ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen diplomatik temaslara ilişkin Truth Social platformundan yaptığı açıklamada, müzakerelerin olumlu ilerlediğini belirterek olası anlaşmayı İbrahim Anlaşmaları ile ilişkilendirdi. Trump, “ya herkes için harika bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak” ifadelerini kullanırken, savaş ihtimaline karşı hazırlıklı olduklarını ancak kimsenin çatışma istemediğini söyledi.
Trump, geçtiğimiz hafta sonu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Pakistan, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderleriyle yaptığı görüşmelere değinerek, söz konusu ülkelere İbrahim Anlaşmaları’nı imzalamaları çağrısında bulunduğunu açıkladı.
İBRAHİM ANLAŞMALARI ÇAĞRISI
Trump, İbrahim Anlaşmaları’nın Orta Doğu’ya “gerçek güç, kuvvet ve barış” getireceğini savundu. Suudi Arabistan ve Katar’ın anlaşmayı derhal imzalaması gerektiğini belirten Trump, diğer ülkelerin de aynı yönde hareket etmesini istedi.
ABD Başkanı, anlaşmayı imzalamayan ülkelerin “barış anlaşmasının bir parçası olmaması gerektiğini” ifade etti. Trump ayrıca görüştüğü birçok liderin, anlaşma sağlanması halinde İran’ın da İbrahim Anlaşmaları’nın bir parçası olmasından memnuniyet duyacaklarını kendisine ilettiğini söyledi.
Trump, “Eğer İran benimle anlaşma imzalarsa, ABD Başkanı olarak onların da bu eşsiz dünya koalisyonunun bir parçası olmaları benim için bir onur olacaktır.” ifadelerini kullandı.
Açıklamasının sonunda Trump, diplomatik temsilcilerine ilgili ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na katılım süreçlerini başlatmaları ve tamamlamaları yönünde talimat verdiğini duyurdu.
İBRAHİM ANLAŞMALARI’NIN GEÇMİŞİ
İbrahim Anlaşmaları, Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2020 yılında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Fas’ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesiyle başlamıştı. Anlaşmaların amacı “bölgesel iş birliğini” geliştirmek ve “dinler arası hoşgörüyü teşvik etmek” olarak açıklanmıştı.
Süreç içerisinde Sudan da anlaşmalara katılmış, 2025 yılında Kazakistan’ın da anlaşmaya dahil olacağı belirtilmişti.
İRANLI HEYET DOHA’DA TEMASLARDA BULUNDU
İran Meclis Başkanı Muhammed Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, ABD ile İran arasında olası bir anlaşmaya ilişkin temaslarda bulunmak üzere Katar’ın başkenti Doha’ya gittiği bildirildi.
İran heyetinin Katar Başbakanı ile yaptığı görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın durumu ve İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun ele alındığı belirtildi. İran Merkez Bankası Başkanı’nın da heyette yer aldığı, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasının görüşüldüğü aktarıldı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise ABD ile bir anlaşma taslağı üzerinde mutabakata varıldığını ancak kısa süre içerisinde kesin bir anlaşmaya ulaşılacağının söylenemeyeceğini ifade etti.
İranlı sözcü, Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin kıyı ülkelerine ait olduğunu vurgulayarak, potansiyel anlaşmanın boğazın yönetimine ilişkin özel maddeler içermediğini kaydetti. Geçişlerden ücret alınmayacağını belirten sözcü, sağlanacak hizmetlerin bedel karşılığı olmasının normal olduğunu ancak bunun “geçiş ücreti” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
İran yönetimi ayrıca şu aşamada Pakistan’a resmi bir heyet gönderme planlarının bulunmadığını açıkladı. Sözcü, birçok konuda ilerleme sağlandığını ancak bunun anlaşmanın yakın olduğu anlamına gelmediğini dile getirdi.
PAKİSTAN’DAN ARABULUCULUK MESAJI
Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki diplomatik sürece ilişkin yaptığı açıklamada, taraflar arasında yürütülen arabuluculuk girişimlerinin ilerleme kaydettiğini söyledi.
Şerif, İslamabad yönetiminin müzakere yoluyla çözüm sağlanması amacıyla temaslarını sürdürdüğünü belirterek “işlerin doğru yönde ilerlediğini” ifade etti.
RUBIO: YA ANLAŞIRIZ YA BAŞKA YOLLA ANLAŞIRIZ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Hindistan ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin İran ile ya iyi bir anlaşma yapacağını ya da “başka bir yolla” sonuca ulaşacağını söyledi.
Rubio, ABD’nin alternatif seçenekleri değerlendirmeden önce diplomasiye tüm fırsatları tanıyacağını belirtti. Hürmüz Boğazı ve nükleer mesele konusunda ciddi ve zaman sınırlı müzakereler yürütüldüğünü ifade eden Rubio, anlaşma sağlanmasını umut ettiklerini söyledi.
İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı ise anlaşmanın halen iptal edilme ihtimalinin bulunduğunu yazdı. Haberde, ABD’nin özellikle İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması başta olmak üzere bazı maddelerde süreci engellediği öne sürüldü.
Trump da Truth Social üzerinden yaptığı başka bir paylaşımda diplomatik temsilcilerine İran ile aceleci bir anlaşma yapılmaması yönünde talimat verdiğini açıkladı. Trump, “Anlaşmaya varılıp, onaylanıp ve imzalanana kadar abluka tam olarak yürürlükte kalacaktır.” ifadelerini kullandı.
İSRAİL’DEN NÜKLEER TESİS VURGUSU
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran ile yapılacak herhangi bir nihai anlaşmanın Tahran’ın oluşturduğu nükleer tehdidi tamamen ortadan kaldırması gerektiğini söyledi.
Telegram hesabından açıklama yapan Netanyahu, İran’ın nükleer zenginleştirme tesislerinin sökülmesi ve zenginleştirilmiş nükleer materyalin ülke dışına çıkarılması gerektiğini ifade etti.
İRAN’DA İDAM AÇIKLAMASI
İran’da Ocak ayında düzenlenen rejim karşıtı protestolarla bağlantılı suçlamalar nedeniyle bir kişinin idam edildiği açıklandı.
