ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İsrail'e milyarlarca dolarlık yeni bir silah ve mühimmat paketi sağlamaya hazırlandığı bildirildi. Associated Press'in iki ABD'li yetkili ve plandan bilgi sahibi bir kişiye dayandırdığı habere göre henüz kesinleşmeyen satış paketinin toplam değeri 2,8 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Paketin en dikkat çeken bölümünü ise her biri 2 bin pound, yaklaşık 907 kilogram ağırlığındaki toplam 40 bin bomba oluşturuyor.
Reuters da satış planını ABD'li bir yetkiliye dayanarak doğruladı. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre Trump yönetiminin planladığı 2,8 milyar dolarlık mühimmat satışı, on binlerce 2 bin poundluk bombayı kapsıyor. Satış planı henüz tamamlanmış bir işlem niteliği taşımıyor ve ilgili Kongre komitelerine gayriresmî olarak iletilmiş durumda.
PAKETTE 40 BİN ADET 907 KİLOGRAMLIK BOMBA VAR
Planlanan paketin içeriğinde 20 bin MK-84 ve 20 bin BLU-117 olmak üzere toplam 40 bin bomba bulunuyor. Her iki mühimmat da yaklaşık 2 bin pound, yani 907 kilogram ağırlığında. MK-84, yüksek patlayıcılı genel maksat bombası olarak kullanılırken BLU-117 de ABD ordusunun kullandığı aynı ağırlık sınıfındaki genel maksat mühimmatları arasında yer alıyor.
Associated Press'in haberine göre söz konusu bombaların farklı kullanım amaçlarına göre çeşitli konfigürasyonları bulunuyor. Bazı versiyonlar yerin altındaki hedeflere nüfuz etmek üzere kullanılabilirken diğer konfigürasyonlar yer üstündeki hedeflere karşı kullanılabiliyor. Paketin kesin içeriği ve satış süreci henüz nihai hale gelmiş değil.
20 BİN MK-84 VE 20 BİN BLU-117
Satış planında yer alan MK-84 bombaları, ABD'nin Mk 80 serisi genel maksat bombalarının en ağır üyeleri arasında bulunuyor. BLU-117 de 2 bin pound sınıfında yüksek patlayıcılı bir mühimmat olarak kullanılıyor. Planın mevcut haliyle her iki mühimmattan 20'şer bin adet İsrail'e sağlanması öngörülüyor.
Washington Post'un haberinde ise pakette 20 bin I-2000 Penetrator savaş başlığının da yer aldığı bildirildi. Associated Press ve Reuters tarafından doğrulanan temel satış kalemleri arasında toplam 40 bin MK-84 ve BLU-117 bomba bulunurken, I-2000 Penetrator savaş başlıklarına ilişkin ayrıntı Washington Post'un haberinde yer aldı.
KONGRE'YE GAYRİRESMÎ BİLDİRİM YAPILDI
Planlanan satışın ilgili Kongre komitelerine gayriresmî olarak bildirildiği aktarıldı. Büyük ölçekli Amerikan silah satışlarında Kongre'deki ilgili komiteler sürecin bir parçası olarak bilgilendiriliyor. Mevcut aşamada 2,8 milyar dolarlık paketin henüz nihai onay sürecini tamamlamadığı belirtiliyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise önerilen silah satışları Kongre'ye resmen bildirilmeden önce işlemler hakkında doğrulama veya yorum yapmama politikası izlediğini belirtti. Üst düzey bir Trump yönetimi yetkilisi de AFP'ye yaptığı açıklamada tüm yabancı silah satışlarının uygun süreçlerden geçtiğini söyledi ancak bekleyen işlemler hakkında ayrıntı vermedi.
PAKETİN BÜYÜK BÖLÜMÜ ABD FİNANSMANIYLA KARŞILANACAK
Associated Press'in aktardığı bilgilere göre 2,8 milyar dolarlık paketin büyük bölümünün ABD'nin yabancı askeri finansman programı üzerinden karşılanması planlanıyor. Sistem kapsamında ABD tarafından sağlanan finansman, İsrail'in Amerikan savunma şirketlerinden silah ve askeri ekipman satın alması amacıyla kullanılıyor.
Planlanan satışın finansman yapısı nedeniyle paketin önemli bölümünün ABD kamu kaynaklarıyla karşılanması öngörülüyor. Satışın tamamlanması halinde söz konusu kaynaklar İsrail'in ABD'den mühimmat satın alması için kullanılacak.
BIDEN YÖNETİMİ 2 BİN POUNDLUK BOMBA SEVKİYATINI DURDURMUŞTU
Aynı ağırlık sınıfındaki bombaların İsrail'e gönderilmesi daha önce ABD'de tartışmalara konu olmuştu. Eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, Gazze'deki yoğun nüfuslu alanlarda kullanılmaları halinde yüksek sivil kayıplara yol açabileceğine ilişkin endişeler nedeniyle 2024 yılında 2 bin poundluk bombalardan oluşan bir sevkiyatı durdurmuştu.
Donald Trump'ın 2025 yılında yeniden göreve gelmesinin ardından söz konusu kısıtlama kaldırıldı ve daha önce bekletilen ağır bombaların İsrail'e gönderilmesinin önü açıldı. Trump yönetimi Şubat 2025'te de İsrail'e bomba, füze ve ilgili askeri ekipmanları kapsayan 7,4 milyar dolardan fazla satışa onay vermişti. Söz konusu paket içerisinde MK-84 mühimmatları da bulunuyordu.
GAZZE VE LÜBNAN'DA DA KULLANILDI
Reuters'ın haberine göre İsrail, 2 bin poundluk bombaları Gazze ve Lübnan'daki askeri operasyonlarında kullandı. Ağır mühimmatların özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde kullanılması, sivil kayıplar nedeniyle insan hakları uzmanlarının eleştirilerine konu oldu.
İsrail, Gazze'deki askeri operasyonlarını 7 Ekim 2023'te Hamas öncülüğündeki silahlı grupların İsrail'e düzenlediği, yaklaşık 1.200 kişinin öldürüldüğü ve 250'den fazla kişinin rehin alındığı saldırılara karşı meşru müdafaa kapsamında yürüttüğünü belirtiyor. Gazze'deki sağlık yetkilileri ise İsrail'in askeri operasyonlarında 73 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini bildiriyor.
SATIŞ PAKETİ HENÜZ NİHAİ HALE GELMEDİ
ABD yönetiminin hazırladığı 2,8 milyar dolarlık paketin mevcut aşamada bekleyen bir silah satışı olduğu ve nihai hale gelmediği belirtiliyor. Kongre'deki ilgili komitelerin gayriresmî olarak bilgilendirilmesi sürecin ilerlediğini gösterirken, ABD yönetimi bekleyen satışların ayrıntıları hakkında resmi açıklama yapmıyor.
Paket mevcut içeriğiyle tamamlanırsa İsrail'e 20 bin MK-84 ve 20 bin BLU-117 olmak üzere toplam 40 bin adet 2 bin poundluk bomba sağlanması planlanıyor. Silah paketinin toplam değerinin ise yaklaşık 2,8 milyar dolar olması öngörülüyor.
