ABD ile İran arasındaki ateşkesin süresinin dolmasına yaklaşılırken tarafların anlaşmayı uzatıp uzatmadığına ilişkin çelişkili açıklamalar geldi. Pakistanlı kaynaklar basına verdikleri bilgide ateşkesin uzatılması konusunda uzlaşma sağlandığını belirtirken, bir gün sonra Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili Washington ile ateşkes görüşmeleri yürütülmediğini ve ABD’nin uzlaşı şartlarına dönmesi konusunda “kesinlikle hiçbir ilerleme olmadığını” söyledi. ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz üzerindeki hakimiyete vurgu yaparken, İran tarafı ABD mevcut şartlara uymadığı sürece anlaşma veya müzakerenin söz konusu olmayacağını bildiriyor.
ABD ile İran arasında 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan savaşta ateşkes süresinin sona ermesinin yaklaşması, anlaşmanın uzatılıp uzatılmayacağı sorusunu yeniden gündeme taşıdı. ABD ile İran arasında arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’dan gelen ilk bilgiler, tarafların ateşkesin uzatılması konusunda anlaşmaya vardığı yönündeydi. Ancak Pakistanlı kaynakların basına aktardığı bilgilerin ardından İran tarafından yapılan açıklama, ateşkesin geleceğine ilişkin farklı bir tablo ortaya koydu.
Pakistanlı yetkililer, Washington ile Tahran’ın ateşkes süresinin uzatılması konusunda uzlaşma sağladığını öne sürdü. Açıklamanın ardından gözler İran’a çevrilirken, bir gün sonra Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili Pakistan kaynaklarının aktardığı bilgileri doğrulamadı. İranlı yetkili, ABD ile herhangi bir ateşkes görüşmesinin devam etmediğini belirterek Washington’ın uzlaşı şartlarına dönmesi konusunda da ilerleme sağlanmadığını ifade etti.
PAKİSTAN “ATEŞKES UZATILACAK” BİLGİSİNİ PAYLAŞTI
Pakistanlı kaynakların basına verdiği bilgiye göre ABD ile İran, mevcut ateşkes anlaşmasının süresinin uzatılması konusunda uzlaşmaya vardı. Pakistan’ın iki ülke arasındaki temaslarda arabulucu olarak yer alması nedeniyle söz konusu açıklama, ateşkesin devam edeceğine yönelik yeni bir gelişme olarak gündeme geldi.
Pakistan yönetimi, savaşın önceki aşamalarında da Washington ile Tahran arasında doğrudan ve dolaylı temasların kurulması için girişimlerde bulunmuştu. Ateşkes süresinin sona ermesine kısa süre kala Pakistanlı yetkililerden gelen açıklamalar da İslamabad’ın arabuluculuk sürecindeki rolünün devam ettiğini gösterdi.
İRAN BİR GÜN SONRA AÇIKLAMAYI YALANLADI
Pakistan kaynaklarının açıklamasından bir gün sonra Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili ise ABD ile ateşkes görüşmelerinin sürdüğü yönündeki bilgiyi reddetti. Yetkili, Tahran ile Washington arasında ateşkesin uzatılmasına ilişkin görüşmeler yürütülmediğini söyledi.
İranlı yetkili, ABD’nin daha önce üzerinde uzlaşılan şartlara geri dönmesi konusunda da herhangi bir gelişme yaşanmadığını belirtti. Yetkili, söz konusu başlıkta “kesinlikle hiçbir ilerleme olmadığını” ifade ederek Pakistanlı kaynakların ateşkesin uzatılmasına yönelik uzlaşma sağlandığı yönündeki açıklamasını yalanladı.
TRUMP HÜRMÜZ VURGUSU YAPIYOR
ABD Başkanı Donald Trump ise süreçte Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol ve hakimiyet konusunu öne çıkarıyor. Trump, ABD’nin Hürmüz üzerinde hakim durumda olduğunu savunurken, Washington ile Tahran arasındaki görüş ayrılıklarının merkezinde yer alan başlıklardan biri de boğazdan geçiş özgürlüğü olmaya devam ediyor.
Hürmüz Boğazı, dünyanın en stratejik enerji arzı ve ticaret rotalarından biri olması nedeniyle ABD ile İran arasındaki müzakerelerde temel anlaşmazlık alanlarından biri haline geldi. Taraflar arasında daha önce başlayan görüşmeler de güvenlik garantileri ile Hürmüz Boğazı’ndan geçiş özgürlüğü konularındaki görüş ayrılıkları nedeniyle tıkanmıştı.
İRAN: ABD ŞARTLARA UYMADIKÇA MÜZAKERE YOK
İran yönetimi ise ABD’nin üzerinde uzlaşılan şartlara dönmediği sürece yeni bir anlaşma veya müzakere sürecinin söz konusu olmayacağını belirtiyor. Reuters’a konuşan İranlı yetkilinin açıklaması da Tahran’ın Washington’dan öncelikle mevcut uzlaşı koşullarına uymasını beklediğini ortaya koydu.
Tahran’ın tutumu, Pakistanlı kaynakların ateşkesin uzatılması konusunda anlaşmaya varıldığı yönündeki açıklamasıyla çelişiyor. Ateşkesin sona ermesine yaklaşılırken Washington, Tahran ve arabuluculuk yapan İslamabad’dan gelen farklı açıklamalar, anlaşmanın süresine ilişkin net bir ortak açıklamanın henüz ortaya çıkmadığını gösteriyor.
PAKİSTAN: TARAFLARI MÜZAKERE MASASINA GETİRMEYE ÇALIŞIYORUZ
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Hüseyin Andrabi de haftalık basın toplantısında Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Andrabi, Pakistan’ın ABD ile İran’ı yeniden müzakere masasına getirmek için girişimlerini sürdürdüğünü ifade etmişti.
“Pakistan, tarafları ABD ile İran müzakere masasına getirmek için her türlü çabada bulunuyor” diyen Andrabi, ülkesinin bölgede barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik çalışmalar yürüttüğünü belirtmişti. Andrabi ayrıca doğrudan ve dolaylı kanallar aracılığıyla meselenin çözüme kavuşturulabilmesi için yapıcı diyaloğun devam etmesini sağlamaya çalışacaklarını kaydetmişti.
ABD VE İRAN NİSAN AYINDA ATEŞKESE VARMIŞTI
ABD ile İran, 28 Şubat 2026’da başlayan savaşın ardından nisan ayında Pakistan’ın arabuluculuğuyla ateşkes anlaşmasına vardı. Taraflar daha sonra 17 Haziran’da nihai bir anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamasını öngören bir mutabakat zaptı imzaladı.
Müzakerelerde ilerleyen süreçte güvenlik garantileri ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş özgürlüğü konularında anlaşmazlık yaşandı. Dünyanın en önemli enerji arzı ve ticaret güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın statüsüne ilişkin görüş ayrılıkları, Washington ile Tahran arasındaki temasların tıkanmasının temel nedenleri arasında yer aldı.
8 TEMMUZ İLE 24 TEMMUZ ARASINDA KARŞILIKLI SALDIRILAR YAŞANDI
Ateşkes ve müzakere sürecindeki anlaşmazlıkların ardından ABD ile İran arasında 8 Temmuz ile 24 Temmuz tarihleri arasında yeniden askeri saldırılar gerçekleşti. Washington, İran toprakları içerisindeki hedeflere yönelik operasyonlar düzenledi.
Tahran ise ABD’nin saldırılarına Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt dahil çeşitli Arap ülkelerinde bulunan Amerikan askeri tesisleri ve teçhizatını hedef alan saldırılarla karşılık verdi. Karşılıklı askeri operasyonların ardından ateşkesin geleceği yeniden diplomatik temasların temel gündemlerinden biri haline geldi.
ATEŞKESİN GELECEĞİNE İLİŞKİN ÇELİŞKİLİ AÇIKLAMALAR
Son açıklamalarla birlikte ateşkesin uzatılıp uzatılmadığı konusunda Pakistan ile İran kaynaklarından farklı bilgiler geldi. Pakistanlı yetkililer tarafların uzatma konusunda uzlaştığını belirtirken, İranlı üst düzey yetkili herhangi bir ateşkes görüşmesinin yürütülmediğini ve ABD’nin uzlaşı şartlarına dönmesi konusunda ilerleme sağlanmadığını açıkladı.
Washington tarafında Trump’ın Hürmüz üzerindeki hakimiyet vurgusu sürerken, Tahran ABD’nin mevcut şartlara uymadığı sürece anlaşma ya da müzakere olmayacağını bildiriyor. Taraflardan ateşkesin süresinin uzatıldığına ilişkin ortak ve aynı yönde bir açıklama gelmiş değil.
