Nijerya hükümeti ile Boko Haram arasında yaklaşık üç aydır kamuoyuna açıklanmayan bir ateşkes anlaşmasının yürürlükte olduğu ve tarafların sürenin uzatılması üzerinde durduğu öne sürüldü. The New Humanitarian tarafından yayımlanan haberde, ateşkes sürecinin mart ayında Borno eyaletindeki Ngoshe köyünden kaçırılan yüzlerce sivilin serbest bırakılmasına yönelik görüşmelerin ardından başladığı belirtildi.
Habere göre Boko Haram’ın haziran ayında 360 sivili serbest bırakmasının ardından taraflar arasında çatışmaların azaltılmasını öngören bir ateşkes devreye girdi. Örgüt içerisindeki bazı üst düzey isimlerle bağlantılı kaynaklar, mevcut ateşkes süresinin 40 gün daha uzatılmasının beklendiğini ileri sürdü.
360 SİVİLİN SERBEST BIRAKILMASININ ARDINDAN BAŞLADI
Ateşkes iddiasının temelinde, Borno eyaletinin Ngoshe köyünden mart ayında kaçırılan yüzlerce sivilin serbest bırakılması amacıyla yürütülen görüşmeler bulunuyor. Taraflar arasındaki temasların ardından Boko Haram’ın haziran ayında 360 sivili serbest bıraktığı bildirildi.
Söz konusu gelişmenin ardından bölgede saldırıların belirgin biçimde azaldığı öne sürüldü. Yerel kaynaklar, özellikle Ngoshe çevresinde Boko Haram tarafından düzenlenen saldırıların ateşkesin başlamasından bu yana durduğunu ifade etti.
ATEŞKESİN 40 GÜN DAHA UZATILMASI BEKLENİYOR
Boko Haram içerisindeki bazı üst düzey isimlerle bağlantısı bulunduğu belirtilen kaynaklar, yaklaşık üç aydır devam eden ateşkesin sona ermek üzere olduğunu ancak tarafların sürenin uzatılmasına sıcak baktığını ileri sürdü.
Kaynaklara göre ateşkesin 40 gün daha uzatılması gündemde. Nijerya hükümeti, Savunma Bakanlığı ve ordu yetkililerinin ise The New Humanitarian’ın ateşkes iddiasına ilişkin sorularına haber yayımlanana kadar yanıt vermediği belirtildi.
5 MİLYAR NAİRALIK FİDYE İDDİASI
Haberde, rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayan anlaşmanın mali bir unsur da içerdiği öne sürüldü. Nijerya hükümetinin Boko Haram’a 5 milyar naira, yaklaşık 3,7 milyon dolar fidye ödediği iddia edildi.
Abuja yönetimi ise Boko Haram’a fidye ödendiği yönündeki iddiaları reddetti. Ateşkesin koşulları ve taraflar arasında hangi başlıklarda mutabakata varıldığı konusunda resmi makamlar tarafından ayrıntılı bir açıklama yapılmadığı belirtildi.
ATEŞKESİN KALICI OLUP OLMAYACAĞI BELİRSİZ
Çatışma araştırmacısı Malik Samuel, ateşkesin tarafların kısa vadeli çıkarlarına hizmet eden taktik bir anlaşma olabileceğini belirtti. Samuel, söz konusu sürecin çatışmanın genel seyrini değiştirecek kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşüp dönüşmeyeceğinin henüz net olmadığını ifade etti.
Bölgedeki kaynaklar da Boko Haram’ın ateşkes dönemini Mandara Dağları çevresindeki konumunu güçlendirmek ve bölgeye yeni ekipman sevk etmek amacıyla kullanabileceği yönünde değerlendirmelerde bulundu.
IŞİD ATEŞKESİN DIŞINDA
İddia edilen ateşkesin Boko Haram’ın bölgesel rakibi olan IŞİD’in Batı Afrika kolunu kapsamadığı bildirildi. Boko Haram ile IŞİD bağlantılı yapı arasındaki çatışmaların ateşkes döneminde de devam ettiği ifade edildi.
Nijerya güvenlik çevrelerinde ise Boko Haram lideri İbrahim Bakura Doro ile yürütülebilecek bir diyaloğun ilerleyen dönemde IŞİD’e karşı yeni bir güvenlik dengesi oluşturabileceği yönünde değerlendirmelerin bulunduğu aktarıldı.
BOKO HARAM’IN IŞİD’E KARŞI KULLANILMASI İHTİMALİ GÜNDEMDE
Bazı Nijeryalı güvenlik yetkililerinin, Boko Haram ile bir anlaşmaya varılması halinde örgütün IŞİD’e karşı kullanılabileceği ihtimalini gündeme getirdiği belirtildi. Söz konusu yaklaşımın güvenlik bürokrasisi içerisinde tartışıldığı ancak resmi bir politika haline gelip gelmediğinin bilinmediği aktarıldı.
Boko Haram ile IŞİD’in Batı Afrika kolu arasındaki çatışmaların sürmesi, Nijerya’nın kuzeydoğusundaki güvenlik denkleminde iki örgüt arasındaki rekabeti ayrı bir unsur haline getiriyor.
HÜKÜMET KAMUOYU ÖNÜNDE MÜZAKEREYE KARŞI
Nijerya hükümeti kamuoyu önünde Boko Haram gibi silahlı örgütlerle müzakere edilmesine karşı sert bir tutum sergiliyor. Devlet Başkanı Bola Tinubu da güvenlik sorunlarıyla mücadele kapsamında orduya 30 bin yeni asker alınacağını ve dört yeni askeri tümen kurulacağını açıklamıştı.
The New Humanitarian’ın haberinde ise hükümet içerisinde yalnızca askeri yöntemlerle Boko Haram sorununa kalıcı çözüm bulunamayacağını düşünen bazı çevrelerin diyalog seçeneğine açık olduğu ileri sürüldü.
GEÇMİŞTEKİ ATEŞKES GİRİŞİMLERİ KALICI OLMADI
Nijerya yönetimi ile Boko Haram arasında geçmiş yıllarda da kamuoyuna açıklanmayan çeşitli temaslar ve ateşkes girişimleri gerçekleşti. Söz konusu girişimlerin büyük bölümü kalıcı bir barış sürecine dönüşmeden sona erdi.
Yaklaşık üç aydır devam ettiği öne sürülen yeni ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı, rehinelerin serbest bırakılması sürecine ilişkin yeni adımlar atılıp atılmayacağı ve tarafların kalıcı bir müzakere mekanizması oluşturup oluşturmayacağına ilişkin resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
