Filistin Esirler Cemiyeti (PPS), İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinlilere ilişkin son verileri açıkladı. Cemiyet, 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail gözetiminde hayatını kaybettiği ve kimliği belirlenen Filistinlilerin sayısının 92'ye ulaştığını, hayatını kaybedenler arasında Gazze Şeridi'nden 53 kişinin bulunduğunu bildirdi. Açıklamada, Gazze'den alıkonulan bazı kişilerin akıbetinin bilinmemesi nedeniyle gerçek sayının daha yüksek olabileceği ileri sürüldü.
Son açıklama, 21 yaşındaki Filistinli Mutaz Nizam el-Atraş'ın Ofer Cezaevi'nde hayatını kaybetmesinin ardından yapıldı. El-Atraş'ın 5 Ekim 2025'ten itibaren suçlama yöneltilmeden ve yargılanmadan idari gözetim altında tutulduğu bildirildi. Ailesi, el-Atraş'ın gözaltına alınmadan önce bilinen bir sağlık sorununun bulunmadığını belirtirken ölüm nedenine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.
21 YAŞINDAKİ MUTAZ EL-ATRAŞ CEZAEVİNDE HAYATINI KAYBETTİ
Filistinli tutuklularla ilgili kurumların verdiği bilgilere göre El Halil'den 21 yaşındaki Mutaz Nizam el-Atraş, Ofer Cezaevi'nde hayatını kaybetti. El-Atraş'ın 11 aydan uzun süredir idari gözetim altında tutulduğu ve hakkında herhangi bir suçlama veya yargılama bulunmadığı belirtildi.
El-Atraş'ın ailesi, İsrail polisinin çarşamba günü kendilerine ölüm haberini verdiğini ancak ölüm koşulları hakkında bilgi paylaşmadığını açıkladı. Kardeşi Basel el-Atraş, babalarının El Halil'in Eski Şehir bölgesindeki bir polis merkezine çağrıldığını ve burada kendisine oğlunun ölümünün bildirildiğini söyledi. Aileden ayrıca cenazeye otopsi yapılmasına ilişkin belgeleri imzalaması istendi.
İSRAİL HAPİSHANELERİNDE ÖLENLERİN SAYISI 92'YE YÜKSELDİ
Filistin Esirler Cemiyeti'nin açıkladığı verilere göre El-Atraş'ın ölümüyle birlikte 7 Ekim 2023'ten itibaren İsrail hapishanelerinde hayatını kaybettiği ve kimliği açıklanan Filistinli tutukluların sayısı 92'ye çıktı. Söz konusu kişilerden 53'ünün Gazze Şeridi'nden olduğu bildirildi.
Cemiyet ayrıca 1967'den bu yana İsrail gözetiminde hayatını kaybettiği ve kimliği bilinen Filistinlilerin toplam sayısının 329'a yükseldiğini açıkladı. PPS'nin verilerine göre İsrail makamlarının cenazelerini teslim etmediği, kimlikleri belirlenmiş 100 Filistinli bulunuyor. Cemiyet, söz konusu 100 kişiden 89'unun 7 Ekim 2023 sonrasında hayatını kaybettiğini bildirdi.
PPS'DEN İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE İDDİALARI
Filistin Esirler Cemiyeti, ölümlerin işkence, aç bırakma, tıbbi ihmal, cinsel saldırı, kötü muamele, aşağılama ve temel haklardan mahrum bırakmayı içeren ihlallerle bağlantılı olduğunu öne sürdü. Söz konusu ifadeler PPS'nin iddialarına dayanırken açıklamada ölümlere ilişkin bağımsız inceleme sonuçlarına yer verilmedi.
Filistinli kuruluşların dile getirdiği kötü muamele iddiaları daha önce Birleşmiş Milletler tarafından da gündeme getirilmişti. BM İnsan Hakları Ofisi, Eylül 2025'te yayımladığı açıklamada 7 Ekim 2023 ile 31 Ağustos 2025 arasında en az 75 Filistinlinin İsrail gözetiminde hayatını kaybettiğini bildirmiş; işkence, kötü muamele, yetersiz beslenme ve tıbbi bakımın engellenmesine ilişkin vakalar belgelediğini açıklamıştı. BM, ölümlere ilişkin bağımsız, kapsamlı ve şeffaf soruşturma çağrısında bulunmuştu.
GAZZE'DEN ALIKONULAN BAZI KİŞİLERİN AKIBETİ BİLİNMİYOR
PPS, Gazze Şeridi'nden alıkonulan bazı Filistinlilerin akıbetinin bilinmediğini belirtti. Cemiyet, bilgi verilmemesi nedeniyle kimliği açıklanan 92 kişinin toplam sayıyı yansıtmayabileceğini savundu.
Cemiyet ayrıca topladığı tanıklıklar ve verilerin, onlarca tutuklunun yargısız infaza maruz bırakıldığı iddiasına işaret ettiğini açıkladı. PPS'nin söz konusu iddiasına ilişkin bağımsız doğrulama paylaşılmazken, kayıp durumundaki Gazze kökenli tutukluların sayısına ilişkin de kesin bir rakam verilmedi.
İDARİ GÖZETİM UYGULAMASI
El-Atraş'ın tutulduğu idari gözetim uygulaması kapsamında kişiler haklarında suçlama yöneltilmeden veya yargılama yapılmadan belirli sürelerle gözaltında tutulabiliyor. Filistinli insan hakları kuruluşu Addameer'in verilerine göre eylül ayı itibarıyla İsrail hapishaneleri ve gözaltı merkezlerinde yaklaşık 9 bin 400 Filistinli bulunurken bunların 3 bin 244'ü idari gözetim kapsamında tutuluyor.
Aynı verilere göre tutulanlar arasında 350 çocuk ve 99 kadın da bulunuyor. İdari gözetim kararları üç ila altı aylık dönemler halinde uygulanabiliyor ve yenilenebiliyor.
