New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ziyareti, kentte farklı grupların katıldığı gösterilere sahne oldu. Birleşmiş Milletler merkezinin çevresinde Filistin’e destek veren protestocular Netanyahu ve İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarını protesto ederken, gösterilere çeşitli Yahudi gruplarından katılım da gerçekleşti. Al Jazeera muhabiri Emma Withrow’un aktardığı gösteride Yahudi protestocular, Netanyahu’nun Yahudileri temsil ettiği yönündeki yaklaşımı reddetti. Yakın bir noktada düzenlenen İsrail yanlısı karşı gösteride ise İsrail bayrakları taşıyan katılımcılar İsrail’in “işi bitirmesi” yönünde sloganlar attı.
YAHUDİ PROTESTOCULAR DA FİLİSTİN’E DESTEK GÖSTERİLERİNE KATILDI
Netanyahu karşıtı eylemlerde öne çıkan Yahudi örgütlerden biri Jewish Voice for Peace (JVP) oldu. Reuters’ın aktardığına göre JVP tarafından organize edilen Birleşmiş Milletler yakınındaki gösteriye yüzlerce kişi katıldı. Göstericiler üzerinde “Fund people not bombs”, “No war” ve “Free Palestine” ifadelerinin yer aldığı beyaz tişörtler giydi. Polis, yolu kapatan göstericilere dağılmaları yönünde uyarıda bulundu; eylemi sürdüren protestocuların bir bölümü gözaltına alındı. Reuters en az 30 gözaltı bildirirken, New York Polis Departmanı daha sonra Al Jazeera’ya 103 kişinin kamu düzenini bozma suçlamasıyla gözaltına alındığını ve tamamının serbest bırakıldığını açıkladı.
Al Jazeera’nın ayrı haberine göre eyleme 400’den fazla kişi katıldı ve protesto Jewish Voice for Peace ile New York City Democratic Socialists of America tarafından yürütüldü. Eylemde gözaltına alınanlar arasında oyuncular Susan Sarandon ve Hannah Einbinder ile siyasetçiler de bulunuyordu.
RABBİ YITZCHOK DEUTSCH: “DİNİMİZİ VE KİMLİĞİMİZİ KULLANIYOR”
Gösterilerde konuşan isimlerden biri, İsrail devletine teolojik gerekçelerle karşı çıkan ultra-Ortodoks Yahudi grubu Neturei Karta International temsilcisi Rabbi Yitzchok Deutsch oldu. Deutsch, Netanyahu’nun Yahudilik adına konuşmasına itiraz ederek İsrail Başbakanı’nın “dinimizi, kimliğimizi bütün bu suçları haklı göstermek için kullandığını” söyledi.
Reuters’ın yayımladığı röportaj kaydında Deutsch, Netanyahu’nun BM’de konuşurken Yahudi halkını ve Yahudi dinini temsil ettiğini öne sürdüğünü belirtti. Deutsch, kendi grubunun mesajını “Yahudi halkı olarak bunun bizim adımıza olmadığını söylemek için buradayız. Yahudilik bu değildir. Dinimiz bu değildir” sözleriyle ifade etti. Deutsch ayrıca Netanyahu ve İsrail yönetiminin Yahudi dinini kendi politikalarını gerekçelendirmek amacıyla kullandığını savundu ve Filistinlilerle barış içinde yaşama çağrısı yaptı.
Deutsch, Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’ye de Netanyahu konusunda attığı adımlar nedeniyle teşekkür mesajı verdi. Netanyahu ise BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında Mamdani’ye yönelik eleştirilerde bulundu ve İsrail’in Gazze’de soykırım yaptığı yönündeki suçlamaları reddetti.
DOVID FELDMAN: “NETANYAHU DÜNYA YAHUDİLİĞİNİ TEMSİL ETMİYOR”
Neturei Karta Sözcüsü Rabbi Dovid Feldman da New York’taki gösteriler sırasında Netanyahu’ya karşı çıkan Yahudi isimler arasında yer aldı. Feldman, Netanyahu’nun kendisini Yahudilerin temsilcisi olarak sunmasına itiraz etti. Religion News Service, Feldman’ın İsrail hükümetinin savaşları Yahudi halkı adına yürüttüğünü söylemesinin Yahudilere yönelik nefreti artırdığını savunduğunu aktardı.
Feldman, ANI’ye verdiği röportajda Netanyahu’nun “tüm Yahudileri ve kendisini temsil ediyormuş gibi” konuştuğunu söyledi. Netanyahu’nun Yahudi dinini kendi eylemlerini gerekçelendirmek için kullandığını savunan Feldman, “Netanyahu İsrail’de ya da Birleşmiş Milletler’de kürsüye çıktığında hiçbir şekilde dünya Yahudiliğini temsil etmiyor ve kesinlikle kutsal Tevrat’ın, Yahudi dininin sesini yansıtmıyor” ifadelerini kullandı.
Feldman ayrıca İsrail hükümetinin eylemleriyle Yahudiliğin özdeşleştirilmesine karşı çıktıklarını belirtti. Neturei Karta’nın İsrail devletine yönelik muhalefeti siyasi yaklaşımın yanı sıra grubun dini görüşlerine dayanıyor; grup, modern İsrail devletinin kurulmasına teolojik gerekçelerle karşı çıkıyor.
JESS FRANKEL CARREL: “VERGİLERİMİZİN ÇOCUKLARI BOMBALAMAYA HARCANMASINI İSTEMİYORUZ”
Jewish Voice for Peace organizatörü Jess Frankel Carrel de protestoya katılan ve basına konuşan Yahudi New Yorklulardan biri oldu. Carrel, Al Jazeera’ya verdiği röportajda ABD kamu kaynaklarının İsrail’in Gazze’deki askeri faaliyetleri yerine ABD’deki toplumsal ihtiyaçlara ayrılması gerektiğini savundu.
Kendisini Yahudi bir New Yorklu olarak tanımlayan Carrel, “Vergilerimizin çocukları bombalamaya harcanmasını istemiyoruz. Buradaki okulları finanse etmesini istiyoruz” dedi. Çok sayıda arkadaşının gözaltına alındığını belirten Carrel, protestolarını sürdüreceklerini söyledi.
MANIJEH MORADIAN: “BİZİM ADIMIZA, BİZİM VERGİLERİMİZLE”
Protestoya katılan isimlerden Manijeh Moradian’ın İran ve Yahudi kökenli, 50 yaşında bir üniversite öğretim üyesi olduğu Reuters tarafından bildirildi. Moradian, Gazze’de yaşananlardan ABD’nin İsrail’e sağladığı desteği de gerekçe göstererek kendilerinin sorumluluk hissettiğini söyledi.
Moradian, Reuters’a yaptığı açıklamada Gazze’de yaşananların “bizim adımıza, bizim vergi gelirlerimizle” gerçekleştirildiğini savunarak buna karşı ses çıkarmanın kendi sorumlulukları olduğunu ifade etti. Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler platformunu İsrail’in eylemlerini gerekçelendirmek amacıyla kullanmaması gerektiğini söyledi.
AVRAHAM MARTIR DE NETANYAHU’NUN YAHUDİLİĞİ TEMSİL ETTİĞİ İDDİASINA KARŞI ÇIKTI
Reuters’ın gösteriler sırasında kaydettiği röportajlarda konuşan bir diğer isim 21 yaşındaki aktivist Avraham Martir oldu. Virginia Beach’ten gelen Martir, Siyonistlerin Yahudi inancını temsil ettikleri yönündeki yaklaşımına karşı çıktı. Netanyahu’nun Yahudiliği temsil etmediğini savunan Martir, Tevrat’ın siyasi amaçlarla kullanıldığını ileri sürdü.
Martir, Netanyahu’nun Yahudi kimliğini eleştirilere karşı bir kalkan olarak kullandığını öne sürdü. Açıklamasında Netanyahu’nun dini uygulamalarına ilişkin kişisel eleştiriler de yönelten Martir’in sözleri Reuters tarafından gösteri alanından yayımlanan röportaj kaydında aktarıldı.
NETANYAHU KARŞITI BAŞKA YAHUDİ GRUPLAR DA NEW YORK SOKAKLARINDAYDI
New York’taki Netanyahu karşıtı Yahudi gösterileri yalnızca Jewish Voice for Peace ve Neturei Karta ile sınırlı kalmadı. New York Jewish Agenda, T’ruah, J Street, New Jewish Narrative, New Israel Fund, Smol Emuni ve Partners for Progressive Israel gibi liberal, sol ve ilerici Yahudi kuruluşları da Dag Hammarskjöld Plaza’da ayrı bir protesto düzenledi.
New York Jewish Agenda İcra Direktörü Margo Hughes-Robinson gösteride, “Amerikalı Yahudiler, İsrailliler ve New Yorklular olarak burada toplandık ve ‘Burada hoş karşılanmıyorsunuz’ diyoruz” ifadelerini kullandı. T’ruah CEO’su Rabbi Jill Jacobs ise Netanyahu hükümetinin politikalarının hem Filistinlileri hem İsraillileri hem de bölgedeki diğer insanları tehlikeye attığını savundu. Jacobs, düzenledikleri gösterinin hem Filistinlilere hem İsraillilere yönelik empatiyi korumaya çalışan Yahudi New Yorklular için bir alan oluşturmasını amaçladıklarını söyledi.
İSRAİL YANLISI GÖSTERİ DE AYNI BÖLGEDE DÜZENLENDİ
Netanyahu karşıtı protestolar devam ederken yakın bölgede İsrail yanlısı göstericiler de toplandı. Al Jazeera’nın Emma Withrow imzalı haberinde, iki farklı grubun mesajlarının New York sokaklarında karşı karşıya geldiği aktarıldı. İsrail yanlısı gösteriye katılan bazı kişilerin İsrail’in Gazze’de “işi bitirmesi” gerektiğini savunan sloganlar kullandığı bildirildi.
Netanyahu ise Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında İsrail’in Gazze’de soykırım yaptığı yönündeki suçlamayı reddetti ve İsrail ordusunun sivilleri korumaya yönelik adımlar attığını savundu. Konuşma sırasında çok sayıda delege Genel Kurul salonundan ayrıldı.
NEW YORK’TA 100’DEN FAZLA GÖZALTI
New York Polis Departmanı, Netanyahu karşıtı eylemler kapsamında 103 kişinin kamu düzenini bozma gerekçesiyle gözaltına alındığını ve daha sonra serbest bırakıldığını Al Jazeera’ya bildirdi. Organizatörler gözaltına alınanlar arasında dokuz seçilmiş yetkili veya siyasi aday bulunduğunu açıkladı.
Reuters’ın daha erken saatlerde geçtiği haberde ise en az 30 kişinin gözaltına alındığı belirtilmişti. Oscar ödüllü Susan Sarandon, Emmy ödüllü Hannah Einbinder, Demokrat Kongre adayı Darializa Avila Chevalier ve New York Belediye Meclisi üyesi Chi Ossé gözaltına alınan isimler arasında yer aldı.
