Filistin Esirler ve Serbest Bırakılanlar İşleri Komisyonu, İsrail’deki bazı cezaevlerinde bulunan Filistinli tutukluların yaşam ve sağlık koşullarına ilişkin yeni açıklamalar yayımladı. Komisyonun tutuklu beyanları ve avukat görüşmelerine dayandırdığı bilgilere göre Naqab, Damon ve Ganot cezaevlerinde gıda miktarının yetersiz olduğu, sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlandığı, temel ihtiyaçların karşılanmasında sorunlar yaşandığı ve bazı tutukluların fiziksel müdahaleye maruz kaldığı ileri sürüldü.
Komisyon, özellikle 7 Ekim 2023’ten sonra cezaevlerindeki koşulların ağırlaştığını savunurken bazı tutukluların yüksek miktarda kilo verdiğini aktardı. Açıklamalarda yaralanma geçmişi bulunan kişilerin ilaçlarına ve yardımcı sağlık ekipmanlarına erişemediği öne sürülürken, kadın tutukluların tutulduğu Damon Cezaevi’ndeki uygulamalara ilişkin de kötü muamele iddiaları gündeme getirildi.
NAQAB CEZAEVİNDE GIDA VE SAĞLIK HİZMETİ İDDİALARI
Komisyonun Naqab Cezaevi’ne ilişkin raporunda, tutuklulara verilen yiyeceklerin ihtiyaçları karşılamadığı ve bazı kişilerin ciddi ölçüde kilo kaybettiği öne sürüldü. Sağlık sorunu bulunan tutukluların düzenli tedaviye ulaşamadığı, hijyen ve temel yaşam malzemelerinde de eksiklikler yaşandığı iddia edildi.
Filistinli kurum, cezaevinde bulunan kişilerin özellikle Ekim 2023’ten itibaren beslenme ve sağlık koşullarındaki bozulmadan etkilendiğini savundu. Son günlerde yayımlanan başka tanıklıklarda da Naqab’daki bölümlerde arama ve baskınların sıklaştığı, kıyafet ve temel malzemelere erişimde güçlük yaşandığı ileri sürüldü.
MURAD BANİ ODEH’İN 40 KİLO VERDİĞİ ÖNE SÜRÜLDÜ
Komisyonun paylaştığı vakalardan biri, 48 yaşındaki Murad Bani Odeh oldu. Daha önce bacaklarından kurşunla yaralandığı ve vücudunda metal plakalar bulunduğu belirtilen Bani Odeh’in hareket etmekte zorlandığı, kullandığı koltuk değneklerinin yaklaşık bir ay önce elinden alındığı ve ilaçlarıyla ağrı kesicilerinin verilmediği ileri sürüldü.
Komisyon, Bani Odeh’in yetersiz beslendiğini ve bunun sonucunda yaklaşık 40 kilogram kaybettiğini bildirdi. Bani Odeh’in 10 Haziran 2025’te gözaltına alındığı ve idari tutukluluk kapsamında cezaevinde tutulduğu bilgisi de aynı açıklamada yer aldı.
THAER BİKAİRAT’IN NEFES ALMA SORUNU YAŞADIĞI BİLDİRİLDİ
Raporda sağlık problemi bulunduğu belirtilen bir diğer tutuklunun 23 yaşındaki Thaer Bikairat olduğu aktarıldı. Komisyon, Bikairat’ın göğsünde daha önceki bir silahlı yaralanmadan kalan mermi bulunduğunu ve nefes almakta güçlük çektiğini öne sürdü.
Sağlık durumuna ilişkin verilen bilgiler, komisyonun Naqab Cezaevi’nde tıbbi bakımın yetersiz kaldığı yönündeki iddiaları arasında gösterildi. Tutuklunun mevcut tedavisinin niteliği ve hastaneye sevk edilip edilmediği konusunda ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
DAMON CEZAEVİNDE KADIN TUTUKLULARA İLİŞKİN SUÇLAMALAR
Filistinli komisyon, kadın tutukluların bulunduğu Damon Cezaevi’ndeki koşullara ilişkin de farklı tanıklıklar yayımladı. Kurum, cezaevinde kalabalık koğuşlar, temel ihtiyaç maddelerindeki yetersizlik, düşük kaliteli yiyecek, sağlık hizmetlerine erişim sorunu ve tekrarlanan aramaların kadın tutukluların fiziksel ve psikolojik durumunu olumsuz etkilediğini savundu.
Komisyona göre 27 yaşındaki Shaimaa Khazem de kötü muamele gördüğünü bildiren tutuklular arasında yer aldı. Khazem’in gözaltına alındığı süreçte darp edildiğini, ellerinin bağlandığını, gözlerinin kapatıldığını ve temel ihtiyaçlardan mahrum bırakıldığını söylediği aktarıldı.
SHAIMAA KHAZEM’İN İDARİ TUTUKLULUĞUNUN UZATILDIĞI AÇIKLANDI
Komisyonun 8 Eylül tarihli açıklamasında, Cenin bölgesinden Shaimaa Fathi Khazem’in 3 Ağustos 2025’te gözaltına alındığı ve daha sonra idari tutukluluğa alındığı bildirildi. Kurum, tutukluluk kararının üç kez yenilendiğini ve Khazem’in Damon Cezaevi’nde tutulduğunu kaydetti.
Aynı açıklamada Khazem’in gözaltı sırasında fiziksel şiddet, hakaret ve aşağılayıcı muameleye maruz kaldığı ileri sürüldü. İddialar Filistinli komisyonun beyanlarına dayanırken, İsrail Cezaevi Servisi’nin söz konusu vakaya ilişkin güncel ve doğrudan bir açıklamasına ulaşılamadı.
GANOT CEZAEVİNDE İKİ TUTUKLUNUN YARALANDIĞI AÇIKLANDI
Komisyon, Ganot Cezaevi’nde gerçekleştirilen bir baskın sırasında iki Filistinli tutuklunun yaralandığını da duyurdu. Açıklamaya göre İsrail cezaevi baskın birlikleri bazı bölümlere girerek ses bombaları ve kauçuk kaplı mermiler kullandı.
Operasyon sırasında iki tutuklunun yaralandığını belirten komisyon, cezaevindeki gerilimin baskından sonra da sürdüğünü kaydetti. Yaralanan kişilerin kimlikleri ve sağlık durumlarının ağırlığına ilişkin ayrıntılar ilk açıklamada paylaşılmadı.
GANOT’TA GIDA VE KIYAFET EKSİKLİĞİ DE GÜNDEME GETİRİLDİ
Ganot Cezaevi’ne ilişkin 13 Eylül tarihli başka bir raporda ise yiyecek ve kıyafet eksikliği, sık yapılan aramalar ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan güçlükler öne çıkarıldı. Komisyon, cezaevindeki bazı hasta tutukluların ağrı kesici dahil temel ilaçlara ulaşamadığını iddia etti.
Raporda Osama Fatahallah Al-Shenni isimli tutuklunun daha önce bel fıtığı ameliyatı geçirdiği, cezaevinde şiddetli ağrı çekmesine rağmen kendisine ağrı kesici verilmediği ileri sürüldü. Al-Shenni’nin avukatına verdiği beyana göre koğuşlarda neredeyse her gün arama gerçekleştiriliyor ve kişisel ihtiyaç malzemelerinde ciddi eksiklik yaşanıyor.
KOMİSYON CEZAEVLERİNDEKİ KOŞULLARIN AĞIRLAŞTIĞINI BİLDİRDİ
Filistin Esirler ve Serbest Bırakılanlar İşleri Komisyonu, son dönemde yayımladığı raporlarda farklı İsrail cezaevlerinden benzer şikayetlerin geldiğini belirtiyor. Kurum; beslenme, tıbbi bakım, hijyen, kıyafet ve temel ihtiyaçlara erişimin yanı sıra arama, baskın ve fiziksel müdahale iddialarını da raporlarına taşıyor.
Komisyonun açıklamalarındaki suçlamalar büyük ölçüde tutuklu ifadeleri ve avukat görüşmelerine dayanıyor. İsrail Cezaevi Servisi’nin Murad Bani Odeh, Thaer Bikairat, Shaimaa Khazem ve Ganot Cezaevi’ndeki iki yaralıya ilişkin söz konusu son iddialara verdiği güncel, doğrudan bir yanıt kamuya açık kaynaklarda tespit edilemedi.
