ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, ülkede yaşayan bazı Afgan göçmenleri Taliban kontrolündeki Afganistan'a geri göndermek üzere hazırlık yaptığı ortaya çıktı. Reuters'ın 31 Ekim 2026 tarihinde aktardığı bilgilere göre, sınır dışı planı bir ABD'li yetkili ile eski askerler ve göçmen hakları savunucularından oluşan kuruluşlar tarafından doğrulandı. İşlem kapsamındaki kişiler arasında, ABD askerlerinin Afganistan'dan çekildiği ve Taliban'ın yeniden iktidara geldiği 2021 yılında ülkelerinden ayrılan Afganlar da yer alıyor.
ABD yönetiminin hazırladığı sınır dışı planının, ülkede bulunan 150'den fazla Afgan vatandaşını kapsayabileceği bildirildi. New York Times'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı haberde, göçmenlerin önce Pakistan'a gönderilmesi, ardından Afganistan'a geçirilmesinin öngörüldüğü kaydedildi. Sınır dışı edilecek kişiler arasında geçmişte ABD ordusuyla birlikte çalışan Afganların yakınlarının bulunması, insan hakları kuruluşlarının tepkisine neden oldu.
150'DEN FAZLA AFGAN GÖÇMEN SINIR DIŞI EDİLEBİLİR
New York Times'ın haberine göre, Trump yönetimi 150'den fazla Afgan göçmenin sınır dışı edilmesi üzerinde çalışıyor. ABD'nin Louisiana eyaletinde onlarca Afgan göçmenin gözaltında tutulduğu ve söz konusu kişilerin sınır dışı işlemleri için hazırlık yapıldığı belirtildi. Planın uygulanması halinde, ABD'den Afganistan'a yönelik en büyük toplu sınır dışı işlemlerinden birinin gerçekleştirilebileceği aktarıldı.
Sınır dışı edilecek göçmenlerin tamamının kimliği ve hukuki durumları hakkında ayrıntılı bir resmi açıklama yapılmadı. Haberlerde, işlemlerden etkilenecek kişiler arasında Taliban'ın 2021 yılında Afganistan'da yönetimi ele geçirmesinden sonra ABD'ye giden kişilerin bulunduğu bildirildi. Bazı göçmenlerin Afganistan'a dönmeleri halinde ayrımcılık veya baskıyla karşılaşabilecekleri yönündeki uyarılar da gündeme geldi.
İLK SINIR DIŞI UÇUŞU 2 KASIM'DA YAPILABİLİR
ABD yönetiminin sınır dışı planı kapsamında ilk uçuşun 2 Kasım 2026 Pazartesi günü gerçekleştirilebileceği bildirildi. New York Times'ın aktardığı bilgilere göre, Louisiana'da tutulan göçmenlerin uçakla Pakistan'a götürülmesi ve buradan Afganistan'a gönderilmesi planlanıyor. Uçuşun kesin tarihi ve yolcu sayısı ise ABD makamları tarafından kamuoyuna açıklanmadı.
Sınır dışı operasyonunun kasım ayının ilk günlerinde başlamasına yönelik hazırlıklar yapılırken, göçmenlerin hangi koşullarda Afganistan'a teslim edileceğine ilişkin ayrıntılar da netleşmedi. ABD İç Güvenlik Bakanlığı, operasyonel güvenlik gerekçesiyle gelecekte gerçekleştirilebilecek sınır dışı işlemlerinin takvimini, güzergâhını ve kapsamını doğrulamayacağını bildirdi.
ABD, AFGAN GÖÇMENLERİ NEDEN PAKİSTAN ÜZERİNDEN GÖNDERECEK?
ABD'nin Afgan göçmenleri Pakistan üzerinden göndermeyi planlamasının nedeni, Washington yönetimi ile Taliban arasında resmi diplomatik ilişkilerin bulunmaması olarak açıklandı. Reuters'a konuşan bir ABD'li yetkili, Afganistan'a doğrudan sınır dışı işlemlerinin diplomatik ilişkilerin yokluğu nedeniyle düzenlenemediğini ve Pakistan güzergâhının kullanılmasının planlandığını belirtti.
Hazırlanan plana göre, ABD'den uçakla Pakistan'a götürülecek Afgan vatandaşlarının daha sonra sınırdan Afganistan'a geçirilmesi öngörülüyor. Taliban'ın Ağustos 2021'de Afganistan'da yeniden iktidarı ele geçirmesinden bu yana Washington yönetimiyle resmi diplomatik ilişki kurulmadı. Pakistan ise 2023 yılından itibaren 2 milyondan fazla Afgan vatandaşını ülkelerine geri gönderdi.
ABD ORDUSUYLA ÇALIŞAN AFGANLARIN AİLELERİ DE LİSTEDE
Sınır dışı planıyla ilgili açıklama yapan AfghanEvac kuruluşunun başkanı Shawn VanDiver, gönderilmesi planlanan kişiler arasında geçmişte ABD askerleriyle birlikte görev yapan Afganların aile üyelerinin de bulunduğunu bildirdi. VanDiver, söz konusu grupta ABD güçleriyle çalışan kişilerin oğulları ve erkek kardeşlerinin yer aldığını belirterek, ailelerin Taliban yönetimi altında hedef alınabileceği konusunda uyarıda bulundu.
AfghanEvac tarafından yapılan açıklamalarda, Taliban'ın yeniden iktidara gelmesinin ardından Afganistan'dan ayrılan kişilerin geri gönderilmesinin güvenlik riskleri taşıdığı ifade edildi. Özellikle ABD ordusuna destek veren kişilerin yakınlarının Afganistan'a dönmesi halinde karşılaşabilecekleri muamelelere ilişkin endişeler dile getirildi. New York Times'ın haberinde ayrıca, sınır dışı edilmesi planlananlar arasında Taliban yönetimi altında ayrımcılık veya kovuşturmayla karşılaşabilecek kişilerin bulunduğu aktarıldı.
GÖÇMEN HAKLARI KURULUŞLARINDAN TRUMP YÖNETİMİNE TEPKİ
ABD'de göçmen hakları alanında çalışan kuruluşlar, Afgan vatandaşlarının Taliban yönetimindeki ülkelerine geri gönderilmesine yönelik hazırlıklara karşı açıklamalarda bulundu. Afganistan'da güvenlik tehdidiyle karşılaşabilecek kişilerin sınır dışı edilmemesi gerektiğini savunan kuruluşlar, özellikle ABD güçleriyle bağlantılı ailelerin korunması çağrısında bulundu.
AfghanEvac Başkanı Shawn VanDiver, ABD Kongresinden ülkede bulunan Afganlara geçici koruma statüsü sağlayacak düzenlemeler yapılmasını istedi. Göçmen hakları savunucuları ayrıca Trump yönetiminin sınır dışı politikalarının hukuki usul güvenceleri ve ifade özgürlüğü açısından sorunlar doğurduğunu, azınlık grupları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ileri sürdü.
TRUMP YÖNETİMİ SINIR DIŞI POLİTİKASINI GÜVENLİK GEREKÇESİYLE SAVUNUYOR
ABD Başkanı Donald Trump, göçmenlik denetimlerinin sıkılaştırılması ve sınır dışı işlemlerinin artırılmasını içeren politikalarının ülke içindeki güvenliği güçlendirmeyi amaçladığını belirtiyor. Trump yönetiminin Afgan göçmenlere yönelik hazırlığı da ABD'deki göçmenlik uygulamalarının gündemde olduğu bir dönemde kamuoyuna yansıdı.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı ise Afganların sınır dışı edilmesine yönelik plan hakkında operasyonel güvenlik gerekçesiyle ayrıntılı bilgi paylaşmadı. Bakanlığın açıklaması, sınır dışı işlemlerinin ne zaman başlayacağına ve kaç kişinin gönderileceğine ilişkin resmi doğrulama içermedi.
TALİBAN 2021 YILINDA AFGANİSTAN'DA YENİDEN İKTİDARA GELMİŞTİ
Taliban, ABD öncülüğündeki uluslararası güçlerin Afganistan'dan çekilme sürecinde, Ağustos 2021'de başkent Kabil'in kontrolünü ele geçirerek yeniden iktidara geldi. Yönetim değişikliğinin ardından çok sayıda Afgan vatandaşı ülkeden ayrıldı. ABD ordusuyla, uluslararası kuruluşlarla ve önceki Afganistan yönetimiyle bağlantılı kişiler de ülkeden ayrılan gruplar arasında yer aldı.
ABD'nin yeni sınır dışı planı, 2021 yılında Afganistan'dan ayrılan bazı kişilerin yeniden Taliban yönetimindeki ülkeye gönderilmesi ihtimalini gündeme taşıdı. İlk uçuşun 2 Kasım'da yapılabileceği yönündeki haberlerin ardından sınır dışı edilecek kişilerin hukuki durumları, Pakistan üzerinden uygulanacak süreç ve Afganistan'a ulaştıklarında karşılaşabilecekleri koşullar hakkındaki tartışmalar devam ediyor.
