Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, savunma alanındaki iş birliğini yeni bir aşamaya taşıyan Ortak Savunma Anlaşması’nı 7 Ağustos 2026 tarihinde imzaladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz Al Suud’un daveti üzerine Suudi Arabistan’a giderken, üçlü görüşme Mekke’deki Safa Sarayı’nda gerçekleştirildi.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman’ın ev sahipliğindeki görüşmelerin ardından üç ülke arasında Ortak Savunma Anlaşması’na imza atıldı. Anlaşmada kolektif güvenliğin güçlendirilmesi, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarın desteklenmesi ile savunma alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi hedefleri yer aldı.
ERDOĞAN, SELMAN VE ŞERİF MEKKE’DE BİR ARAYA GELDİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, Mekke’deki Safa Sarayı’nda resmi görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki ilişkilerin yanı sıra tarafların ortak çıkarlarını ilgilendiren bölgesel ve uluslararası konular ele alındı.
Üç ülkenin derin tarihi ilişkileri, İslami dayanışma bağları, ortak stratejik çıkarları ve mevcut savunma iş birlikleri anlaşmanın temel unsurları arasında gösterildi. Görüşmelerin ardından liderler üçlü Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı.
ÜÇ ÜLKEDEN BİRİNE SALDIRI HEPSİNE YAPILMIŞ SAYILACAK
Ortak Savunma Anlaşması’nın öne çıkan maddesi kolektif savunma mekanizmasına ilişkin oldu. Anlaşma kapsamında Türkiye, Suudi Arabistan veya Pakistan’dan herhangi birine karşı gerçekleştirilecek silahlı saldırının üç ülkenin tamamına karşı yapılmış sayılması hükme bağlandı.
Anlaşmayla her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi amaçlanırken, taraflar arasındaki savunma iş birliğinin bütün boyutlarıyla geliştirilmesi de öngörüldü. Üç ülkenin güvenliklerini birlikte güçlendirme yönündeki iradesi ortak açıklamaya yansıtıldı.
ORTAK AÇIKLAMADA KOLEKTİF GÜVENLİK VURGUSU
İmzaların ardından yayımlanan ortak açıklamada Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki tarihi ilişkiler ile stratejik bağlara dikkat çekildi. Tarafların kolektif güvenliklerini daha da güçlendirmek ve bölgede barış, güvenlik ve istikrarın korunmasına katkı sağlamak amacıyla anlaşmayı imzaladığı belirtildi.
Açıklamada güvenli ve müreffeh bir geleceğin birlikte inşa edilmesine yönelik ortak iradeye de yer verildi. Savunma alanındaki mevcut iş birliklerinin yeni anlaşmayla daha kapsamlı hale getirilmesinin öngörüldüğü kaydedildi.
ANLAŞMA SAVUNMA İŞ BİRLİĞİNİ GENİŞLETECEK
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki anlaşma yalnızca olası bir silahlı saldırıya verilecek ortak karşılığı kapsamıyor. Metinde üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesi de yer alıyor.
Ortak savunma, caydırıcılık ve güvenlik alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi anlaşmanın temel başlıklarını oluşturuyor. Taraflar, anlaşmayla mevcut savunma ilişkilerini ortak güvenlik çerçevesi içerisinde ileri taşımayı amaçlıyor.
ANLAŞMA BÖLGESEL GERİLİMLERİN SÜRDÜĞÜ DÖNEMDE İMZALANDI
Üçlü savunma anlaşması Orta Doğu’da askeri gerilimlerin ve güvenlik tartışmalarının devam ettiği bir dönemde imzalandı. Bölgedeki çatışmaların Körfez ülkelerini de etkilemesi, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığında yaşanan sorunlar güvenlik gündeminin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ortak savunma mekanizmasına yönelmesi de söz konusu güvenlik ortamı içerisinde gerçekleşti. Üç ülke uzun süredir diplomatik ve savunma alanlarındaki temaslarını sürdürüyordu.
PAKİSTAN VE SUUDİ ARABİSTAN 2025’TE DE SAVUNMA PAKTI DUYURMUŞTU
Pakistan ile Suudi Arabistan arasındaki savunma iş birliği daha önce de farklı anlaşmalarla gündeme gelmişti. İki ülke 2025 yılında ortak bir savunma paktı duyurmuş, söz konusu adım uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.
Türkiye’nin de dahil olduğu yeni üçlü anlaşmayla savunma iş birliği daha geniş bir çerçeveye taşındı. Pakistan aynı zamanda nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke konumunda bulunuyor.
TÜRKİYE VE PAKİSTAN BÖLGESEL DİPLOMASİDE ROL ÜSTLENDİ
Üç ülke arasındaki savunma anlaşmasına giden süreçte Türkiye ve Pakistan bölgedeki diplomatik girişimlerde de yer aldı. Pakistan, ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk girişimlerinde bulunurken, Türkiye Gazze’deki savaşın sona erdirilmesini amaçlayan müzakerelerde diplomatik temaslar yürüttü.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın aylardır daha kapsamlı bir stratejik iş birliği içerisinde hareket edebileceğine ilişkin değerlendirmeler gündemde yer alıyordu. Mekke’de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması ile üç ülke arasındaki güvenlik ve savunma ilişkileri resmi bir çerçeveye bağlandı.
ERDOĞAN, MUHAMMED BİN SELMAN İLE GÖRÜŞTÜ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, üçlü anlaşmanın imzalanması öncesinde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Mekke’de bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkiler ve ortak gündemdeki konular ele alındı.
Görüşmeye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye’nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ve Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan da katıldı.
