Jamaika hükümeti, Afrikalıların ülkede köleleştirilmesinin hukuki boyutuna ilişkin üç sorunun en yüksek yargı mercii olan Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne sevk edilmesi amacıyla pazartesi günü Kral Charles’a dilekçe sunacak. Doğrudan ödeme talebi içermeyen başvuruda, köleliğin İngiliz hukukuna göre yasal olup olmadığı, uluslararası hukukun ihlal edilip edilmediği ve İngiltere’nin bugün tazminat ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı sorulacak.
JAMAİKA KÖLELİK TAZMİNATI İÇİN HUKUKİ SÜREÇ BAŞLATIYOR
Jamaika hükümeti, ülkenin sömürge geçmişi ve Afrikalıların köleleştirilmesi konusunda hukuki bir süreci gündeme taşıyor. Jamaika Kültür Bakanı Olivia Grange, ülkenin devlet başkanı konumundaki Kral Charles’a pazartesi günü bir dilekçe sunulacağını ve kölelik döneminin hukuki niteliğine ilişkin üç temel sorunun Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne sevk edilmesinin talep edileceğini açıkladı.
Grange, girişimin Afrikalı ataların yüzyıllar boyunca maruz kaldığı ağır istismarların ele alınması konusunda uzun süredir beklenen bir çözüme zemin hazırlayabileceğini söyledi. Jamaika yönetiminin girişimi doğrudan bir tazminat ödemesi talebinden ziyade, olası bir hukuki yükümlülüğün bulunup bulunmadığının belirlenmesini hedefliyor.
KRAL CHARLES’A ÜÇ KRİTİK SORU SUNULACAK
Jamaika hükümeti, Kral Charles aracılığıyla Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne üç temel sorunun iletilmesini istiyor. Soruların ilki, Afrikalıların Jamaika’da köleleştirilmesinin dönemin İngiliz hukukuna göre yasal olup olmadığına ilişkin olacak.
İkinci soruda köleliğin uluslararası hukuku ihlal edip etmediğinin belirlenmesi istenecek. Üçüncü soruda ise İngiltere’nin bugün Jamaika’ya veya kölelikten etkilenenlere yönelik bir tazminat ödeme konusunda hukuki yükümlülüğü bulunup bulunmadığı değerlendirilecek.
DİLEKÇE DOĞRUDAN TAZMİNAT TALEBİ İÇERMİYOR
Jamaika’nın hazırladığı dilekçede İngiltere’den doğrudan belirli bir miktarda ödeme talep edilmiyor. Başvurunun önce Kral Charles’a sunulması, ardından üç hukuki sorunun Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne sevk edilmesi öngörülüyor.
Kral Charles’ın söz konusu sevk işlemi konusunda kişisel takdir yetkisinin bulunmadığı belirtiliyor. Kültür Bakanı Grange, sorulara yanıt alınmasının ardından atılacak sonraki adımların belirleneceğini ifade etti.
BUCKINGHAM SARAYI SÜRECİ TAKİP EDİYOR
Buckingham Sarayı, dilekçenin gerekli usullere uygun şekilde sunulmasının sağlanması amacıyla Jamaika Genel Valisi ile yakın iş birliği içinde çalışıldığını açıkladı. Saraydan yapılan açıklamada Kral Charles’ın kölelik geçmişinin daha iyi anlaşılması ve geçmişte yaşanan yanlışların günümüz toplumlarının yararına giderilmesi konusunda daha önce çeşitli açıklamalar yaptığı hatırlatıldı.
Saray sözcüsü, Kral’ın kölelik konusu etrafında daha geniş bir anlayış geliştirilmesine ve geçmişteki yanlışların giderilmesine yönelik yollar bulunmasına ilişkin kişisel ve samimi bağlılığını birçok kez dile getirdiğini belirtti.
KÖLELİK KALDIRILDI, TAZMİNAT KÖLE SAHİPLERİNE ÖDENDİ
İngiliz İmparatorluğu’nun büyük bölümünde kölelik 1833 yılında kaldırıldı. Köleliğin sona erdirilmesinin ardından İngiliz hükümeti, köleleştirilen kişilere değil köle sahiplerine tazminat ödedi.
İngiliz hükümeti, köle sahiplerine toplam 20 milyon sterlin ödeme yaptı. Söz konusu paranın sağlanması için kullanılan kredilerin geri ödemesi ise 2015 yılına kadar devam etti.
GRANGE 2015 YILINA KADAR SÜREN ÖDEMELERE DİKKAT ÇEKTİ
Kültür Bakanı Olivia Grange, İngiltere’nin köle sahiplerine yapılan tazminatlar için kullanılan borçları 2015 yılına kadar ödemeye devam ettiğini hatırlattı. Grange, Jamaika halkının ve atalarının mülk olarak kabul edildiği bir sistemde köle sahiplerinin maddi kayıplarının telafi edildiğine dikkat çekti.
Grange, köle sahiplerine yapılan ödemelerin modern döneme kadar devam etmiş olmasını gündeme getirerek Jamaika’nın bugün hukuki bir yola başvurmasının neden değerlendirilmemesi gerektiğini sorguladı. Jamaika hükümetinin başlatacağı süreçte Gizli Konsey Yargı Komitesi’nin vereceği yanıtların sonraki adımlar açısından belirleyici olması bekleniyor.
JAMAİKA TARİHİ ESERLERİN DE İADESİNİ İSTİYOR
Kölelik tazminatına ilişkin hukuki girişimin yanı sıra Jamaika hükümeti, kolonyal dönemde ülkeden götürülen tarihi eserlerin iadesi konusunda da temaslarda bulunacak. Kültür Bakanı Olivia Grange, British Museum yetkilileriyle görüşerek Jamaika’ya ait eserlerin ülkeye geri getirilmesi konusunu ele alacak.
Grange, söz konusu eserlerin Jamaika’nın tarihi açısından büyük önem taşıdığını belirterek eserlerin ülkeye iadesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Bakan, eserlerin paha biçilemez olduğunu ve Jamaika’nın tarihinin anlatılmasında önemli bir yere sahip bulunduğunu ifade etti.
İNGİLTERE 2015’TE TAZMİNAT SEÇENEĞİNİ REDDETMİŞTİ
Dönemin İngiltere Başbakanı David Cameron, 2015 yılında Jamaika’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında İngiltere’nin tarihi köle ticaretindeki rolü nedeniyle tazminat ödemesi seçeneğini reddetmişti.
Jamaika parlamentosunda milletvekillerine hitap eden Cameron, köleliği her biçimiyle kabul edilemez olarak nitelendirmiş ancak tazminat konusunda bir adım atılmayacağını belirtmişti. Cameron, İngiltere ile Jamaika’nın köleliğin bıraktığı acı mirası geride bırakarak geleceğe odaklanması gerektiğini söylemişti.
JAMAİKA YANITLARIN ARDINDAN YENİ ADIMLARI BELİRLEYECEK
Jamaika hükümetinin Kral Charles’a sunacağı dilekçe, doğrudan bir ödeme talebinden önce köleliğin hukuki sonuçlarının belirlenmesini amaçlıyor. Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne yöneltilmesi istenen üç soru, İngiliz hukukunun köleliği nasıl değerlendirdiği, uluslararası hukuk açısından bir ihlal bulunup bulunmadığı ve günümüzde tazminat yükümlülüğünün doğup doğmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.
Kültür Bakanı Grange, hukuki değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından Jamaika hükümetinin bir sonraki adımını belirleyeceğini açıkladı. Aynı süreçte kolonyal dönemde ülkeden çıkarılan tarihi eserlerin iadesi için British Museum ile yürütülen temasların da ilerletilmesi planlanıyor.
