ABD, Dünya yörüngesine bir uzay silahı konuşlandırdığını ilk kez resmi olarak doğruladı. ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, pazartesi günü düzenlenen Hava, Uzay ve Siber Konferansı’nda yaptığı açıklamada yörüngedeki sistemin Amerikan kuvvetlerini düşman faaliyetlerine karşı korumak amacıyla gerekli olduğunu söyledi.
Meink, ABD’nin uzay alanındaki “gelişen tehditlere” karşı hazırlıklı olduğunu ifade etti. Washington yönetimi yörüngeye yerleştirilen silahın varlığını doğrulamasına rağmen sistemin teknik ayrıntılarını paylaşmadı. Silahın ne zaman yörüngeye gönderildiği, hangi yöntemle çalıştığı ve sahip olduğu askeri kapasite konusunda bilgi verilmedi.
ABD YÖRÜNGEDEKİ SİLAHI İLK KEZ RESMEN DOĞRULADI
ABD’li üst düzey askeri yetkililer daha önce birçok kez ülkenin uzaydaki askeri kapasitesinin artırılması gerektiğine ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Son açıklamayla birlikte Washington, Dünya yörüngesinde bulunan ve saldırı amacıyla da kullanılabilecek bir silaha sahip olduğunu ilk kez açık şekilde doğrulamış oldu.
ABD yönetimi uzaydaki askeri kapasitesini artırmasının gerekçeleri arasında Rusya ve Çin’in faaliyetlerini gösteriyor. Washington, Moskova ve Pekin’in gelecekte Amerikan uydularına saldırabilecek veya uyduların çalışmalarını aksatabilecek sistemler geliştirdiğini savunuyor.
SİLAHIN KAPASİTESİ AÇIKLANMADI
Yörüngeye konuşlandırıldığı doğrulanan sistemle ilgili birçok teknik ayrıntı ise kamuoyuyla paylaşılmadı. Silahın yörüngeye hangi tarihte yerleştirildiği, hangi hedeflere karşı kullanılabileceği ve çalışma prensibinin ne olduğu açıklanmadı.
Sistemin saldırı ve savunma görevlerinde sahip olduğu kapasiteye ilişkin de ayrıntılı bilgi verilmedi. ABD tarafından yapılan açıklamalar, yörüngede bir silah bulunduğunun resmi olarak doğrulanmasıyla sınırlı kaldı.
UZAY KUVVETLERİNDEN SALDIRI VE SAVUNMA VURGUSU
ABD Uzay Kuvvetleri, uzaydaki askeri stratejisine ilişkin açıklamalarında hem saldırı hem de savunma yeteneklerine vurgu yaptı. Kuvvet tarafından açıklanan yaklaşım kapsamında kullanılabilecek yöntemlerin rakip sistemlerin faaliyetlerini “aksatmak, zayıflatmak ve gerekirse yok etmek” amacı taşıyabileceği belirtildi.
Uzay Kuvvetleri, söz konusu askeri yeteneklerin ilgili komutanlıkların talimatları doğrultusunda kullanılabileceğini bildirdi. Kullanım alanlarının hem saldırı hem de savunma operasyonlarını kapsayabileceği ifade edildi.
UZAY KUVVETLERİ 2019’DA KURULDU
ABD Uzay Kuvvetleri, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2019 yılında kuruldu. Kuruluş, 70 yılı aşkın bir sürenin ardından ABD ordusuna eklenen ilk yeni kuvvet oldu.
Uzay Kuvvetleri’nin temel görevleri arasında ABD’nin iletişim, istihbarat, gözetleme ve navigasyon faaliyetlerinde kullandığı yüzlerce uyduyu korumak bulunuyor. Söz konusu uydular, Amerikan ordusunun farklı bölgelerde yürüttüğü operasyonların iletişim ve bilgi altyapısında görev yapıyor.
TRUMP KARARNAMESİNDE “SALDIRI KAPASİTESİ” VURGUSU
ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl yayımladığı başkanlık kararnamesinde Uzay Kuvvetleri’nin görevinin yalnızca ABD’nin uzaydaki varlıklarını savunmakla sınırlı olmadığını belirtti. Kararnamede kuvvetin gerektiğinde saldırı kapasitesine de sahip olması gerektiği ifade edildi.
Yörüngeye silah konuşlandırıldığının doğrulanması da ABD’nin uzaydaki askeri kapasitesine ilişkin açıklamalarının ardından geldi. Washington yönetimi uzay alanındaki savunma ve saldırı yeteneklerini geliştirmesinin nedenleri arasında rakip ülkelerin sistemlerini gösteriyor.
“ALTIN KUBBE” PLANINDA UZAY TABANLI SİSTEMLER
Trump yönetimi uzay tabanlı askeri sistemleri ABD için planlanan “Altın Kubbe” savunma sisteminin önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendiriyor. Plan kapsamında uzaya konuşlandırılması öngörülen önleyici füzelerle ABD’nin hava tehditlerine karşı korunması hedefleniyor.
Altın Kubbe planında uzay tabanlı sistemlere yer verilmesi, ABD’nin yörüngedeki askeri kapasitesine ilişkin çalışmalarının bir diğer ayağını oluşturuyor. Washington yönetiminin açıkladığı hedefler arasında uzaydan gelebilecek veya uzay sistemlerini etkileyebilecek tehditlere karşı kapasitenin artırılması bulunuyor.
DIŞ UZAY ANTLAŞMASI HANGİ SİLAHLARI YASAKLIYOR?
Uzayın askeri amaçlarla kullanılması uluslararası hukukta belirli sınırlamalara tabi bulunuyor. 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması, nükleer silahların ve diğer kitle imha silahlarının Dünya yörüngesine yerleştirilmesini yasaklıyor.
Antlaşma, uzayda kullanılabilecek bütün askeri sistemlere yönelik genel bir yasak getirmiyor. ABD, Rusya ve Çin dahil olmak üzere büyük güçler, uzun süredir diğer ülkelerin uydularını hedef alabilecek veya faaliyetlerini etkileyebilecek farklı teknolojiler üzerinde çalışıyor.
UYDULAR MODERN ORDULAR İÇİN KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Uydular, modern orduların iletişim, navigasyon, istihbarat ve gözetleme faaliyetlerinde kritik görevler üstleniyor. Askeri operasyonlarda uydu sistemlerinin yoğun biçimde kullanılması, rakip ülkelerin uydularını devre dışı bırakmaya veya faaliyetlerini aksatmaya yönelik teknolojileri de askeri stratejilerin bir parçası haline getiriyor.
Şubat ayında iki Rus uydusunun, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği 2022’den itibaren en az 12 Avrupa uydusunun iletişimini yakalamış olabileceği ortaya çıkmıştı. Söz konusu faaliyetlerin Rus istihbaratının uydular üzerinden aktarılan hassas verilere erişmesine ve teorik olarak bazı uyduların kontrolünün ele geçirilmesine imkan sağlayabileceği belirtilmişti.
