Küba'da uzun süredir devam eden elektrik kesintileri, ülke genelinde milyonlarca insanın günlük yaşamını etkileyen su krizine yol açtı. Elektrikle çalışan pompa istasyonlarının faaliyetlerini sürdürememesi nedeniyle hanelere şebeke suyu ulaştırılamazken vatandaşlar temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için alternatif yöntemlere başvurmaya başladı. Başkent Havana başta olmak üzere farklı bölgelerde yaşayan Kübalılar, su temin etmek amacıyla bahçelerine kuyu kazdırıyor, depolar kuruyor veya sokaklardaki su kaynaklarından doldurdukları bidonları evlerine taşıyor.
Resmi verilere göre 9,4 milyon nüfuslu Küba'da yaklaşık 2,7 milyon kişi evlerinde şebeke suyuna erişemiyor. Ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 29'una karşılık gelen söz konusu kesim, içme, yemek pişirme, temizlik ve çamaşır gibi günlük ihtiyaçları için suyu farklı kaynaklardan temin etmek zorunda kalıyor. Fransız haber ajansı AFP'ye konuşan yetkililer ve bölge sakinleri, ocak ayından itibaren su teminindeki sorunların belirgin biçimde ağırlaştığını aktardı.
KÜBA'DA NEDEN MİLYONLARCA KİŞİ SUSUZ KALDI?
Küba'daki su krizinin temel nedenlerinden birini elektrik kesintileri oluşturuyor. Ülkede şebeke suyunun yüzde 80 ila 85'inin hanelere ulaştırılabilmesi için elektrikli türbinlerle çalışan pompalama sistemlerine ihtiyaç duyuluyor. Elektrik arzındaki kesintiler, suyun dağıtım hatlarına aktarılmasını engelleyerek çok sayıda yerleşim bölgesinde muslukların susuz kalmasına neden oluyor.
ABD'nin enerji ablukası nedeniyle derinleşen yakıt sıkıntısı, elektrik üretimindeki sorunları ağırlaştırırken uzun süreli kesintiler ülke genelinde günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Elektrik şebekesindeki aksaklıklar yalnızca evlerin enerji ihtiyacını değil, su pompalama istasyonlarının çalışmasını da doğrudan etkiliyor. Su dağıtım sisteminin büyük ölçüde elektrik enerjisine bağımlı olması, kesintilerin milyonlarca haneye yansımasına yol açıyor.
ULUSAL SU İDARESİ: KRİZ OCAK AYINDAN BERİ AĞIRLAŞIYOR
Küba Ulusal Su İdaresinin üst düzey yetkililerinden Yunior Gonzalez, AFP'ye yaptığı açıklamada su teminindeki sorunların yalnızca elektrik kesintilerinden kaynaklanmadığını belirtti. Pompalama ve dağıtım sistemlerinde kullanılan ekipmanların arızalanması, su borularındaki sızıntılar ve ülkede yaşanan kuraklık da mevcut krizi ağırlaştıran etkenler arasında bulunuyor.
Gonzalez, ocak ayından itibaren su teminindeki durumun gözle görülür biçimde kötüleştiğini ifade etti. Elektrik kesintileriyle birlikte altyapıdaki teknik sorunların devam etmesi, suyun hanelere düzenli ulaştırılmasını güçleştiriyor. Ülke genelinde su dağıtımının sürdürülebilmesi için hem enerji teminine hem de mevcut altyapının çalışır durumda tutulmasına ihtiyaç duyuluyor.
RESTORANINI AÇIK TUTABİLMEK İÇİN BAHÇESİNE KUYU KAZDIRDI
Küba'daki su sıkıntısı, evlerin yanı sıra ticari işletmelerin faaliyetlerini de etkiliyor. Başkent Havana'nın yaklaşık 100 kilometre doğusunda bulunan Matanzas vilayetinde restoran işleten Kevin Martinez, su kesintileri nedeniyle işletmesini defalarca kapatmak zorunda kaldı. Düzenli su temin edemeyen Martinez, sorunu çözebilmek amacıyla restoranının bahçesine kuyu açtırdı.
Daha önce haftada üç kez tankerle su satın alan işletmeci, sürekli su temin etmenin maliyetinden kurtulmak için yer altı su kaynaklarına yöneldi. Martinez, yaşadığı süreci AFP'ye şu sözlerle anlattı:
"Tesisimizi su olmadığı için defalarca kapatmak zorunda kaldık; kuyu kazma noktasına da böyle geldik. Kömürle yemek pişirmek ya da güneş paneli kurmak zorunda kalacağımı düşünmediğim gibi bir gün kuyu kazacağımı da hiç hayal etmezdim."
10 METRE DERİNLİKTE SU BULUNDU, KUYU KAZICILARINA TALEP ARTTI
Kevin Martinez'in restoranında açılan kuyuda yerin 10 metre altında suya ulaşıldı. Kuyu kazma işlemini gerçekleştiren Elizardo Cardoso, son dönemde işlerine yönelik talebin olağanüstü arttığını belirtti. Şebeke suyuna düzenli erişemeyen işletmeler ve ev sahipleri, kendi su kaynaklarını oluşturmak için kuyu kazıcılarına başvuruyor.
Maddi imkanı bulunan Kübalılar, mülklerine kuyu açtırmanın yanı sıra bahçelerine sarnıçlar inşa ettiriyor veya çatılarına su depoları yerleştiriyor. Söz konusu yöntemler, merkezi su şebekesinden bağımsız su temin etmek ya da kesintiler sırasında kullanılabilecek suyu depolamak amacıyla tercih ediliyor.
KAÇAK SU POMPALARI MAHALLELERDEKİ SU BASINCINI DÜŞÜRÜYOR
Küba'da bazı vatandaşlar, şebekede kalan sınırlı miktardaki suyu evlerine çekebilmek için borulara izinsiz pompalar bağlıyor. Halk arasında "su hırsızı" olarak adlandırılan cihazlar, dağıtım hatlarındaki suyun pompa yardımıyla belirli hanelere aktarılmasını sağlıyor.
Aynı mahallede çok sayıda kaçak pompanın kullanılması, şebekedeki su basıncının tamamen düşmesine neden olabiliyor. Basıncın azalmasıyla birlikte diğer evlere su ulaşması engellenirken merkezi dağıtım sistemindeki mevcut sorunlar daha da ağırlaşıyor. Özellikle kendi kuyusunu açtırma veya pompa satın alma imkanı bulunmayan haneler, suya erişimde daha fazla güçlük yaşıyor.
KÜBALILAR SUYU KİLOMETRELERCE UZAKTAN EVLERİNE TAŞIYOR
Kendi imkanlarıyla kuyu açamayan veya su pompası satın alamayan Kübalılar, günlük ihtiyaçlarını karşılamak için sokaklardaki su kaynaklarına yöneliyor. Vatandaşlar, açık borulardan ve ortak su noktalarından doldurdukları bidonları kilometrelerce uzaklıktaki evlerine taşımak zorunda kalıyor.
Su taşımak için el arabaları, bisikletler, otomobillerin bagajları ve at arabaları kullanılıyor. Su kaynaklarının bulunduğu noktalarda bidon ve kovalarla bekleyen vatandaşlar, temin ettikleri suyu evlerine ulaştırdıktan sonra yemek pişirme, çamaşır yıkama ve temizlik gibi ihtiyaçlarını karşılamak için kullanıyor.
HAVANA'DA 200 LİTRELİK SU DEPOSUNU EL ARABASIYLA TAŞIYOR
Başkent Havana'nın tarihi merkezinde yaşayan 30 yaşındaki Maykel Aguilar, günlük su ihtiyacını sokakta bulunan bir su borusundan karşılıyor. Aguilar, 200 litrelik deposunu ve kovalarını borudan akan suyla doldurduktan sonra el arabasıyla evine götürüyor. Eve ulaştığında ise taşıdığı suyu merdivenlerden yukarı çıkarması gerekiyor.
Aguilar, bir seferde taşıyabildiği suyun günlük ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, "Böyle küçük bir seferlik su; bir posta çamaşır yıkamaya, evi temizlemeye ve yemek pişirmeye ancak yetiyor. Hemen ardından suyunuz yine bitiyor." dedi. Havana'da yaşayan çok sayıda kişi, benzer şekilde su temin etmek için gün içinde ortak su noktalarına gidiyor.
İKİ ÇOCUK ANNESİ YUSİMY GUERRA: BU GÜNLÜK BİR MÜCADELE
Küba'daki su sıkıntısından etkilenenler arasında 40 yaşındaki iki çocuk annesi Yusimy Guerra da bulunuyor. Ortak su kaynaklarında bidon ve kovalarıyla bekleyen Guerra, her gün elektrik kesintileri yaşandığını ve ailesinin su ihtiyacını karşılamak için sürekli su taşımak zorunda kaldığını anlattı.
Guerra, elektrik ve su kesintilerinin günlük yaşam üzerindeki etkisini "Bu günlük bir mücadele" sözleriyle ifade etti. Su noktalarında oluşan sıralar, şebeke suyuna erişemeyen vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için başvurduğu yöntemlerden biri haline geldi.
SU KRİZİ HAVANA'DA PROTESTOLARA YOL AÇTI
Küba'da su temininde yaşanan sorunlar, ülkedeki diğer ekonomik ve sosyal sıkıntılarla birlikte toplumsal huzursuzluğun artmasına neden oluyor. Yüksek enflasyon, gıda kıtlığı ve ilaç teminindeki güçlüklerin devam ettiği ülkede su kesintileri de vatandaşların günlük yaşamını etkileyen başlıca sorunlar arasında bulunuyor.
Başkent Havana'nın farklı belediyelerinde son aylarda su kesintilerine karşı çok sayıda protesto düzenlendi. Özellikle kadınların öncülük ettiği gösterilerde, hanelere düzenli su ulaştırılamaması nedeniyle yaşanan sorunlar gündeme getirildi. Protestolar, su krizinin başkentteki farklı bölgelerde de etkisini sürdürdüğünü ortaya koydu.
KÜBA'DA 870'TEN FAZLA GÜNEŞ ENERJİLİ SU POMPASI KURULDU
Küba hükümeti, su temininde elektrik şebekesine olan bağımlılığı azaltmak amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneliyor. Ulusal su idaresi, elektrik kesintilerinden etkilenen pompalama sistemlerinin bir bölümünü güneş enerjisiyle çalıştırmak için yeni altyapı çalışmaları yürütüyor.
Ulusal Su İdaresi yetkilisi Yunior Gonzalez, ülke genelinde kurulması planlanan 1300 güneş enerjili su pompasından 870'ten fazlasının devreye alındığını açıkladı. Gonzalez, kurulan sistemlerden yaklaşık 500 bin kişinin yararlandığını bildirdi. Güneş enerjili pompalar, su temininde merkezi elektrik şebekesine duyulan ihtiyacı azaltmaya yönelik çalışmalar kapsamında kullanılıyor.
HAVANA'NIN ANA SU KAYNAĞINA İKİ BÜYÜK JENERATÖR YERLEŞTİRİLDİ
Küba yönetimi, güneş enerjili su pompalarının yanı sıra mevcut su altyapısının elektrik kesintileri sırasında çalışmasını sağlayacak yedek enerji sistemleri de kuruyor. Başkent Havana'nın ana su kaynaklarından biri olan Albear Su Kemeri'ne kısa süre önce dizelle çalışan iki büyük yedek jeneratör yerleştirildi.
Jeneratörlerin kurulması, elektrik kesintileri sırasında su temininde yaşanan aksaklıkları azaltmaya yönelik altyapı çalışmaları arasında yer alıyor. Ulusal Su İdaresi yetkilisi Yunior Gonzalez ise güneş enerjili pompalar ve yedek jeneratörler gibi yatırımların oldukça yüksek maliyet gerektirdiğini belirtti.
