Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmalar devam ederken diplomatik girişimler de gündemdeki yerini koruyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen süreç, olası bir anlaşma ve bölgede yaşanan son gelişmeler hakkında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların ardından taraflar arasında kalıcı bir uzlaşma sağlanamadı. Diplomatik temaslarda İran’ın nükleer programı, yaptırımlar ve bölgesel başlıklar öne çıkarken, son dönemde Katar arabuluculuğunda dolaylı temaslar yürütüldü. İran, eylül ayının sonunda ABD’nin son önerisine verdiği yanıtı aldığını açıklamıştı. ABD ile İran arasındaki görüş ayrılıkları ise devam etti.
TRUMP’TAN İRAN’A ANLAŞMA ÇAĞRISI
Sürecin nasıl devam edeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, İran’ın bir karar vermesi gerektiğini söyledi. ABD Başkanı, Tahran yönetimine yönelik açıklamasında, “Ya İran anlaşmayı imzalayacak, ya da bir daha var olmayacak” ifadelerini kullandı.
Trump’ın sözleri, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temasların sonuç vermediği bir dönemde geldi. İran yönetimi daha önce anlaşmazlıkların diplomasi yoluyla çözülmesini istediğini açıklarken, taraflar arasında olası anlaşmanın şartları ve uygulanma sırası konusunda farklılıklar bulunuyor.
UÇAK SALDIRISI SORUSUNA “ÇOK SERT VURULACAKLAR” YANITI
Trump’a açıklamaları sırasında son dönemde gündeme gelen uçak saldırısı da soruldu. Bir basın mensubunun, “Uçağa yapılan o saldırının arkasında İran varsa İran’a misilleme yapacak mısınız?” sorusuna yanıt veren Trump, İran bağlantısının tespit edilmesi halinde karşılık verileceğini söyledi.
ABD Başkanı, olası misillemeye ilişkin, “Çok sert bir şekilde vurulacaklar, endişelenmeyin” ifadelerini kullandı. AP’nin 1 Ekim tarihli haberinde de Trump’ın, olayda İran bağlantısının doğrulanması durumunda sert karşılık verileceğini söylediği aktarıldı.
TRUMP NÜKLEER SİLAH VURGUSUNU YİNELEDİ
Trump, İran ile yaşanan çatışmaların gerekçesine ilişkin açıklamalarında nükleer program konusunu yeniden gündeme getirdi. ABD Başkanı, Washington yönetiminin temel hedeflerinden birinin İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu savundu.
İran’ın nükleer silah sahibi olmasına uluslararası toplumun karşı çıktığını ileri süren Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmasına dünyanın tamamı, yüzde 100’ü hayır diyor” dedi. İran ise nükleer programına ilişkin daha önce yaptığı açıklamalarda diplomatik çözüm çağrılarını sürdürürken, baskı altında müzakereye karşı olduğunu bildirmişti.
USS THEODORE ROOSEVELT ORTA DOĞU’YA GİDİYOR
Trump’ın açıklamalarıyla aynı dönemde ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını güçlendirmeye yönelik yeni sevkiyatları da gündeme geldi. ABD’li bir yetkiliye dayandırılan haberlerde, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi ve beraberindeki görev grubunun San Diego’dan ayrılarak Orta Doğu’ya doğru hareket ettiği belirtildi.
USS Theodore Roosevelt’in 27 Eylül’de San Diego’dan ayrıldığı daha önce ABD merkezli denizcilik yayınlarında da bildirilmişti. Uçak gemisinin ABD Merkez Komutanlığı'nın sorumluluk alanına geçmesinin planlandığı ve bölgede görev yapan ABD deniz unsurlarına katılacağı aktarılmıştı.
2 BİNDEN FAZLA DENİZ PİYADESİ DE SEVK EDİLİYOR
Uçak gemisi görev grubunun yanı sıra ABD’nin bölgeye ilave deniz piyadesi göndermeye hazırlandığı bildirildi. Al Jazeera’ya konuşan ABD’li bir yetkiliye dayandırılan haberlere göre, Makin Island amfibi görev grubuyla birlikte 2 binden fazla deniz piyadesi Orta Doğu’ya hareket etti.
AP’nin 1 Ekim tarihli haberine göre daha geniş deniz gücü sevkiyatındaki toplam personel sayısı yaklaşık 9 bine ulaşıyor. Söz konusu kuvvet içerisinde 7 binden fazla denizci ile yaklaşık 2 bin deniz piyadesinin bulunduğu bildirildi.
KASIM SONUNDA ÜÇ UÇAK GEMİSİ BULUNABİLİR
Bölgedeki askeri hareketliliğe ilişkin haberlerde kasım ayı sonuna yönelik planlamalar da yer aldı. USS Theodore Roosevelt’in bölgeye ulaşması ve mevcut unsurların görevlerine devam etmesi halinde İran çevresindeki ABD deniz gücünün üç uçak gemisi ile iki amfibi görev grubuna ulaşabileceği bildirildi.
ABD’nin bölgede halihazırda USS George H.W. Bush ve USS George Washington uçak gemilerini bulundurduğu belirtilirken, USS Theodore Roosevelt’in sevkiyatıyla askeri varlığın daha da genişlemesi gündeme geldi. Bazı ABD kaynakları Theodore Roosevelt’in George Washington’ın yerini almak üzere gönderildiğini bildirirken, üç uçak gemisinin aynı anda bölgede bulunması George Washington’ın Roosevelt geldikten sonra da görevine devam etmesine bağlı olacak.
