El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, Karayip ülkesi Haiti'de silahlı çetelerin saldırısı sonrasında kaybolan 4 askerî havacılık teknisyenini kurtarmak amacıyla geniş kapsamlı bir askerî operasyon başlatıldığını duyurdu. Operasyon kapsamında 2 binden fazla asker ve askerî teçhizat Haiti'ye sevk edilirken başkent Port-au-Prince çevresinde özel kuvvetler personelinin de görev aldığı bildirildi. Haiti topraklarında kalıcı bir askerî varlık oluşturmayı hedeflemediklerini belirten Bukele, operasyonun öncelikli amacının kaybolan personelin bulunarak El Salvador'a geri getirilmesi olduğunu ifade etti.
EL SALVADOR 2 BİNDEN FAZLA ASKERİ HAİTİ'YE GÖNDERDİ
Haiti'de silahlı çetelerle güvenlik güçleri arasındaki çatışmalar devam ederken El Salvador yönetimi, kaybolan 4 askerî personelini kurtarmak için ülkeye binlerce asker gönderme kararı aldı. Devlet Başkanı Nayib Bukele, 29 Ekim'de yaptığı açıklamada askerlerin ve askerî teçhizatın Haiti'ye konuşlandırılmasının tamamlanmak üzere olduğunu belirtti. Operasyon kapsamında özel kuvvetler birlikleri de bölgeye sevk edilirken askerî faaliyetlerin başkent Port-au-Prince çevresinde yoğunlaştığı bildirildi.
Haiti'deki bir güvenlik yetkilisinin Reuters'a verdiği bilgiye göre 28 Ekim gecesi itibarıyla ülkede yaklaşık 2 bin El Salvador askeri bulunuyordu. Operasyona ilişkin bilgi sahibi iki kaynak ise sevk edilen asker sayısının mevcut planlama kapsamında 2 bin 500'ü aşmamasının öngörüldüğünü aktardı. El Salvador'un askerî varlığını artırması, ülkede Birleşmiş Milletler destekli uluslararası çete karşıtı gücün faaliyetlerini sürdürdüğü döneme denk geldi.
4 ASKERÎ HAVACILIK TEKNİSYENİ 18 EKİM'DE KAYBOLDU
Askerî operasyonun başlamasına neden olan olay, 18 Ekim'de Haiti'nin başkenti Port-au-Prince yakınlarında meydana geldi. Birleşmiş Milletler destekli uluslararası çete karşıtı güç bünyesinde görev yapan El Salvadorlu 4 askerî havacılık teknisyeni, silahlı çetelerin düzenlediği saldırının ardından kayboldu. Saldırıda teknisyenlerin içinde bulunduğu zırhlı araç hedef alınırken araçta yangın çıktı ve 4 personel araçtan ayrıldıktan sonra kendileriyle iletişim kesildi.
Olayın başkentin doğusundaki Croix-des-Bouquets bölgesinde gerçekleştiği açıklandı. Haiti makamları kaybolan personelin kaçırıldığını bildirirken El Salvador yönetimi de askerlerin bulunması için harekete geçti. Bukele, 21 Ekim'de kurtarma operasyonunun başlatıldığını duyurdu ve kayıp personelin sağ salim geri getirilmesinin öncelikli hedefleri olduğunu belirtti.
"BU BİR İŞGAL DEĞİL, HAİTİ HALKINA KARŞI OPERASYON YÜRÜTMÜYORUZ"
Haiti halkına ülkenin resmî dillerinden Haiti Kreolcesiyle seslenen El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, askerî birliklerin gönderilme gerekçesini anlattı. El Salvador'un Haiti'yi işgal etmek, ülkenin topraklarını ele geçirmek veya doğal kaynaklarına el koymak gibi bir amacı bulunmadığını savunan Bukele, askerî harekâtın Haiti halkına karşı düzenlenmediğini vurguladı.
Bukele, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bu, Haiti halkına karşı yürütülen bir operasyon ya da Haiti'nin işgali değildir. Büyük bir güç değiliz. Haiti halkına hükmetmek veya ülkenin zenginliklerine el koymak gibi bir niyetimiz yok."
Ülkeye gönderilen birliklerin kayıp askerî personeli kurtarmak amacıyla görevlendirildiğini belirten Bukele, silahlı çetelerle mücadeleye destek verilmesinin de operasyonun hedefleri arasında yer aldığını aktardı. Haiti halkının uzun yıllardır çete şiddeti nedeniyle yaşadığı sorunlara değinen Bukele, askerî varlığın ülke yönetimini devralma amacı taşımadığını ifade etti.
KAYIP ASKERLERİN BULUNMASI İÇİN ÖZEL KUVVETLER SEVK EDİLDİ
El Salvador yönetimi, 4 askerî havacılık teknisyeninin kaybolmasının ardından ilk aşamada özel kuvvetler personelini Haiti'ye gönderdi. 22 Ekim'de 100'den fazla özel kuvvetler askerinin bölgeye sevk edildiği bildirilirken ilerleyen günlerde operasyonun kapsamı genişletildi. Kayıp personelin bulunmasına yönelik arama faaliyetleri, Haiti güvenlik güçleri ve uluslararası çete karşıtı gücün faaliyet yürüttüğü bölgelerde sürdürüldü.
Bukele, kaybolan 4 personelin doğrudan çatışma görevi yürüten askerler değil, havacılık alanında çalışan teknik uzmanlar olduğunu açıkladı. Personelin uluslararası misyon kapsamında tıbbi tahliye gibi görevlerde bulunduğunu belirten El Salvador yönetimi, saldırının ardından kaybolan teknisyenlerin bulunması için askerî kaynakların seferber edildiğini duyurdu.
BULUNAN CESETLERİN KAYIP ASKERLERE AİT OLDUĞU İDDİASINI REDDETTİ
Arama çalışmaları devam ederken Haiti'de bulunan bazı insan kalıntılarının kayıp El Salvadorlu personele ait olabileceği yönünde haberler yayımlandı. Devlet Başkanı Nayib Bukele, 24 Ekim'de yaptığı açıklamada kendilerine teslim edilen kalıntıların kaybolan 4 havacılık teknisyenine ait olmadığını savundu. Bukele, kalıntılar arasında bir çocuğa, kayıp personelden belirgin şekilde daha uzun boylu bir erkeğe ve farklı bir askerî üniforma taşıyan kişiye ait parçalar bulunduğunu belirtti.
El Salvadorlu yetkililer de bulunan cesetlerin kayıp teknisyenlere ait olduğunun doğrulanmadığını açıkladı. Haiti yönetimi ise olayın bir kaçırılma vakası olduğunu belirterek personelin bulunmasının öncelikli meselelerden biri olduğunu bildirdi. 29 Ekim itibarıyla 4 teknisyenin kurtarıldığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama yapılmadı.
OPERASYONUN MALİYETİNİN YÜZDE 90'INI EL SALVADOR KARŞILIYOR
Devlet Başkanı Nayib Bukele, Haiti'ye gönderilen askerlerin ve askerî teçhizatın ülke bütçesine getirdiği maliyete ilişkin de açıklamalarda bulundu. Operasyona bazı ülkelerin sınırlı lojistik destek sağladığını belirten Bukele, toplam harcamaların yüzde 90'ının El Salvador tarafından karşılandığını ifade etti. Askerî sevkiyat ve operasyonun toplam maliyetine ilişkin herhangi bir rakam paylaşılmadı.
Operasyonun El Salvador açısından yüksek bir ekonomik maliyeti bulunduğunu belirten Bukele, ülkesinin geçmişte silahlı çeteler nedeniyle yaşadığı sorunlara işaret etti. El Salvador'un güvenlik alanındaki tecrübelerini hatırlatan Bukele, askerî harcamalara ilişkin açıklamasında, "Bu bize pahalıya mal oluyor ancak kendi acılarımızdan şunu öğrendik: Adaletin ve barışın bedeli olmaz" ifadelerini kullandı.
"GÖREVİMİZ BİTTİĞİNDE EVİMİZE DÖNECEĞİZ"
Haiti halkından El Salvador askerlerine güvenmelerini isteyen Bukele, ülkesinin geçmişte silahlı çetelerle mücadele ettiğini ve Haiti'nin de benzer güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya bulunduğunu söyledi. İki ülkenin yaşadığı çete şiddetine değinen Bukele, Haiti'ye gönderilen birliklerin kalıcı olarak bölgede tutulmayacağını belirtti.
El Salvador askerlerinin görevlendirilmesinin belirli bir amaca yönelik olduğunu savunan Bukele, kaybolan personelin kurtarılmasının ardından birliklerin ülkelerine döneceğini açıkladı. Haiti topraklarında kalıcı askerî üsler oluşturmak veya ülkenin yönetimi üzerinde kontrol sağlamak gibi bir hedeflerinin bulunmadığını yineleyen Bukele, operasyonun geçici niteliğini vurguladı.
BİNLERCE ASKERİN HANGİ KOMUTA ALTINDA GÖREV YAPTIĞI NETLEŞMEDİ
El Salvador'un Haiti'ye geniş çaplı askerî birlik göndermesinin ardından operasyonun kapsamı ve birliklerin görev yapacağı komuta yapısına ilişkin belirsizlikler gündeme geldi. Askerlerin hangi makamların emir-komuta zinciri altında görev yapacağı, operasyon sırasında hangi angajman kurallarının uygulanacağı ve uluslararası güvenlik gücüyle koordinasyonun nasıl sağlanacağı konusunda ayrıntılı açıklama yapılmadı.
Haiti'de görev yapan Birleşmiş Milletler destekli uluslararası çete karşıtı gücün varlığına rağmen silahlı grupların faaliyetleri devam ederken El Salvador'un gönderdiği askerler ülkedeki güvenlik operasyonlarına katıldı. Haiti yönetiminin El Salvador ile yürüttüğü temaslarda askerî iş birliği ve kayıp personelin kurtarılması konuları ele alındı. El Salvador Dışişleri Bakanlığı, Bukele'nin Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aime ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini ve operasyon hakkında değerlendirmelerde bulunduğunu açıkladı.
HAİTİ'DE ÇETE ŞİDDETİ VE GÜVENLİK SORUNLARI DEVAM EDİYOR
Haiti, uzun süredir silahlı çetelerin faaliyetleri, siyasi istikrarsızlık ve güvenlik sorunlarıyla mücadele ediyor. Ülkede 2021 yılında Devlet Başkanı Jovenel Moïse'nin suikast sonucu öldürülmesinin ardından siyasi kriz derinleşirken başkent Port-au-Prince ve çevresindeki çetelerin faaliyetleri güvenlik koşullarını daha da ağırlaştırdı. Birleşmiş Milletler destekli uluslararası güç, Haiti güvenlik birimlerine silahlı suç örgütleriyle mücadelede destek sağlamak amacıyla faaliyet yürütüyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre 2026 yılının başından eylül ayının ortalarına kadar Haiti'deki şiddet olaylarında 5 bin 700'den fazla kişi öldü veya yaralandı. El Salvador'un 2 binden fazla asker gönderdiği operasyon da Haiti'deki çatışmaların devam ettiği bir dönemde başlatıldı. Kayıp 4 havacılık teknisyenine yönelik arama çalışmaları sürerken bölgedeki sivillerin güvenliği ve uluslararası güçlerin faaliyetleri gündemdeki yerini korudu.
