ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’da düzenlediği geniş çaplı operasyon ve ülkenin dev petrol rezervlerinden geçiş süreci boyunca yararlanılacağı açıklaması, enerji hisselerinde sert yükselişe yol açtı. Chevron hisseleri yüzde 10'a kadar yükselirken, sektörde yeni bir dönemin kapıları aralandı.
Ocak 2025’te ikinci kez göreve başlayan Donald Trump, petrol ve doğalgaz sektörünü önceliklendiren bir enerji politikası izlemeye başladı. Göreve başlama konuşmasında ulusal enerji acil durumu ilan eden Trump, şu ifadeleri kullandı:
"Amerika bir kez daha bir üretim ülkesi olacak ve başka hiçbir üretim ülkesinin sahip olamayacağı bir şeye sahibiz: Dünyadaki herhangi bir ülkenin sahip olduğu en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerine. Ve biz bunu kullanacağız."
Sektöre yönelik bu yaklaşım, 2025'te yenilenebilir enerji kaynaklarında yaşanan gerileme ve fosil yakıtların yeniden yükselişe geçmesiyle birlikte somut karşılık buldu.
MADURO OPERASYONU VE ABD'NİN YENİ VENEZUELA PLANI
Trump, geçtiğimiz günlerde Venezuela’da geniş çaplı bir operasyon düzenlendiğini ve ülke lideri Nicolas Maduro ile eşinin yakalandığını duyurdu. Yapılan açıklamaya göre, geçiş süreci boyunca Venezuela ABD yönetimine bırakılacak ve ülkenin dev petrol rezervlerinden ihracat yapılacak.
Bu gelişme, ABD enerji hisselerinde büyük bir yükselişi beraberinde getirdi. Venezuela, yaklaşık 300 milyar varil rezerviyle dünyanın en büyük petrol rezervine sahip ülke konumunda bulunuyor.
ENERJİ HİSSELERİNDE SERT YÜKSELİŞ
Operasyonun ardından enerji sektörüne ait hisselerde dikkat çeken artışlar yaşandı:
-
Chevron hisseleri piyasa öncesi işlemlerde yüzde 10'a kadar yükseldi, günü ise yüzde 5,1 artışla kapattı.
-
Exxon Mobil yüzde 2,2, ConocoPhillips yüzde 2,6 yükseldi.
-
Sektöre hizmet veren firmalardan SLB yüzde 8,9, Halliburton yüzde 7,8, Baker Hughes ise yüzde 4,1 değer kazandı.
Bu gelişmelerle S&P 500’de en iyi performans enerji sektörüne ait oldu. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 1,2 artışla tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 48.977 puana ulaştı.
CHEVRON, 'YENİ NVIDIA' MI?
Venezuela’da faaliyet gösteren tek büyük ABD’li enerji şirketi olan Chevron için "petrolün Nvidia’sı" benzetmeleri yapılmaya başlandı. Uzmanlara göre Chevron, Venezuela’da uzun süredir faaliyet göstermesi ve mevcut altyapıya hâkimiyetiyle yeni süreçten en çok fayda sağlayabilecek şirket konumunda.
Nvidia, yapay zekâ devriminde çip üretimindeki başarısıyla 2024'te 49 dolardan 188 dolara yükselmiş, yüzde 284 değer kazanmıştı. Benzer bir çıkışın Chevron için de mümkün olup olmayacağı merak ediliyor.
VENEZUELA'NIN DEVASA PETROL POTANSİYELİ
Venezuela, yer altındaki 300 milyar varil ile küresel rezervlerin yaklaşık yüzde 17’sine sahip. Ancak yıllar süren yaptırımlar, altyapı sorunları ve finansman yetersizlikleri nedeniyle günlük üretimi sadece 1,1 milyon varil seviyesinde. Bu, küresel üretimin yalnızca yüzde 1’i anlamına geliyor.
Buna rağmen Venezuela'nın sahip olduğu ağır petrol, ABD’deki karmaşık rafineriler tarafından yüksek değer görüyor. Dizel, jet yakıtı ve ısıtma yağı üretiminde kullanılıyor.
DEV YATIRIMLAR GÜNDEMDE
Trump yönetimi, Venezuela’daki hasarlı altyapıyı onarmak için büyük ABD petrol şirketlerinin milyarlarca dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. Bu kapsamda Chevron, Exxon Mobil ve ConocoPhillips gibi şirketlerle temas kurulması bekleniyor.
Reuters’ın haberine göre, bu hafta içinde ABD yönetimi, büyük enerji şirketleriyle Venezuela’daki üretimin artırılması için görüşmeler yapmayı planlıyor. Ancak henüz resmi temas kurulmadı.
YÜKSEK MALİYET VE BELİRSİZ GELECEK
Uzmanlara göre Venezuela'daki üretimin kalıcı biçimde artırılması için 100 milyar doları aşan yatırım ve en az on yıllık bir süreç gerekiyor. Ancak bazı Wall Street analistleri, sürecin daha kısa sürede sonuç verebileceğini savunuyor.
JP Morgan Markets analistleri, Venezuela’nın iki yıl içinde günlük üretimini 1,3-1,4 milyon varile çıkarabileceğini öngörüyor. En uygun konumda olan şirketlerin başında Chevron, Exxon Mobil ve ConocoPhillips geliyor.
ABD’Lİ ŞİRKETLERİN YENİDEN VENEZUELA’YA DÖNÜŞÜ MÜMKÜN MÜ?
Analistlere göre ABD enerji şirketlerinin Venezuela’ya dönerek üretimi artırması, ciddi maliyetler ve siyasi riskler barındırsa da uzun vadede büyük kazanç potansiyeli sunuyor. Siyasi geçişin nasıl şekilleneceği, sürecin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.
