Özbekistan ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında ekonomik, ticari ve teknolojik iş birliğini kapsayan toplam yaklaşık 12 milyar dolar değerinde 54 anlaşmaya imza atıldı. Anlaşmalar, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Orta Asya ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla görüşmeler gerçekleştirmek üzere Özbekistan'ın Semerkant kentine yaptığı ziyaret sırasında kamuoyuna duyuruldu.
İki ülke arasında imzalanan anlaşmalar, kritik mineral kaynaklarının değerlendirilmesinden enerji yatırımlarına, ulaştırma altyapısından finansal iş birliğine ve teknoloji alanındaki ortaklıklara kadar farklı sektörleri kapsıyor. Görüşmelerde ABD ile Özbekistan arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin yanı sıra Washington yönetiminin Orta Asya ülkeleriyle ticari ve diplomatik temaslarının genişletilmesi de ele alındı.
ABD DIŞİŞLERİ BAKANI MARCO RUBIO 200'DEN FAZLA İŞ İNSANIYLA ÖZBEKİSTAN'A GİTTİ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Orta Asya ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla bir araya gelmek amacıyla Özbekistan'ın Semerkant kentini ziyaret etti. Rubio'ya ziyaretinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren 200'den fazla Amerikalı iş insanından oluşan bir heyet eşlik etti. Ziyaret kapsamında ABD şirketleri ile Özbekistan'daki kurumlar ve iş dünyası temsilcileri arasında ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik temaslar gerçekleştirildi.
Semerkant'taki görüşmelerde ABD'nin Orta Asya ülkeleriyle ekonomik ve stratejik iş birliğini artırmaya yönelik girişimleri gündeme geldi. Özellikle kritik mineral tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi, enerji ve ulaştırma alanlarında ortak projelerin geliştirilmesi ve Amerikan şirketlerinin bölgedeki ekonomik faaliyetlerinin genişletilmesi konuları üzerinde duruldu.
12 MİLYAR DOLARLIK 54 ANLAŞMA HANGİ SEKTÖRLERİ KAPSIYOR?
Özbekistan ile ABD arasında imzalanan 54 anlaşmanın toplam değerinin yaklaşık 12 milyar dolar olduğu açıklandı. Anlaşmaların kapsamına kritik mineraller, enerji, ulaştırma, finans ve teknoloji sektörleri dahil edildi. İki ülke arasındaki iş birliği çerçevesinde söz konusu sektörlerde ticari ilişkilerin ve yatırım bağlantılarının geliştirilmesi ele alındı.
Kritik mineraller alanındaki anlaşmalar, ABD'nin farklı ülkelerden hammadde temin etmesine yönelik girişimleri kapsamında gündeme geldi. Enerji, ulaştırma ve teknoloji alanlarında imzalanan anlaşmalar ise Özbekistan ile ABD arasındaki ekonomik iş birliğinin diğer başlıklarını oluşturdu. Açıklanan bilgilerde 54 anlaşmanın her birine ilişkin şirket isimleri, proje tutarları ve uygulama takvimleri ayrı ayrı paylaşılmadı.
KRİTİK MİNERALLER ABD İLE ÖZBEKİSTAN GÖRÜŞMELERİNİN GÜNDEMİNDE
ABD ile Özbekistan arasındaki görüşmelerin öncelikli konularından biri kritik minerallerin tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi oldu. Washington yönetimi, sanayi üretiminde ve ileri teknoloji uygulamalarında kullanılan kritik hammaddelere erişim için Orta Asya ülkeleriyle ekonomik ilişkilerini geliştirmeye yönelik temaslarını sürdürüyor.
Kritik mineraller; elektrikli araç bataryaları, yenilenebilir enerji teknolojileri, elektronik sistemler, savunma sanayisi ve çeşitli endüstriyel üretim süreçlerinde kullanılan hammaddeleri kapsıyor. Doğal kaynaklar bakımından zengin Orta Asya bölgesi, ABD'nin mineral tedarikinde farklı ülkelerle iş birliği kurma girişimlerinde yer alıyor. Semerkant'taki görüşmelerde de kritik mineral kaynaklarının değerlendirilmesi ve tedarik ağlarının çeşitlendirilmesi konuları ele alındı.
ÖZBEKİSTAN ARTEMİS ANLAŞMALARI'NA KATILAN 77'NCİ ÜLKE OLDU
Özbekistan, ABD ile ekonomik anlaşmaların duyurulduğu diplomatik temaslar kapsamında Artemis Anlaşmaları'nı da imzaladı. Özbekistan'ın katılımıyla uzayın barışçıl amaçlarla keşfine ilişkin uluslararası ilkeleri içeren anlaşmalara taraf olan ülke sayısı 77'ye yükseldi.
ABD öncülüğünde oluşturulan Artemis Anlaşmaları, uzay araştırmalarında uluslararası iş birliğinin geliştirilmesini, uzay faaliyetlerinin barışçıl amaçlarla yürütülmesini ve uzay kaynaklarının kullanımına ilişkin ortak ilkelerin benimsenmesini kapsıyor. Çerçevede uzay faaliyetlerinde şeffaflık, bilimsel bilgi paylaşımı ve uluslararası iş birliği gibi konular yer alıyor. Özbekistan'ın katılımı, ülkenin uzay araştırmaları alanındaki uluslararası iş birliği girişimlerine dahil olması anlamına geliyor.
ABD ORTA ASYA'DAKİ EKONOMİK VE DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNİ GELİŞTİRİYOR
Washington yönetimi, doğal kaynaklar bakımından zengin Orta Asya ülkeleriyle ekonomik ve diplomatik ilişkilerini güçlendirmeye yönelik çalışmalar yürütüyor. ABD'nin bölgeye yönelik girişimlerinde kritik mineral tedarikinde alternatif kaynaklara erişim, Amerikan şirketlerinin yatırım ve ticaret faaliyetlerinin artırılması ve bölge ülkeleriyle stratejik iş birliğinin geliştirilmesi öne çıkıyor.
Orta Asya'da ekonomik ve siyasi ilişkiler bakımından önemli konuma sahip Rusya ve Çin, bölge ülkelerinin dış ticaret ve yatırım bağlantılarında yer almayı sürdürüyor. ABD ise Özbekistan ve diğer Orta Asya ülkeleriyle geliştirdiği ekonomik ortaklıklar aracılığıyla bölgedeki ticari varlığını genişletmeye çalışıyor. Marco Rubio'nun Semerkant ziyareti sırasında gerçekleştirilen görüşmelerde söz konusu ekonomik ve diplomatik başlıklar da ele alındı.
ÖZBEKİSTAN RUSYA VE ÇİN İLE İLİŞKİLERİNİ SÜRDÜRÜYOR
Özbekistan, ABD ile ekonomik ve teknolojik iş birliğini geliştirirken Rusya ve Çin ile mevcut ticari ve diplomatik ilişkilerini de sürdürüyor. Orta Asya ülkeleri, farklı uluslararası ortaklarla yürüttükleri ekonomik ilişkiler kapsamında enerji, ulaştırma, altyapı, teknoloji ve doğal kaynaklar gibi alanlarda iş birliği gerçekleştiriyor.
Rusya ve Çin'in Orta Asya ülkeleriyle ticari ve diplomatik ilişkileri devam ederken ABD de bölgedeki ekonomik faaliyetlerini artırmaya yönelik girişimlerde bulunuyor. Özbekistan ile imzalanan 54 anlaşma, Washington ile Taşkent arasındaki ekonomik temasların son gündem maddeleri arasında yer aldı.
12 MİLYAR DOLARLIK ANLAŞMALARIN TAMAMI GERÇEKLEŞMİŞ YATIRIM DEĞİL
Özbekistan ile ABD arasında imzalanan 54 anlaşmanın toplam parasal büyüklüğü yaklaşık 12 milyar dolar olarak açıklandı. Ancak söz konusu tutar, anlaşmalar kapsamındaki bütün yatırımların tamamlandığı veya paranın tamamının Özbekistan ekonomisine aktarıldığı anlamına gelmiyor.
Anlaşmaların uygulanma süreçleri, projelerin finansman koşulları ve yatırımların hayata geçirilmesine ilişkin takvimler konusunda paylaşılan bilgiler sınırlı kaldı. Yaklaşık 12 milyar dolarlık rakam, iki ülke arasında duyurulan anlaşmaların toplam değerini ifade ediyor.
