Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında yenilenebilir enerji alanında yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım öngören iş birliği mutabakatı imzalandı. 12 Kasım 2026'da Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen imza töreninde, iki ülkenin enerji alanındaki ortak çalışmalarının çerçevesi belirlendi. Mutabakat, Türkiye'de güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesinin artırılmasının yanı sıra elektrik depolama teknolojileri, iletim altyapısı ve yerli ekipman üretimini kapsıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın katılımıyla gerçekleştirilen törende, Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Enerji İdaresi arasında "Yenilenebilir Enerji Alanında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" imzalandı. Bayraktar, anlaşmanın ayrıntılarını sosyal medya hesabından duyurarak Türkiye'de gerçekleştirilmesi hedeflenen yatırımların toplam büyüklüğünün yaklaşık 15 milyar dolar olduğunu açıkladı.
15 MİLYAR DOLARLIK ENERJİ YATIRIMI NELERİ KAPSIYOR?
Türkiye ile Çin arasında imzalanan mutabakat, yenilenebilir elektrik üretimi ve enerji altyapısına yönelik üç temel yatırım alanını içeriyor. Anlaşmaya göre Türkiye'de toplam 7 bin megavat kurulu güce sahip güneş ve rüzgâr enerjisi santrallerinin kurulması, yeni enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesi ve 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısının hayata geçirilmesi amaçlanıyor. Söz konusu projeler için öngörülen toplam yatırım tutarı yaklaşık 15 milyar dolar olarak açıklandı.
Yatırımın güneş ve rüzgâr santralleri, depolama sistemleri ve elektrik iletim projeleri arasında nasıl dağıtılacağına ilişkin ayrı bir maliyet tablosu paylaşılmadı. Anlaşma bir mutabakat zaptı niteliği taşıdığı için açıklanan 15 milyar dolarlık tutar, tamamlanmış bir yatırım veya ödemesi yapılmış finansman olarak değil, planlanan projelerin yatırım büyüklüğü olarak ifade ediliyor.
TÜRKİYE'DE 7 BİN MEGAVATLIK GÜNEŞ VE RÜZGÂR SANTRALİ KURULMASI HEDEFLENİYOR
Mutabakat kapsamında Türkiye'de toplam 7 bin megavat, diğer bir ifadeyle 7 gigavat kurulu güce sahip güneş ve rüzgâr enerjisi santrallerinin hayata geçirilmesi planlanıyor. Yenilenebilir elektrik üretim kapasitesini artırmayı amaçlayan yatırımlar, iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin üretim ayağını oluşturuyor.
Açıklamada 7 bin megavatlık kapasitenin güneş ve rüzgâr santralleri arasında hangi oranlarda paylaştırılacağı belirtilmedi. Santrallerin kurulacağı iller, proje sahaları, yatırımcı şirketler ve tesislerin ne zaman elektrik üretimine başlayacağına ilişkin ayrıntılar da henüz kamuoyuna duyurulmadı.
4 BİN MEGAVATLIK ELEKTRİK İLETİM ALTYAPISI GELİŞTİRİLECEK
Anlaşmanın bir diğer bölümünde elektrik iletim altyapısına yönelik yatırımlar bulunuyor. Bakan Bayraktar'ın açıklamasına göre Türkiye ile Çin arasındaki iş birliği kapsamında 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Planlanan çalışmalar, elektrik üretim tesisleri ile iletim sistemi arasındaki altyapının geliştirilmesini kapsıyor.
Elektrik iletim altyapısının hangi bölgelerde kurulacağı, projelerin teknik özellikleri, yeni hatların uzunluğu ve mevcut şebekeye bağlantı noktaları henüz açıklanmadı. Bakanlık tarafından duyurulan 4 bin megavatlık hedef, güneş ve rüzgâr santralleri için belirtilen 7 bin megavatlık üretim kapasitesinden ayrı bir altyapı hedefi olarak yer alıyor.
YENİ ENERJİ DEPOLAMA SİSTEMLERİ DE ANLAŞMADA YER ALIYOR
Türkiye ile Çin'in imzaladığı mutabakat, elektrik üretim tesislerinin yanı sıra yeni enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesini de içeriyor. Güneş ve rüzgâr kaynaklarından üretilen elektriğin farklı zamanlarda kullanılabilmesini sağlayan depolama teknolojileri, anlaşmanın enerji altyapısına ilişkin başlıklarından birini oluşturuyor.
Enerji depolama projelerinin toplam kapasitesi, kullanılacak teknolojiler, kurulacak tesis sayısı ve yatırım yapılacak bölgeler konusunda henüz sayısal bir hedef açıklanmadı. Bayraktar'ın duyurusunda depolama sistemleri, 15 milyar dolarlık yatırım çerçevesinde hayata geçirilmesi amaçlanan projeler arasında gösterildi.
RÜZGÂR TÜRBİNİ EKİPMANLARI TÜRKİYE'DE ÜRETİLECEK
Enerji anlaşmasının sanayi alanındaki başlıklarından birini teknoloji transferi oluşturuyor. Bakan Bayraktar, Çin ile gerçekleştirilecek iş birliğinin yenilenebilir enerji kapasitesini artırmanın yanında rüzgâr türbini ekipmanlarının Türkiye'de üretilmesini de hedeflediğini açıkladı. Teknoloji paylaşımı yoluyla yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesi ve Türkiye'deki sanayi kuruluşlarının enerji ekipmanı üretim süreçlerine katılması amaçlanıyor.
Rüzgâr türbinlerinin hangi bileşenlerinin Türkiye'de üretileceği, teknoloji transferinin hangi şirketler arasında gerçekleştirileceği ve kurulacak üretim tesislerinin kapasiteleri konusunda henüz ayrıntılı bilgi verilmedi. Yerli üretim hedefinin uygulama modeli ve sanayi yatırımlarının takvimi de açıklanan mutabakat çerçevesinde netleştirilmedi.
BAKAN BAYRAKTAR ANLAŞMANIN AYRINTILARINI AÇIKLADI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, anlaşmanın yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım öngördüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Ülkemizde yaklaşık 15 milyar dolarlık dev bir yatırım yapılmasını öngören bu anlaşmayla toplam 7 bin megavatlık güneş ve rüzgâr enerjisi santralini, yeni enerji depolama sistemlerini ve 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısını hayata geçirmeyi hedefliyoruz."
Bayraktar, teknoloji transferine ilişkin açıklamasında ise iş birliğinin rüzgâr türbini ekipmanlarının Türkiye'de üretilmesine ve yerli sanayinin gelişmesine katkı sunacağını ifade etti. Bakan, imzalanan mutabakatı Türkiye'nin enerji arz güvenliğini güçlendirme ve yeşil dönüşüm hedefleriyle ilişkilendirdi.
ANLAŞMA TÜRKİYE'NİN 2040 ENERJİ HEDEFLERİYLE İLİŞKİLENDİRİLDİ
Türkiye ile Çin arasında imzalanan yenilenebilir enerji mutabakatı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 5 Kasım 2026'da kamuoyuna duyurduğu Milli Enerji 2040 vizyonuyla bağlantılı olarak açıklandı. Bakanlık, söz konusu programda elektrik üretim kapasitesinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve enerji talebinin daha büyük bölümünün elektrikle karşılanmasına yönelik hedeflerini paylaşmıştı.
Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında Türkiye'nin yaklaşık 128 gigavat olan toplam elektrik kurulu gücünün 2040 yılına kadar 281 gigavata çıkarılması hedefleniyor. Güneş ve rüzgâr enerjisinin toplam kurulu gücünün ise 175 gigavata ulaşması planlanıyor. Programda yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam kurulu güç içerisindeki payının yüzde 63'ten yüzde 77'ye yükseltilmesi ve 10 gigavatlık nükleer enerji kapasitesinin devreye alınması da yer alıyor.
Bakan Bayraktar, Çin ile imzalanan mutabakatın Milli Enerji 2040 vizyonu doğrultusunda enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi ve yeşil dönüşümü hızlandırmayı amaçladığını belirtti. Açıklanan 7 gigavatlık güneş ve rüzgâr yatırımı hedefi de Türkiye'nin uzun vadeli yenilenebilir enerji kapasitesi planları kapsamında bulunuyor.
15 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Türkiye ile Çin arasında 12 Kasım 2026'da imzalanan belge, yenilenebilir enerji alanında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik bir mutabakat zaptı niteliğinde bulunuyor. İmzalanan metinle iki ülkenin üzerinde çalışmayı hedeflediği yatırım alanları belirlenirken, projelerin uygulanmasına ilişkin ayrıntılı takvim kamuoyuyla paylaşılmadı.
Açıklamalarda yatırımların hangi tarihte başlayacağı, 15 milyar dolarlık finansmanın hangi yöntemle sağlanacağı, projelerde görev alacak Çinli şirketler ve tesislerin tamamlanma süreleri belirtilmedi. Mutabakatın açıklanan kapsamı yenilenebilir enerji üretimi, depolama, iletim altyapısı ve teknoloji transferiyle sınırlı bulunuyor. Projelerin uygulama aşamasına ilişkin kesinleşmiş bir takvim açıklanmış değil.
TÜRKİYE İLE ÇİN ARASINDAKİ ENERJİ İŞ BİRLİĞİNİN GEÇMİŞİ
Türkiye ve Çin arasındaki enerji iş birliği görüşmeleri, 12 Kasım'da imzalanan mutabakattan önce de çeşitli düzeylerde yürütülüyordu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Eylül 2025'te yaptığı açıklamada Çin ile nükleer enerji, yenilenebilir enerji, enerji iletimi ve madencilik alanlarında ortak projeler geliştirilebileceğini ifade etmişti.
İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 1971 yılında kurulurken, ilişkiler 2010'da stratejik iş birliği düzeyine yükseltilmişti. Türkiye ve Çin, 2026 yılında diplomatik ilişkilerinin 55'inci yılını tamamlıyor. Antalya'daki COP31 kapsamında imzalanan yeni mutabakat ise enerji alanındaki iş birliği gündemine güneş ve rüzgâr santralleri, depolama sistemleri, iletim altyapısı ve yerli ekipman üretimine yönelik somut kapasite hedefleri ekledi.
