirildi.
UNAMA, daha önce Pakistan ile Afganistan arasındaki çatışmalarda da taraflara uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki ayrım gözetme, orantılılık ve tedbir ilkelerine uymaları ve sivilleri korumaları yönünde çağrılarda bulunmuştu.
KUNAR'DA AYNI AİLEDEN ÜÇ KİŞİ ÖLDÜ
Afganistan'daki İslam Emirliği yönetiminin açıklamasına göre Kunar vilayetinde bir ev Pakistan'ın hava saldırısının hedefi oldu. Evde bulunan aynı aileden üç kişinin hayatını kaybettiği ve dört kişinin yaralandığı bildirildi.
Paktika vilayetinde ise iki ayrı noktanın vurulduğu açıklandı. Afganistan tarafının verdiği bilgilere göre saldırılar sonucunda bir dükkan ile kullanılmayan bir ev yıkıldı.
Pakistan yönetimi operasyonlarda sivil kayıp meydana gelmediğini savunurken BM'nin üç sivil ölümü doğrulaması iki tarafın açıklamaları arasındaki temel farklılıklardan birini oluşturdu.
KABİL'DEN PAKİSTAN'A MİSİLLEME MESAJI
Afganistan'daki İslam Emirliği yönetiminin baş sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan'ın saldırılarını “saldırganlık ve adaletsizlik” olarak nitelendirdi.
Mücahid, Pakistan ordusunun kendi ülkesindeki güvenlik sorunlarından kaynaklanan baskıyı başka yöne çevirmek amacıyla Afgan sivilleri hedef aldığını öne sürdü. Afganistan'ın söz konusu saldırılara “uygun şekilde karşılık vereceğini” bildirdi.
Afganistan yönetimi böylece saldırıların ardından Pakistan'a yönelik karşılık verileceğini açık biçimde duyurdu. Karşılığın hangi yöntemle ve ne zaman gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntı açıklanmadı.
PAKİSTAN'IN KABİL'DEKİ MASLAHATGÜZARI ÇAĞRILDI
İslam Emirliği yönetimi saldırıların ardından diplomatik girişimde de bulundu. Afganistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan'ın Kabil'deki maslahatgüzarını bakanlığa çağırdı.
Pakistan'ın hava saldırıları protesto edilirken İslamabad yönetimine protesto notası verildi. Kabil yönetimi saldırıları Afganistan'ın egemenliğinin ihlali olarak değerlendirdi.
Diplomatik protestoya İslam Emirliği yönetiminin karşılık verme açıklamasının da eklenmesi, yaklaşık üç aylık görece sakin dönemin ardından iki ülke arasındaki gerilimin yeniden yükseldiğini gösteren gelişmeler arasında yer aldı.
SALDIRILAR KOHAT'TAKİ KANLI EYLEMİN ARDINDAN GELDİ
Pakistan'ın Afganistan'a yönelik hava saldırıları, Hayber Pahtunhva eyaletindeki Kohat kentinde bir polis tesisinin hedef alınmasından günler sonra gerçekleştirildi.
18 Eylül Cuma günü meydana gelen saldırıda bomba yüklü bir araç polis yerleşkesinin dış duvarına çarptı. Patlamanın ardından silahlı saldırganlarla güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı.
İlk açıklamalarda saldırıda en az 16 kişinin hayatını kaybettiği ve 57 kişinin yaralandığı bildirilmişti. Sonraki güncellemelerde ölü sayısının 24'e yükseldiği aktarıldı. Pakistan makamları saldırının ardından Afganistan'da faaliyet gösteren silahlı grupları yeniden gündeme getirdi.
TTP KOHAT SALDIRISINI ÜSTLENMEDİ
Pakistan'da son yıllarda çok sayıda saldırıyla ilişkilendirilen Tahrik-i Taliban Pakistan (TTP), Kohat'taki saldırının sorumluluğunu reddetti.
Reuters'ın aktardığı bilgilere göre saldırının sorumluluğunu İttihad'ul Mücahidin olarak anılan yapı üstlendi. Söz konusu grubun Pakistan'ın Afganistan sınırındaki bölgelerinde faaliyet gösteren Hafız Gül Bahadır liderliğindeki yapılanmayla bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Pakistan yönetimi hem TTP'nin hem de Gül Bahadır'a bağlı unsurların Afganistan'da barındığını ve buradaki alanları Pakistan'a yönelik saldırılarda kullandığını savunuyor.
Afganistan'daki İslam Emirliği yönetimi ise söz konusu suçlamaları reddediyor.
HAFIZ GÜL BAHADIR KİMDİR?
Hafız Gül Bahadır, Pakistan-Afganistan sınırındaki silahlı yapılanmalar içerisinde uzun süredir adı geçen isimlerden biri. Reuters'ın aktardığı değerlendirmelere göre Bahadır ve kendisine bağlı unsurlar, geçmişte Afganistan'daki ABD ve NATO güçlerine karşı çatışmalara katıldı.
Bahadır'ın yapılanması daha sonra Pakistan güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. Pakistan makamları son dönemde Afganistan topraklarındaki saldırılarının bir bölümünde TTP ile Gül Bahadır'a bağlı olduğu öne sürülen noktaların hedef alındığını açıkladı.
Pakistan'ın son hava saldırıları da ülkedeki silahlı saldırılar ile Afganistan'daki grupların faaliyetleri arasında bağlantı bulunduğu yönündeki İslamabad yönetiminin suçlamalarının sürdüğü bir dönemde gerçekleştirildi.
TTP NEDİR?
Tahrik-i Taliban Pakistan, 2007 yılında farklı silahlı grupların bir araya gelmesiyle oluşturulan bir yapılanma olarak Pakistan güvenlik güçlerine ve devlet kurumlarına yönelik çok sayıda saldırıyla ilişkilendiriliyor.
TTP ile Afganistan'daki Taliban hareketi ayrı yapılanmalar olmasına rağmen iki taraf arasında tarihsel ve ideolojik bağlar bulunuyor. Pakistan, Taliban'ın 2021 yılında Afganistan'da yeniden iktidara gelmesinden sonra TTP'nin Afganistan'daki hareket alanının genişlediğini savunuyor.
İslamabad yönetimi Kabil'den TTP'ye karşı daha kapsamlı operasyonlar gerçekleştirmesini talep ederken İslam Emirliği yönetimi Afganistan topraklarının başka ülkelere yönelik saldırılarda kullanılmasına izin verilmediğini belirtiyor.
İSLAMABAD İLE KABİL ARASINDAKİ TEMEL ANLAŞMAZLIK TTP
Pakistan ile Afganistan'daki İslam Emirliği yönetimi arasındaki ilişkilerin temel güvenlik başlıklarından birini TTP oluşturuyor.
Pakistan yönetimi, ülkede gerçekleştirilen saldırıların planlanmasında Afganistan'daki güvenli alanların kullanıldığını ve TTP mensuplarının sınırın diğer tarafında barındığını savunuyor.
Kabil yönetimi ise Pakistan'daki güvenlik sorunlarının Pakistan'ın kendi iç meselesi olduğunu belirterek Afganistan'ın söz konusu saldırılardan sorumlu tutulmasına karşı çıkıyor.
Tarafların karşılıklı suçlamaları sınır geçişlerinden diplomatik ilişkilere kadar birçok alanda iki ülke arasındaki ilişkileri etkiliyor.
2026'NIN İLK AYLARINDA ÇATIŞMALAR TIRMANMIŞTI
Pakistan ile Afganistan arasındaki gerilim 2026'nın ilk aylarında hava saldırıları, insansız hava araçları ve sınır hattındaki çatışmalarla önemli ölçüde yükseldi.
Pakistan, 21-22 Şubat gecesi Afganistan'ın Nangarhar ve Paktika vilayetlerinde hava saldırıları düzenledi. UNAMA'nın 23 Şubat'ta açıkladığı ilk verilere göre Nangarhar'daki saldırılarda kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu en az 13 sivil hayatını kaybetti ve 7 kişi yaralandı.
Paktika'nın Barmal ilçesinde bir medrese saldırının hedefi olurken yakındaki bir cami de kısmen hasar gördü. Urgun ilçesindeki başka bir saldırıda ise boş durumdaki bir konut kısmen yıkıldı.
ŞUBAT SONUNDA ÇATIŞMALAR SINIRA YAYILDI
Hava saldırılarının ardından Pakistan ile Afganistan'daki İslam Emirliği güçleri arasında sınır hattında geniş çaplı çatışmalar yaşandı.
Çatışmalar Paktika, Nangarhar, Kunar, Khost ve Paktiya dahil farklı Afgan vilayetlerini etkiledi. Ağır silahların ve hava saldırılarının kullanıldığı çatışmalarda yerleşim alanları da zarar gördü.
UNAMA, 26 Şubat gecesinden 5 Mart'a kadar Afganistan içerisinde sınır ötesi çatışmalar, dolaylı ateş ve hava saldırıları sonucunda toplam 185 sivil kayıp kaydetti. BM verilerine göre 56 sivil öldü, 129 sivil yaralandı ve kayıpların yüzde 55'ini kadınlar ile çocuklar oluşturdu.
PAKTİKA'DA TEK SALDIRIDA 14 SİVİL ÖLDÜ
UNAMA'nın kayıtlarına göre 27 Şubat'ta Paktika vilayetinin Barmal ilçesinde gerçekleştirilen hava saldırılarında 14 sivil hayatını kaybetti.
Ölenler arasında dört kadın, iki kız çocuğu, beş erkek çocuk ve üç erkek bulunuyordu. Aynı saldırıda altı kişi daha yaralandı.
BM, 2026'nın ilk haftalarından itibaren Afganistan-Pakistan sınırında sivil kayıpların yükseldiğine dikkat çekti. 1 Ocak-22 Şubat döneminde yalnızca Nangarhar'daki hava saldırıları ve sınır ötesi bombardımanlarda 13 sivilin öldüğü, 12 kişinin yaralandığı kaydedildi.
HAZİRAN AYINDA DA PAKİSTAN HAVA SALDIRILARI DÜZENLEDİ
Pakistan'ın Afganistan'a yönelik hava operasyonları haziran ayında da devam etti. Pakistan güvenlik güçleri 28 Haziran gecesi Paktiya, Paktika ve Kunar vilayetlerinde hava saldırıları gerçekleştirdi.
Pakistan Enformasyon ve Yayıncılık Bakanlığı saldırıları doğrularken UNAMA operasyonlarda en az 28 sivilin hayatını kaybettiğini ve 49 sivilin yaralandığını açıkladı.
BM verilerine göre Paktiya'nın Chamkani ilçesindeki bir saldırıda en az 22 sivil öldü, 47 kişi yaralandı. Paktika'nın Gyan ilçesinde altı sivil yaşamını yitirirken Kunar'ın Marawara ilçesinde iki çocuk yaralandı.
ÜÇ AYLIK GÖRECE SAKİNLİĞİN ARDINDAN YENİ SALDIRI
Haziran sonunda yaşanan çatışmalardan sonra Pakistan ile Afganistan arasındaki sınır hattında yaklaşık üç aylık görece sakin bir dönem yaşandı.
21 Eylül'de gerçekleştirilen son Pakistan hava saldırıları söz konusu dönemi sona erdiren gelişmelerden biri oldu. İslamabad operasyonlarda silahlı grupların hedef alındığını savunurken Kabil yönetimi saldırıları Afganistan'ın egemenliğine yönelik bir eylem olarak nitelendirdi.
BM'nin üç sivilin öldüğünü doğrulaması ve İslam Emirliği yönetiminin karşılık verme açıklaması, iki ülke arasındaki sınır gerilimini yeniden gündeme taşıdı.
PAKİSTAN'IN AÇIKLADIĞI 28 KİŞİLİK RAKAM DOĞRULANMADI
Son saldırılara ilişkin tarafların açıkladığı rakamlar arasında farklılık bulunuyor. Pakistan Enformasyon Bakanlığı üç hedefe gerçekleştirilen saldırılarda 28 “terörist” ve intihar saldırganının öldürüldüğünü açıkladı.
Söz konusu 28 kişinin kimlikleri ve hangi örgütlere mensup olduklarına ilişkin ayrıntılı bir liste kamuoyuna açıklanmadı. Pakistan'ın verdiği rakam bağımsız kaynaklar tarafından da doğrulanmış değil.
BM tarafından doğrulanan sivil kayıp sayısı ise üç olarak açıklandı. Afganistan'daki İslam Emirliği yönetimi aynı aileden üç kişinin hayatını kaybettiğini ve dört kişinin yaralandığını bildiriyor.
SINIRDAKİ GERİLİMİN MERKEZİNDE KARŞILIKLI SUÇLAMALAR VAR
Pakistan, Afganistan'daki İslam Emirliği yönetimini TTP ve diğer Pakistan karşıtı silahlı gruplara karşı yeterli önlem almamakla suçluyor. İslamabad, Afganistan'daki bazı bölgelerin Pakistan'a yönelik saldırıların planlanması ve gerçekleştirilmesi amacıyla kullanıldığını savunuyor.
Kabil yönetimi söz konusu iddiaları reddederek Afganistan topraklarının başka ülkelere saldırı düzenlemek amacıyla kullanılmasına izin vermediğini belirtiyor. İslam Emirliği yetkilileri ayrıca Pakistan'ın kendi güvenlik sorunlarının sorumluluğunu Afganistan'a yüklediğini öne sürüyor.
21 Eylül'deki hava saldırılarıyla yeniden yükselen gerilimde Pakistan operasyonları “terörle mücadele” kapsamında değerlendirirken Afganistan yönetimi saldırıları ülke topraklarına yönelik “saldırganlık” olarak nitelendiriyor.
