İran'da üst düzey siyasi ve askeri isimlerden ABD'nin devam eden savaşa ilişkin açıklamalarına yönelik art arda mesajlar geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Mohebbi ve İran Kara Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Ali Cihangşahi; ekonomi, Hürmüz Boğazı, savaş uçakları ve İran'ın kara savunmasına ilişkin ayrı açıklamalarda bulundu.
Açıklamalar, İran ile ABD arasındaki askeri çatışmaların yanı sıra Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin ve yükselen enerji fiyatlarının küresel ekonomide yakından izlendiği bir dönemde geldi. Reuters'ın 17 Eylül tarihli verilerine göre çarşamba günü Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemi sayısı üçe kadar gerilerken, önceki gün 12 gemi geçiş yapmıştı.
GALİBAF'TAN ABD'DEKİ FAİZ ARTIŞI VE HÜRMÜZ AÇIKLAMASI
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD Merkez Bankası'nın faiz kararını Hürmüz Boğazı ve petrol arzındaki gelişmeler üzerinden değerlendirdi. Galibaf, ABD'deki faiz artışının enerji arzındaki fiziksel sorunları ortadan kaldıramayacağını savundu. ABD Merkez Bankası, son kararında politika faizini 25 baz puan artırmıştı.
Galibaf, para politikası araçlarının Hürmüz Boğazı'nı yeniden açamayacağını veya petrol üretimini yükseltemeyeceğini belirterek enerji arzındaki gelişmelerin ABD ekonomisi açısından da sonuçları bulunduğunu söyledi. İran Meclis Başkanı daha önce de ABD'deki enflasyon beklentilerini Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki gelişmelerle ilişkilendirmişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GEMİ TRAFİĞİ GERİLEDİ
Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, Galibaf'ın açıklamalarının merkezindeki başlıklardan biri oldu. Gemi takip verilerine göre çarşamba günü boğazdan yalnızca üç ticari gemi geçti. Önceki gün kaydedilen 12 gemilik geçişin ardından yaşanan düşüş, bölgedeki deniz taşımacılığındaki aksamaların devam ettiğini gösterdi.
Orta Doğu'daki çatışmaların enerji arzında yarattığı kesintiler petrol fiyatlarını da etkiledi. Brent petrol son dönemde varil başına 100 doların üzerine çıkarken, enerji maliyetlerindeki yükseliş ABD ve diğer ekonomilerdeki enflasyon baskılarının izlenen unsurlarından biri haline geldi.
DEVRİM MUHAFIZLARI'NDAN ABD'NİN F-15 ANLATISINA YANIT
İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Mohebbi de ABD medyasında yayımlanan ve İran üzerinde uçağı vurulan Amerikalı bir pilotun kurtarılmasını konu alan haberlere yanıt verdi. Mohebbi, ABD'nin savaş sırasında yaşananlara ilişkin “sinematik” bir anlatı oluşturduğunu öne sürdü ve söz konusu anlatının sahadaki gerçekliği değiştiremeyeceğini savundu.
ABD medyasında yer alan anlatıda, nisanda İran üzerinde uçağı vurulan ve “Bravo” çağrı adıyla tanıtılan Amerikalı pilotun kurtarılması konu edilmişti. Mohebbi ise aynı dönemde hedef alınan bir F-15 savaş uçağına ait olduğunu söylediği parçaların inşaat malzemesi taşımak için kullanılan bir el arabasıyla götürüldüğünü gösteren görüntülere işaret etti. F-15 enkazına ilişkin nitelendirme İran tarafının açıklamasına dayanıyor.
İRAN KARA KUVVETLERİ SINIRLARDAKİ KONUŞLANMAYI AÇIKLADI
İran Kara Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Ali Cihangşahi ise ülkenin kara savunmasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Cihangşahi, İran Kara Kuvvetleri birliklerinin ülkenin kuzeybatı, batı, güneybatı, kuzeydoğu, doğu ve güneydoğu sınırlarında konuşlandırıldığını belirtti.
Cihangşahi, Umman Denizi boyunca uzanan Mekran kıyılarında yaklaşık 10 tugayın konuşlandırıldığını söyledi. İran Silahlı Kuvvetlerinin savaş öncesine kıyasla operasyonel rezervler, muharebe hazırlığı ve stratejik silahlar bakımından daha hazırlıklı olduğunu savunan Cihangşahi, özellikle füze ve insansız hava aracı kapasitesine işaret etti.
“10 TUGAY MEKRAN KIYILARINDA”
Kara Kuvvetleri Komutanı, Mekran kıyıları ile ülkenin farklı sınır bölgelerindeki askeri konuşlanmanın İran'a yönelik bir kara harekâtını caydırdığını savundu. Cihangşahi'ye göre kara birliklerinin sınır bölgelerindeki varlığı ve muharebe hazırlığı, ABD'nin İran topraklarına yönelik bir kara operasyonu başlatmamasının nedenlerinden biri oldu. Söz konusu değerlendirme İranlı komutanın açıklamasını yansıtıyor.
İranlı yetkililerin açıklamaları farklı başlıklara odaklansa da Hürmüz Boğazı ve enerji piyasalarından hava operasyonlarına, sınır güvenliğinden kara kuvvetlerinin konuşlanmasına kadar savaşın askeri ve ekonomik boyutlarını kapsadı. ABD ile İran arasındaki çatışmalar ve bölgedeki deniz ulaşımında yaşanan aksamalar sürerken tarafların savaşın seyri ve sonuçlarına ilişkin kamuoyuna sunduğu anlatılar da farklılık göstermeye devam ediyor.
