Alman spor giyim markası Adidas, İsrail’de yayımlanan ve eski bir İsrail askerinin yer aldığı reklam kampanyası nedeniyle gelen tepkilerin ardından özür açıklaması yaptı. Tartışmanın merkezinde, uzuv farklılığı bulunan kişilerin bir çift yerine yalnızca ihtiyaç duydukları tek ayakkabıyı satın alabilmelerini sağlayan “Single Shoe” hizmetinin İsrail’deki tanıtımı yer aldı.
Kampanyada, 2021 yılında İsrail ordusunda görev yaptığı sırada yaralanan ve sol bacağı ampute edilen Shalev Biton’un kullanılması sosyal medyada tepki çekti. Filistin yanlısı aktivistler, Gazze’de binlerce kişinin uzuvlarını kaybettiğine dikkat çekerek eski bir İsrail askerinin ampütasyon temalı bir kampanyada öne çıkarılmasını eleştirdi.
ESKİ İSRAİL ASKERİ KAMPANYADA YER ALDI
Shalev Biton, Adidas’ın İsrail’deki mağazalarında sergilenen kampanya afişlerinde yer alan engelli 11 sporcudan biri oldu. Biton’un sol bacağının, 2021 yılında İsrail ordusunda görev yaparken yaralanmasının ardından ampute edildiği belirtildi.
Eski bir İsrail askerinin uzuv kaybı odağındaki kampanyada yer alması, özellikle Gazze’de devam eden ağır yaralanmalar ve ampütasyonlar üzerinden eleştirildi. Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı Adidas’a tepki gösterirken, şirkete yönelik boykot çağrıları da gündeme geldi.
GAZZE’DE 5 BİNDEN FAZLA AMPÜTASYON
Dünya Sağlık Örgütü’nün mayıs ayında yayımladığı tahminlere göre Gazze’de Ekim 2023’ten bu yana travmatik yaralanmalar nedeniyle 5 binden fazla uzuv ampütasyonu gerçekleştirildi. Aynı dönemde 22 binden fazla ciddi kol ve bacak yaralanmasının kayıtlara geçtiği bildirildi.
Kalıcı sonuçlara yol açan ağır yaralanmaları yaşayan kişilerin yaklaşık dörtte birinin çocuklardan oluştuğu tahmin edildi. Adidas kampanyasına yönelik eleştirilerde de Gazze’deki ampütasyonların boyutu ile kampanyada eski bir İsrail askerinin kullanılması arasındaki karşıtlık öne çıkarıldı.
JAVIER BARDEM’DEN BOYKOT ÇAĞRISI
Kampanyaya tepki gösteren isimler arasında İspanyol oyuncu Javier Bardem de yer aldı. Bardem, gelişmelerin ardından tüketicilere Adidas ürünlerini boykot etme çağrısında bulundu.
Sosyal medyada tepkilerin büyümesinin ardından Adidas pazartesi günü bir açıklama yayımladı. Şirket, “Yerel ekip tarafından yakın zamanda gerçekleştirilen bir tanıtımda kullanılan bir görselin endişelere ve güçlü tepkilere yol açtığının farkındayız” ifadelerini kullandı.
ADIDAS ÖZÜR DİLEDİ
Adidas, tartışma konusu olan kampanyanın küresel ölçekte yürütülen bir çalışma olmadığını ve İsrail’deki yerel ekip tarafından hazırlandığını belirtti. Şirket açıklamasında kampanyanın kimseyi incitme amacı taşımadığını ifade ederek özür diledi.
Şirket, “Amacımız hiçbir zaman kimseyi incitmek değildi. Etkilenen herkesten özür diliyoruz” açıklamasını yaptı. Kampanyayla ilgili tepkilerin ardından Adidas’ın söz konusu görsele ilişkin açıklaması da kamuoyuyla paylaşıldı.
“TEK AYAKKABI” UYGULAMASI NASIL ÇALIŞIYOR?
Adidas’ın “Single Shoe”, Türkçe karşılığıyla “Tek Ayakkabı” hizmeti, uzuv farklılığı bulunan kişilerin kullanamayacakları bir çift ayakkabı yerine yalnızca ihtiyaç duydukları tek ayakkabıyı satın alabilmeleri amacıyla geliştirildi.
Şirket, uygulamayı ocak ayında 23 Avrupa ülkesinde hayata geçirdi. Program kapsamında Adidas’ın kendi mağazalarında tek ayakkabı, bir çift ayakkabının satış fiyatının yüzde 50’si karşılığında müşterilere sunuluyor.
PROGRAM ORTA DOĞU’YA DA GENİŞLETİLDİ
Adidas, hizmetin engelli gruplarıyla gerçekleştirilen görüşmelerin ardından geliştirildiğini açıkladı. Program daha sonra Avrupa’nın yanı sıra Asya ve Orta Doğu’daki bazı ülke ve bölgelere de genişletildi.
Uygulamanın Filistin, Birleşik Arap Emirlikleri, Lübnan, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Mısır’da da kullanıma sunulduğu belirtildi. İsrail’de gerçekleştirilen yerel tanıtım çalışması ise Shalev Biton’un kampanyada yer alması nedeniyle tartışmaların merkezine oturdu.
ADIDAS DAHA ÖNCE DE BOYKOT ÇAĞRILARIYLA KARŞILAŞTI
Adidas, İsrail-Filistin meselesiyle bağlantılı olarak daha önce de çeşitli tartışmaların odağında yer aldı. Şirket, 2012 yılında güzergahının işgal altındaki Doğu Kudüs’ten geçmesi nedeniyle tepki çeken Kudüs Maratonu’na sponsor olduğu gerekçesiyle Arap spor yetkililerinin boykot çağrılarıyla karşılaşmıştı.
Adidas, bir sonraki yıl Kudüs Maratonu’nun sponsorları arasında yer almadı. 2018 yılında ise 130’dan fazla Filistinli futbol kulübü ve spor kuruluşu, şirkete İsrail Futbol Federasyonu sponsorluğunu sonlandırması çağrısında bulundu.
İSRAİL FUTBOL FEDERASYONU SPONSORLUĞU SONA ERMİŞTİ
Adidas daha sonraki dönemde İsrail Futbol Federasyonu sponsorluğunu sona erdirdi. Şirket, aldığı kararın Filistinli grupların yürüttüğü kampanya sonucunda verildiği yönündeki değerlendirmeleri doğrulamadı.
İsrail-Filistin meselesiyle bağlantılı tartışmalar farklı dönemlerde Adidas’ın reklam ve sponsorluk faaliyetleri üzerinden yeniden gündeme gelirken, son olarak “Single Shoe” kampanyasında eski bir İsrail askerinin kullanılması boykot çağrılarına ve şirketin özür açıklamasına neden oldu.
