Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), üçüncü gününde Dünya Liderler Zirvesi'ne ev sahipliği yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirveye, sözleşmeye taraf ülkelerden devlet ve hükümet başkanları ile uluslararası kuruluşların temsilcileri katıldı.
COP31 Alanı'nın Mavi Bölgesi'ndeki Anadolu Salonu'nda düzenlenen açılış programında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali konuşma yaptı. Liderlerin gündeminde küresel sıcaklık artışı, fosil yakıtlardan çıkış, iklim finansmanı, yenilenebilir enerji yatırımları ve iklim krizinden etkilenen ülkelerin desteklenmesi yer aldı.
ERDOĞAN'DAN GAZZE MESAJI: İNSANİ YARDIMLARIN GEÇİŞİNE İZİN VERİLMELİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında Gazze'deki insani krize ve çatışmaların çevre üzerindeki etkilerine değindi. Gazze'de altyapının tahrip edildiğini, su kaynaklarının kirlendiğini ve şehirlerin enkaza dönüştüğünü belirten Erdoğan, bölgede etkili olan aşırı yağışlar nedeniyle on binlerce çadırın sular altında kaldığını söyledi.
Erdoğan, "Gazze'de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır." ifadelerini kullandı. Türkiye'nin Gazze'ye konteyner göndermek istediğini ancak buna izin verilmediğini belirten Erdoğan, "Bölgeye insani yardımların geçişine derhal izin verilmeli, bu tecrit politikası son bulmalı." çağrısında bulundu.
ERDOĞAN: YENİLENEBİLİR ENERJİNİN PAYI YÜZDE 60'I AŞTI
Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefini hatırlatan Erdoğan, enerji, sanayi, ulaştırma ve tarım sektörlerinde yeşil dönüşüm çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Kurulu elektrik gücünde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının yüzde 60'ın üzerine çıktığını açıklayan Erdoğan, COP31 kapsamında 10 öncelikli alanda ilerleme sağlamayı hedeflediklerini söyledi.
Sıfır Atık hareketine de değinen Erdoğan, ulusal geri kazanım oranının 2017'de yüzde 13 seviyesindeyken 2025 sonunda yüzde 40'a yaklaştığını ve 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını bildirdi. Erdoğan, iklim finansmanında gelişmiş ülkelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
GUTERRES: GEZEGENİMİZ ISINIYOR, ZAMAN DARALIYOR
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel emisyonların 2025 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını ve son dört yılın kayıtlardaki en sıcak yıllar olduğunu söyledi. Paris Anlaşması'nda belirlenen 1,5 derecelik sıcaklık artışı sınırına dikkat çeken Guterres, mevcut ulusal planların yetersiz kaldığını ifade etti.
Guterres, "Gezegenimiz ısınıyor. Zaman daralıyor. Ya başaracağız ya da yanacağız." dedi. Küresel emisyonların her yıl yaklaşık yüzde 6 azaltılması gerektiğini belirten Guterres, mevcut planların en iyi ihtimalle gereken azaltımın üçte birini sağlayabildiğini kaydetti.
GUTERRES: KİRLİLİĞE NEDEN OLANLAR BEDELİNİ ÖDEMELİ
Fosil yakıt kullanımının azaltılması çağrısında bulunan Guterres, 2035 yılına kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2025 seviyesinin en az üç katına çıkarılması gerektiğini belirtti. Gelişmiş ülkelerin aynı tarihe kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı sağlanmasına öncülük etmesini istedi.
Son üç ayda dünyanın en büyük dokuz petrol şirketinin 95 milyar dolar kâr elde ettiğini söyleyen Guterres, "Kirliliğe neden olanlar bedelini ödemeli." ifadesini kullandı. Fosil yakıtlardan elde edilen kazançların vergilendirilerek iklim krizinden etkilenen ülkelerin desteklenmesini önerdi.
LULA DA SILVA: ZENGİN ÜLKELER TAAHHÜTLERİNİ YERİNE GETİRMELİ
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, küresel gündemde savaşların ve ticaret tarifelerinin iklim değişikliğinin önüne geçtiğini belirtti. İklim krizine karşı uluslararası işbirliği çağrısında bulunan Lula da Silva, "Kutuplaşmanın olduğu bir dönemde diplomaside kapıların kapandığı yerlerde pencerelerin açılması gerekir." dedi.
Brezilya'nın 2005'ten bu yana sera gazı emisyonlarını yüzde 42 azalttığını, Amazon bölgesindeki ormansızlaşmanın ise 2022-2026 döneminde yüzde 71 gerilediğini açıklayan Lula da Silva, gelişmiş ülkelerin sorumluluklarını hatırlattı. Brezilya lideri, "Zengin ülkelerin zaten kendileri dünyaya zarar veriyor ve onların da taahhütleri yerine getirmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.
ALBANESE: DERHAL HAREKETE GEÇMELİYİZ
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, iklim değişikliğinin özellikle Pasifik'teki ada ülkeleri için ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi. Deniz seviyesinden yaklaşık 1,8 metre yükseklikte bulunan Tuvalu'daki duruma dikkat çeken Albanese, yükselen deniz seviyesinin bölge halkının yaşamını etkilediğini belirtti.
Paris Anlaşması öncesinde dünyanın yaklaşık 4 derecelik sıcaklık artışına doğru ilerlediğini, mevcut tahminlerin ise 2,6 derece seviyesinde olduğunu ifade eden Albanese, 1,5 derece hedefinin korunması gerektiğini vurguladı. Avustralya Başbakanı, "Derhal harekete geçmeliyiz. Birlikte neyi başarabileceğimizi göstermek için hepimiz buradayız." dedi.
Albanese ayrıca ülkesinin son altı yılda yenilenebilir enerji üretimini iki katına çıkardığını açıkladı.
ABİY AHMED: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN BORÇLANMA MALİYETLERİ DÜŞÜRÜLMELİ
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, iklim değişikliğiyle mücadelede finansmana erişimin önemine dikkat çekti. Gelişmekte olan ülkelerin kamu borcunun yaklaşık 1 trilyon dolara ulaştığını belirten Ahmed, yüksek borçlanma maliyetlerinin iklim yatırımlarını sınırlandırdığını söyledi.
Ahmed, "Yüksek borçlanma maliyetinin ülkelerin dayanıklılığa yatırım yapma kabiliyetini sınırladığının farkındayız." ifadelerini kullandı. Çok taraflı finans kuruluşlarının kredi politikalarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Etiyopya Başbakanı, ülkesinde 56 milyardan fazla fidan dikildiğini ve elektrik üretiminin yüzde 90'ından fazlasının hidroelektrik kaynaklardan sağlandığını açıkladı.
Etiyopya'nın 2027 yılında COP32'ye ev sahipliği yapacağını hatırlatan Ahmed, gelecek zirvenin gündeminde erken iklim eylemi ve düşük gelirli ülkelere finansman sağlanmasının bulunacağını söyledi.
COP31'DE 10 ÖNCELİKLİ ALAN VE İKLİM FİNANSMANI GÜNDEMDE
Antalya'daki zirvede temiz enerji dönüşümü, sıfır atık, gıda güvenliği, sanayi, iklime dirençli şehirler ve okyanusların korunması dahil 10 öncelikli alan ele alındı. Türkiye ile Avustralya'nın geliştirdiği ortaklık modeli kapsamında yürütülen COP31 sürecinde, özellikle Pasifik ada ülkelerinin ihtiyaçları ve gelişmekte olan ekonomilerin finansmana erişimi üzerinde duruldu.
Zirvenin açılış programında Anadolu Ateşi'nin Türkiye'nin yedi bölgesinden halk oyunlarını bir araya getiren gösterisi sahnelendi. Türkiye'nin iklim hedeflerini anlatan "Uygulama COP'u" filmi gösterilirken zirve için hazırlanan "Let's COP" şarkısı da katılımcılara sunuldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ın katıldığı karşılama töreninde liderler, BM Genel Sekreteri Guterres ile bir araya geldi.
