ABD ile İran arasında İslamabad’da gerçekleştirilen ve 21 saat süren kritik müzakereler anlaşma sağlanamadan sona erdi. Görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından iki ülke arasındaki gerilim yeni bir aşamaya taşındı. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukası uygulanacağını açıkladı.
ABD’nin aldığı kararın ardından küresel enerji piyasalarında hareketlilik yaşandı. Petrol fiyatları kısa sürede yükselişe geçerken, bölgedeki gelişmelerin dünya ekonomisi üzerindeki etkisine yönelik endişeler arttı.
TRUMP’TAN ABLUKA TALİMATI
Müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından açıklama yapan Donald Trump, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda operasyon başlatacağını duyurdu. Açıklamada, bölgede deniz güvenliğinin sağlanmasının hedeflendiği belirtildi.
Trump, Hürmüz Boğazı’nda serbest geçiş düzeni kurulacağını ifade ederek, İran tarafından yerleştirildiği belirtilen mayınların imha edileceğini bildirdi. ABD’ye veya sivil gemilere yönelik herhangi bir saldırı durumunda güçlü karşılık verileceği vurgulandı.
ABD ORDUSU ABLUKA DETAYLARINI AÇIKLADI
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı United States Central Command tarafından yapılan açıklamada, deniz ablukasının kapsamına ilişkin bilgiler paylaşıldı. Açıklamada, Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilere yönelik abluka uygulanacağı kaydedildi.
Ablukanın yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayacağı, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ni de kapsayacak şekilde genişletileceği ifade edildi.
İRAN’DAN SERT TEPKİ
İran Devrim Muhafızları Islamic Revolutionary Guard Corps tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki tüm deniz trafiğinin kontrol altında tutulduğu belirtildi. Açıklamada, olası bir müdahalenin ciddi sonuçlar doğuracağı ifade edildi.
İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ise yaptığı açıklamada, ülkesinin tehditlere karşılık vereceğini belirtti. Açıklamada, askeri bir çatışma durumunda karşılık verileceği, diplomatik yaklaşım halinde ise aynı şekilde yanıt verileceği kaydedildi.
KRİZİN MERKEZİNDE HÜRMÜZ BOĞAZI
Strait of Hormuz, küresel enerji arzı açısından kritik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan gerçekleştiriliyor.
Bölgede yaşanabilecek olası bir çatışma veya sevkiyatın kesintiye uğraması, küresel enerji arzında ciddi aksamalara yol açabilecek riskler barındırıyor.
PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ
Yaşanan gelişmelerin ardından petrol piyasalarında sert fiyat hareketleri görüldü. Ateşkes beklentileriyle gerileyen fiyatlar, ABD’nin abluka kararı sonrasında yeniden yükselişe geçti.
Brent petrolün fiyatı yüzde 7 artışla 102,29 dolar seviyesine ulaştı. Piyasalarda, bölgedeki gelişmelere bağlı olarak dalgalanmanın sürebileceği değerlendiriliyor.
MASADA İKİ SENARYO
Uzmanlar, mevcut gelişmeler çerçevesinde iki temel senaryonun öne çıktığını belirtiyor. Tarafların yeniden müzakere sürecine yönelmesi ya da gerilimin askeri çatışmaya dönüşmesi ihtimali gündemde yer alıyor.
Mevcut açıklamalar ve karşılıklı adımlar, kısa vadede gerilimin düşmesinden ziyade sürebileceğine işaret ediyor.
