İsrail'de 27 Ekim Salı günü gerçekleştirilen 26. dönem parlamento seçimlerinin ardından siyasi partilerin yeni Meclisteki sandalye dağılımı belirlenmeye başladı. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi arasındaki yarışta, açıklanan kısmi sonuçlar hiçbir siyasi bloka tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu sağlamadı. İsrail Merkez Seçim Komisyonunun verileri doğrultusunda yapılan hesaplamalarda Netanyahu'nun müttefikleriyle birlikte Meclisteki 120 sandalyeden 53'ünü aldığı, Eisenkot öncülüğündeki muhalefetin ise 48 sandalyeye ulaştığı bildirildi.
Seçimlerde Arap partilerinin toplam 19 sandalye elde etmesi, hükümet kurma görüşmelerinde bu partilerin tutumunu gündeme taşıdı. Oyların sayımı henüz tamamlanmazken Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, seçim sonuçlarının resmileşmesinin ardından siyasi parti temsilcileriyle görüşmelere başlayacağını açıkladı. Netanyahu ve Eisenkot ise seçim gecesi yaptıkları konuşmalarda kendi siyasi kamplarının aldığı sonuçları öne çıkardı.
İSRAİL SEÇİMLERİNDE SON OY DURUMU NE?
İsrail Merkez Seçim Komisyonunun 28 Ekim'de açıkladığı verilere göre normal oyların yaklaşık yüzde 93'ü sayıldı. Sayılan oylar toplam oyların yüzde 85,6'sına karşılık gelirken Netanyahu liderliğindeki blok 53, Eisenkot liderliğindeki muhalefet 48 ve Arap partileri 19 sandalye seviyesinde bulunuyor. Komisyon, normal oyların kalan yüzde 7'lik bölümünün ilave incelemeye tabi tutulacağını, yaklaşık 600 bin çift zarflı oyun ise henüz sayıma dahil edilmediğini duyurdu.
28 EKİM 2026 · KISMİ SONUÇLARA GÖRE SANDALYE DAĞILIMI
53 Netanyahu bloku
48 Eisenkot bloku
19 Arap partileri
Meclis: 120 sandalye
Çoğunluk: 61 sandalye
Sonuçlar kesinleşmemiştir; kalan oyların sayılmasıyla sandalye dağılımı değişebilir.
İsrail'de hükümetin kurulabilmesi için Knesset adı verilen parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Açıklanan son dağılımda Netanyahu bloku çoğunluğun 8, Eisenkot bloku ise 13 sandalye gerisinde bulunuyor. Arap partilerinin toplam 19 sandalyeye ulaşması, mevcut kısmi sonuçlarda parlamentonun üç ayrı siyasi grup arasında bölündüğünü gösteriyor.
SEÇİME KATILIM YÜZDE 77,7'YE ULAŞTI
İsrail Merkez Seçim Komisyonunun seçim günü sonunda paylaştığı verilere göre kayıtlı seçmenlerin yüzde 77,7'si sandık başına gitti. Katılım oranı, 1999 yılından beri yapılan genel seçimlerdeki en yüksek seviyeye ulaştı. Kasım 2022'de düzenlenen önceki genel seçimlerle karşılaştırıldığında katılımda 7 puanı aşan artış kaydedildi.
İsrail ordusu da askeri personel arasındaki sandığa katılım oranının yüzde 79,9 olduğunu bildirdi. Önceki genel seçimlere kıyasla 6 puandan fazla artış kaydedilen askeri personel oylarının önemli bir bölümü, özel oy zarflarının sayımı kapsamında değerlendiriliyor. Seçim komisyonu tarafından henüz sayılmadığı açıklanan çift zarflı oylar arasında askerlerin kullandığı oylar da bulunuyor.
LİKUD İLK SIRADA: PARTİLERİN OY ORANLARI AÇIKLANDI
Reuters'ın 28 Ekim saat 16.06 GMT itibarıyla aktardığı verilere göre 5 milyon 695 bin 682 oyun 4 milyon 875 bin 751'i sayıldı. Likud Partisi yüzde 20,7 oy oranıyla ilk sırada yer alırken Eisenkot'un Yashar Partisi yüzde 16,2 ile ikinci sıraya yerleşti. Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Birlikte (B'Yachad) ittifakı yüzde 9, Arap partilerinden Ortak Liste yüzde 9,2 ve Ra'am yüzde 5,8 oy aldı.
Reuters'ın yayımladığı kısmi oy oranları:
|
Parti |
Oy oranı |
|---|---|
|
Likud |
%20,7 |
|
Yashar |
%16,2 |
|
Ortak Liste |
%9,2 |
|
Birlikte (B'Yachad) |
%9,0 |
|
Demokratlar |
%6,5 |
|
İsrail Evimiz |
%6,0 |
|
Ra'am |
%5,8 |
|
Birleşik Tevrat Yahudiliği |
%5,7 |
|
Yahudi Gücü |
%5,6 |
|
Şas |
%5,3 |
|
Dini Siyonizm |
%4,8 |
İsrail'in seçim sisteminde partilerin Meclise girebilmesi için ülke genelinde kullanılan geçerli oyların en az yüzde 3,25'ini alması gerekiyor. Açıklanan kısmi sonuçlarda Yedek Askerler Partisi yüzde 2,6 ve Halkın İsraili Partisi yüzde 1,6 ile seçim barajının altında kaldı. Nihai oy oranları ve milletvekili dağılımı, kalan oyların sayımının tamamlanmasıyla kesinleşecek.
ARAP PARTİLERİ 19 SANDALYEYE ULAŞTI
İsrail vatandaşı Filistinlilerin desteklediği siyasi partiler, seçimlerin kısmi sonuçlarında toplam 19 milletvekilliğine ulaştı. Ortak Liste ve Mansur Abbas'ın liderliğindeki Ra'am Partisinin elde ettiği sandalye sayısı, 120 üyeli Knessette Arap partileri açısından tarihsel olarak en yüksek toplam düzeye karşılık geliyor. Güncellenen seçim projeksiyonlarında Ortak Liste için 12, Ra'am için ise 7 milletvekilliği hesaplandı.
Ortak Liste Başkanı Yusuf Cebarin, seçimlerin ardından yaptığı açıklamada Netanyahu hükümetinin sona ermesini sağlayacak siyasi sürece destek vermeye hazır olduklarını belirtti. Cebarin, Yahudi ve Arap toplumları arasında eşitliğe dayalı bir siyasi ortaklık kurulması çağrısında bulundu. Ra'am lideri Mansur Abbas ise seçim kampanyasında özellikle Arap toplumundaki suç oranları ve güvenlik sorunlarını gündeme taşıdı. Arap partileri, hükümet kurma görüşmelerinde destek verecekleri siyasi formül konusunda henüz ortak bir karar açıklamadı.
NETANYAHU VE EISENKOT SEÇİM SONRASI NE DEDİ?
Başbakan Binyamin Netanyahu, 28 Ekim'in ilk saatlerinde Kudüs'te Likud destekçilerine hitap etti. Konuşmasında partisinin seçimlerde en fazla oyu alan siyasi hareket olduğunu belirten Netanyahu, yeni hükümetin ulusal ve sağ partilerin katılımıyla kurulması gerektiğini savundu. İran'a yönelik güvenlik politikasının sürdürüleceğini açıklayan Netanyahu, Arap partilerinin desteğine dayanan bir hükümet formülüne karşı olduğunu yineledi.
Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot ise seçmenlerin siyasi değişim yönünde irade ortaya koyduğunu savunarak Netanyahu'ya görevden ayrılma çağrısı yaptı. Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, geniş tabanlı bir hükümet kurmak için girişimlerde bulunacağını ve askerlik hizmetine ilişkin düzenlemelerin öncelikleri arasında yer aldığını söyledi. Eisenkot, Arap partileriyle belirli koşullar altında işbirliğine kapıyı açık bırakırken muhalefet içindeki bazı siyasi ortakları böyle bir hükümet ortaklığına karşı çıkıyor.
BEN-GVIR ORTAK HÜKÜMETE KARŞI ÇIKTI
Netanyahu'nun mevcut siyasi ortakları arasında yer alan Yahudi Gücü lideri Itamar Ben-Gvir, seçimlerin ardından yaptığı açıklamada Eisenkot ile ortak bir birlik hükümeti kurulmasına karşı çıktı. Ben-Gvir'in açıklaması, Netanyahu bloku ile muhalefet arasında yapılabilecek olası hükümet görüşmelerinin gündeme geldiği dönemde yapıldı.
Muhalefetteki Demokratlar Partisinin lideri Yair Golan ise Netanyahu'nun görevden ayrılmasını sağlayacak bir hükümet kurulması için Arap partileriyle işbirliği yapılmasını savundu. Böylece seçimlerin ardından siyasi partiler arasında hükümetin bileşimine ilişkin farklı tutumlar ortaya çıktı.
The Times of Israel+1
LİKUD ARAP PARTİLERİ HAKKINDA SEÇİM USULSÜZLÜĞÜ İDDİASINDA BULUNDU
Likud Partisi, 28 Ekim'de Arap partilerini hedef alan seçim usulsüzlüğü iddialarını gündeme taşıdı. Parti, seçim sonuçlarına ilişkin bazı işlemlerin araştırılmasını talep ederek Arap partilerinin seçim sürecinde usulsüzlük yaptığı iddiasında bulundu.
Söz konusu suçlamalar Likud'un iddialarına dayanıyor. Oy sayımı devam ederken iddiaların doğrulandığına veya seçim sonuçlarının geçersiz sayıldığına ilişkin kesinleşmiş bir karar açıklanmadı.
SEÇİMİN GÜNDEMİNDE GAZZE, İRAN VE 7 EKİM SALDIRILARI YER ALDI
İsrail'deki genel seçimler, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından Gazze Şeridi'nde başlayan savaşın ve Lübnan ile İran'ı kapsayan askeri çatışmaların gölgesinde gerçekleştirildi. Seçim kampanyalarında güvenlik politikaları, 7 Ekim saldırıları sırasında yaşanan istihbarat ve güvenlik başarısızlıkları ile bunlara ilişkin sorumluluğun belirlenmesi öne çıktı.
Netanyahu, 7 Ekim'de yaşanan güvenlik başarısızlıklarına ilişkin sorumluluk tartışmalarında ordu yönetiminin rolünü öne çıkarırken muhalefet partileri bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurulmasını talep etti. Netanyahu'nun destekçileri hükümetin Gazze, Lübnan ve İran'daki askeri operasyonlarını savunurken muhalefet cephesi güvenlik alanındaki karar alma süreçlerinin incelenmesini istedi.
Filistin devletinin kurulması, Gazze'deki insani durum ve İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da izlediği politikalar da seçim döneminin dış politika başlıkları arasında yer aldı. Ancak büyük siyasi partilerin kampanyalarında Filistin meselesinden çok İsrail'in güvenlik politikaları ve iç siyasi tartışmalar öne çıkarıldı.
ULTRAORTODOKS YAHUDİLERİN ASKERLİK MUAFİYETİ TARTIŞMA KONUSU OLDU
Seçim kampanyasının iç politikadaki başlıca gündemlerinden birini Ultraortodoks Yahudi erkeklerin askerlik hizmetinden muaf tutulması oluşturdu. İsrail'de askerlik yükümlülüğü ve dini eğitim kurumlarında öğrenim gören Ultraortodoks erkeklere uygulanan muafiyetler, Netanyahu hükümetinin koalisyon ortakları arasında uzun süredir görüş ayrılıklarına neden oluyor.
Ultraortodoks partiler Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği, dini eğitim gören erkeklere yönelik muafiyetlerin korunmasını savunuyor. Eisenkot ise askerlik hizmetine katılımın genişletilmesini ve mevcut fiili muafiyetlerin sona erdirilmesini seçim vaatleri arasında açıkladı. Gazze'deki savaş ve diğer askeri operasyonların ardından askerlik yükünün paylaşılması konusu seçim kampanyalarında yeniden gündeme geldi.
İSRAİL'DE YENİ HÜKÜMET NASIL KURULACAK?
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, kesin seçim sonuçlarının kendisine sunulmasının ardından parlamentoya giren siyasi partilerle görüşmelere başlayacak. Herzog, 28 Ekim'de yaptığı açıklamada resmi sonuçların gelecek hafta kendisine iletileceğini ve ardından siyasi parti temsilcileriyle istişare sürecini başlatacağını bildirdi.
İsrail'in parlamenter sisteminde cumhurbaşkanı, hükümeti kurmakla görevlendireceği ismi belirlerken siyasi partilerin görüşlerini dikkate alıyor. Görevlendirilecek kişinin mutlaka en fazla milletvekili çıkaran partinin lideri olması gerekmiyor. Hükümetin kurulabilmesi için 120 milletvekilli Knessette en az 61 milletvekilinin güvenoyu desteğinin sağlanması gerekiyor.
Herzog, siyasi liderlerden görüşmelere açık bir tutumla katılmalarını isteyerek yeni bir seçime gidilmesini önlemek için çaba gösterilmesi çağrısında bulundu. Hükümet kuruluncaya kadar Netanyahu başbakanlık görevini geçici hükümetin başında sürdürüyor.
KESİN SEÇİM SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
İsrail Merkez Seçim Komisyonu, sayımı tamamlanmayan normal oyların yanı sıra askeri personel, diplomatik görevliler ve özel zarflarla oy kullanan diğer seçmenlerin oylarını da işlemden geçiriyor. Reuters'ın aktardığı seçim takvimine göre nihai sayım verilerinin 29 Ekim Perşembe gününden itibaren belirginleşmesi bekleniyor. Resmi sonuçların cumhurbaşkanına sunulmasının ise takip eden hafta gerçekleşeceği bildirildi.
28 Ekim itibarıyla açıklanan sandalye dağılımı kesin sonuç niteliği taşımıyor. Netanyahu bloku 53, Eisenkot bloku 48 ve Arap partileri 19 sandalye seviyesinde bulunurken hükümet kurma sürecinin başlangıcı için kalan oyların sayılması ve resmi sonuçların açıklanması gerekiyor.





