Türkiye, bugün NATO tarihinin en kritik zirvelerinden birine ev sahipliği yapıyor. 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenleniyor. Resmi NATO programına göre zirvenin ana gündeminde savunma yatırımları, savunma sanayii üretimi, caydırıcılık kapasitesi ve Ukrayna’ya sürdürülebilir destek yer alıyor.
Başkent, iki gün boyunca küresel diplomasinin en yoğun adreslerinden biri olacak. ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Kanada Başbakanı Mark Carney dahil olmak üzere 32 üye ülkenin liderleri Ankara’da bir araya geliyor. Türkiye İletişim Başkanlığı, zirve kapsamında yaklaşık 100 bakan, üst düzey diplomatlar, uluslararası kuruluş temsilcileri ve davetlilerin de Ankara’da bulunacağını açıkladı.
ZİRVEDE ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ BEKLENİYOR
Zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılması beklenen görüşme olacak. Türkiye İletişim Başkanlığı açıklamasına göre iki liderin 7 Temmuz’da baş başa görüşme ve ortak basın toplantısı yapması öngörülüyor. Aynı gün Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Emine Erdoğan, liderler ve eşleri onuruna Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde akşam yemeği verecek.
Görüşmenin savunma sanayii, F-35 süreci, bölgesel güvenlik, Ukrayna-Rusya Savaşı, Orta Doğu ve NATO içi yük paylaşımı açısından kritik mesajlar içermesi bekleniyor.
SAVUNMA SANAYİİ FORUMU ATO CONGRESIUM’DA BAŞLADI
Zirve programının ilk ayağı, ATO Congresium’da düzenlenen NATO Summit Defence Industry Forum oldu. Resmi programa göre forum, savunma üretimi, ortak tedarik, inovasyon, hava ve füze savunması, uzay, gözetleme sistemleri ve stratejik kabiliyetler gibi başlıklara odaklanıyor. NATO, bu yıl forumda ilk kez yüksek düzeyli ulusal, çok uluslu ve sanayi odaklı anlaşmaların duyurulacağını bildirdi.
Forumda Airbus A400M, A330 MRTT, Triton gözetleme uçakları ve yeni havadan erken uyarı sistemleri öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Bu duyurular, ittifakın savunma kapasitesini artırma ve Avrupa savunma sanayiini güçlendirme hedefinin parçası olarak değerlendiriliyor.
NATO’DA 5 YÜZDE HEDEFİ VE SAVUNMA HARCAMALARI GÜNDEMDE
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirve öncesi yaptığı açıklamada Ankara Zirvesinin “taahhütleri somut sonuçlara dönüştürme” hedefi taşıdığını vurguladı. Rutte, müttefiklerden 2035’e kadar savunma ve güvenlik harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’i seviyesine çıkarma planlarını “açık, somut ve güvenilir” şekilde ortaya koymalarını beklediklerini söyledi.
NATO verilerine göre Avrupa müttefikleri ve Kanada, 2025 yılında savunma yatırımlarını önemli ölçüde artırdı. Reuters, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın savunma harcamalarının 2025’te reel bazda 90 milyar dolar artarak 570 milyar doların üzerine çıktığını, bunun bir yılda yaklaşık yüzde 20’lik artış anlamına geldiğini aktardı.
ANKARA’DA ON MİLYARLARCA DOLARLIK SAVUNMA ANLAŞMALARI
Reuters’ın aktardığına göre NATO liderleri, Donald Trump ile yapılacak zirve öncesinde Ankara’da on milyarlarca dolarlık savunma anlaşmalarını açıklamaya hazırlanıyor. Bu adım, özellikle ABD’nin uzun süredir dile getirdiği “Avrupa savunma yükünü daha fazla üstlenmeli” mesajına karşı somut bir yanıt olarak görülüyor.
Beklenen anlaşmalar arasında hava savunma sistemleri, deniz projeleri, gözetleme uçakları ve ortak üretim mekanizmaları bulunuyor. NATO’nun yaşlanan AWACS filosunun yerine Saab GlobalEye sistemini gündeme aldığı, Kanada’nın ise denizaltı tedariki için Almanya merkezli TKMS ile sürece ilerlediği bildiriliyor.
FÜZE ÜRETİMİNDE ABD-AVRUPA ORTAKLIĞI MASADA
Zirvenin savunma sanayii boyutunda bir diğer kritik başlık füze üretimi oldu. Reuters’a konuşan bir kaynağa göre ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleriyle Raytheon üretimi AIM-120 AMRAAM füzelerinin Avrupa’da ortak üretimi ve Lockheed Martin üretimi PAC-3 Patriot füzeleri için bakım tesisi kurulması konusunda görüşmeler yürütüyor.
Bu projelerin hayata geçmesi halinde hem Avrupa savunma sanayiinin kapasitesi artacak hem de ABD’deki üretim hatlarının üzerindeki baskı azalacak. AIM-120C-8 füzeleri ve PAC-3 füzeleri, özellikle Ukrayna’nın hava savunmasında yüksek talep gören sistemler arasında yer alıyor.
UKRAYNA’YA DESTEK ZİRVEDE KRİTİK BAŞLIK
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de zirve gündeminin en önemli aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. NATO’nun resmi açıklamasında, Ukrayna’ya desteğin zirvenin temel başlıklarından biri olacağı vurgulandı. Mark Rutte, müttefiklerin ve ortakların Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu desteğin sürmesini sağlaması gerektiğini belirtti.
Reuters’a göre müttefiklerin Ukrayna için bu yıl yaklaşık 70 milyar euroluk yardım taahhüdünü yeniden teyit etmesi bekleniyor. Bu başlık, Rusya’nın 2022’de başlattığı savaşın ardından NATO içinde savunma harcamaları ve hava savunma kapasitesi tartışmalarını daha da öne çıkardı.
ZİRVEDE HANGİ KONULAR ÖNE ÇIKACAK?
| Başlık | Beklenen gündem |
|---|---|
| Savunma harcamaları | Yüzde 5 hedefi ve 2035 yol haritası |
| Ukrayna desteği | Askeri yardımın sürdürülmesi ve hava savunması |
| Savunma sanayii | Ortak üretim, tedarik ve yeni anlaşmalar |
| Hava savunması | PAC-3, AMRAAM, AWACS, GlobalEye projeleri |
| Türkiye-ABD ilişkileri | Erdoğan-Trump görüşmesi, F-35 süreci |
| Caydırıcılık | Rusya, hibrit tehditler, siber güvenlik ve gözetleme |
TÜRKİYE’NİN NATO’DAKİ ROLÜ ÖNE ÇIKIYOR
Ankara Zirvesi, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunu yeniden gündeme taşıdı. Türkiye, Karadeniz, Orta Doğu, Kafkasya ve Avrupa güvenlik mimarisi açısından kritik bir noktada bulunuyor. Bu nedenle zirve yalnızca savunma harcamaları açısından değil, bölgesel krizlerin yönetimi ve ittifak içi diplomasi açısından da önem taşıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderlerle yapacağı temaslarda Ukrayna-Rusya Savaşı, Suriye, Gazze, enerji güvenliği, savunma sanayii iş birlikleri ve NATO’nun güney kanadındaki gelişmelerin masada olması bekleniyor.
ANKARA ZİRVESİ NEDEN ÖNEMLİ?
Ankara Zirvesi, NATO için üç açıdan kritik görülüyor. Birincisi, ittifakın savunma harcamalarında yeni döneme geçişini somutlaştırması bekleniyor. İkincisi, Ukrayna’ya destek konusunda müttefiklerin kararlılığını yeniden göstermesi hedefleniyor. Üçüncüsü ise ABD ile Avrupa arasındaki savunma yük paylaşımı tartışmalarına yeni bir çerçeve çizilmesi bekleniyor.
Donald Trump’ın NATO ülkelerine yönelik harcama eleştirileri, zirvenin siyasi ağırlığını artırıyor. Avrupa ülkeleri ise yeni savunma anlaşmaları ve ortak üretim projeleriyle hem Washington’a mesaj vermek hem de kendi savunma kapasitesini güçlendirmek istiyor.
SONUÇ: ANKARA’DAN ÇIKACAK MESAJLAR KÜRESEL GÜVENLİĞİ ETKİLEYECEK
NATO Zirvesi, Ankara’yı iki gün boyunca dünya siyasetinin merkezine taşıdı. Zirveden çıkacak kararlar; savunma sanayii, Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği, ABD-NATO ilişkileri ve Türkiye’nin ittifak içindeki konumu açısından yakından izlenecek.
Başkentte yapılacak liderler diplomasisi, yalnızca NATO üyeleri için değil, Rusya, Ukrayna, Orta Doğu ve küresel güvenlik dengeleri için de yeni sonuçlar doğurabilir. Ankara Zirvesinin sonunda açıklanacak bildiriler ve liderlerin vereceği mesajlar, ittifakın gelecek yıllardaki savunma stratejisinin ana hatlarını belirleyecek.
