Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Anadolu Ajansı Editör Masası'nda gündeme ilişkin soruları yanıtlayarak Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın kapsamı ve hedefleri hakkında açıklamalarda bulundu. Fidan, anlaşmanın bölgesel güvenlik ve dayanışmayı artırmayı amaçladığını belirtirken, yapılan düzenlemenin teknik olarak NATO Antlaşması'nın kolektif savunmaya ilişkin 5. maddesiyle aynı nitelikte olduğunu ifade etti.
Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen dış politikanın temel unsurlarından birinin bölgesel sahiplenmenin artırılması olduğunu belirtti. Bölge dışından gelen güçlerin mevcut sorunları çözmek yerine daha ağır hale getirebildiğini söyleyen Fidan, bölgedeki ülkelerin kendi güvenlikleri ve istikrarları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesinin önem taşıdığını kaydetti.
BÖLGESEL SAVUNMA ANLAŞMASI İKİ YILDIR HAZIRLANIYORDU
Bölgedeki istikrarsızlıkların giderilmesi, daha geniş bir entegrasyonun sağlanması ve bölge halklarının refahının artırılması yönünde bir iradenin bulunduğunu belirten Hakan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması üzerindeki çalışmaların yaklaşık iki yıldır sürdüğünü açıkladı. Fidan, bölgede ortak bir savunma mekanizmasına ihtiyaç duyulduğunu ve anlaşmanın söz konusu ihtiyaç doğrultusunda hazırlandığını söyledi.
Anlaşmaya imza atan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın birbirlerinin güvenliğine tehdit oluşturmayacaklarını taahhüt ettiğini aktaran Fidan, mekanizmanın bölge dışındaki belirli bir aktöre karşı oluşturulmadığını dile getirdi. Fidan, üç ülkenin kendi aralarında dayanışmayı güçlendirmeyi hedeflediğini ve anlaşmanın temelinde ortak güvenlik anlayışının bulunduğunu ifade etti.
NATO'NUN 5. MADDESİYLE TEKNİK OLARAK AYNI
Dışişleri Bakanı Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın teknik yapısına ilişkin bilgi verirken düzenlemenin NATO Antlaşması'nın kolektif savunmaya ilişkin 5. maddesiyle aynı olduğunu söyledi. NATO'nun 5. maddesi, ittifak üyesi ülkelerden birine yönelik silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması esasına dayanıyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında ise yazılı olarak tanımlanmış belirli bir ortak tehdit bulunmadığını vurgulayan Fidan, ittifakın herhangi bir ülkeyi doğrudan hedef alan bir yapı şeklinde oluşturulmadığını belirtti. Fidan'ın açıklamasına göre anlaşmanın temel yaklaşımı, üyelerden birinin güvenliğinin tehdit edilmesi halinde diğer ülkelerin dayanışma içinde hareket etmesine dayanıyor.
FİDAN: BİZE SALDIRMAYAN HİÇBİR ÜLKE HEDEFİMİZDE DEĞİL
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın dış politika yaklaşımlarına değinen Hakan Fidan, üç ülkenin de yayılmacı politikalar izleyen devletler olmadığını söyledi. Ülkelerin kendi sınırları içerisinde kalkınma, güvenlik ve ulusal meseleleriyle ilgilendiğini belirten Fidan, saldırıya uğramadıkları sürece başka bir ülkenin ittifakın hedefi olmayacağını ifade etti.
Fidan, “Bize saldırmayan hiçbir ülke hedefimizde değil” sözleriyle anlaşmanın savunma niteliğine vurgu yaptı. Bölge içinden veya dışından herhangi bir saldırı gerçekleşmediği sürece ittifakın başka ülkelerle bir sorununun olmayacağını belirten Fidan, anlaşmanın belirli devletlere karşı kurulmuş bir yapı olmadığını söyledi.
İRAN AÇIKLAMASI: ANLAŞMANIN HEDEFİ DEĞİL
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın İran'a karşı oluşturulduğu yönündeki değerlendirmelere de değinen Hakan Fidan, İran'ın anlaşmanın hedefinde bulunmadığını açık şekilde dile getirdi. Fidan, farklı coğrafyalardaki ve farklı önceliklere sahip ülkelerin birbirleriyle çatışır durumda tutulmasının amaçlanmadığını belirtti.
Türkiye'nin bölgesel ilişkilerinde farklı aktörlerle yürüttüğü politikaların birbirine karşı konumlandırılmayacağını söyleyen Fidan, Mekke İttifakı'nın temel amacının üyelerin güvenlik dayanışmasını sağlamak olduğunu kaydetti.
SEKRETARYANIN MERKEZİ SUUDİ ARABİSTAN'DA OLACAK
Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan ittifakın kurumsal yapısına ilişkin ayrıntıları da paylaştı. Yapılan planlamaya göre Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın sekretaryasının merkezi Suudi Arabistan'da bulunacak.
İttifakın çalışma mekanizması içerisinde ortak askeri tatbikatlar ve eğitim faaliyetleri de yer alacak. Fidan, askeri ittifaklarda ortak çalışabilirliğin ve birlikte hareket etme kapasitesinin oluşturulabilmesi için tatbikat ve eğitimlerin gerekli olduğunu söyledi. Söz konusu faaliyetlerin ülkelerin silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyonun geliştirilmesini hedeflediğini ifade etti.
İTTİFAKA KATILMAK İSTEYEN BAŞKA ÜLKELER VAR
Mekke Paktı'nın yalnızca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ile sınırlı kalmayabileceğini belirten Fidan, ittifaka katılmak isteyen başka ülkelerin de bulunduğunu açıkladı. İlgili ülkelerin isimlerini paylaşmayan Fidan, ilerleyen süreçte yapının daha geniş bir katılıma ulaşabileceğini söyledi.
İttifakın mevcut durumda genel olarak “Mekke İttifakı” adıyla anıldığını belirten Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın vizyonunun yapının yalnızca üç ülkeyle sınırlı tutulmaması yönünde olduğunu aktardı. Fidan'a göre gerektiğinde daha fazla ülkenin aynı savunma çatısı altında yer alması hedefleniyor.
FİDAN MISIR'IN DA KATILACAĞINA İNANIYOR
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ittifakın gelecekte genişlemesine ilişkin değerlendirmesinde Mısır'a da değindi. Fidan, bir sonraki aşamada Mısır'ın da ittifak içerisinde bulunacağına inandığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaklaşımında üç ülkeyle sınırlı bir yapı yerine daha geniş kapsamlı bir bölgesel güvenlik mekanizmasının bulunduğunu aktaran Fidan, şartların oluşması halinde bölgedeki bütün ülkelerin aynı çatı altında toplanmasının mümkün olabileceğini söyledi.
KAFKAS PAKTI DA GÜNDEME GELDİ
Hakan Fidan'a program sırasında olası bir Kafkas Paktı kurulması ihtimali de soruldu. Fidan, ihtiyaç ortaya çıktığında benzer yapıların inşa edilebileceğini belirterek bölgesel güvenlik mimarilerinin farklı modeller üzerinden geliştirilebileceğini söyledi.
Avrupa ile Orta Doğu'nun güvenlik yapılarının Türkiye üzerinden uzun vadede, hatta orta vadede uyumlaştırılmasının mümkün olduğunu ifade eden Fidan, Türkiye'nin farklı coğrafyalar arasındaki güvenlik bağlantılarında merkezi bir konuma sahip olabileceğine işaret eden açıklamalarda bulundu.
