Amerika Birleşik Devletleri'nde hava trafik kontrol altyapısında yaşanan teknik sorunlar, ülke genelinde hava ulaşımının geçici olarak durdurulmasına neden oldu. Federal Havacılık İdaresi (FAA), radar ve telsiz haberleşme sistemlerinde ortaya çıkan aksaklıkların uçuş güvenliği açısından risk oluşturması üzerine ülke çapında uçuşların durdurulması kararı aldı. Yaklaşık 4,5 saat süren uygulama, iç hat seferlerinin yanı sıra uluslararası hava trafiğini de etkiledi.
Havacılık sistemlerindeki kesinti nedeniyle ABD genelinde 10 binden fazla uçuş ertelendi, 1700'den fazla sefer ise iptal edildi. Hava sahasının yeniden açılmasının ardından uçuşların kademeli olarak başlatılması için çalışmalar yürütülürken, federal kurumlar teknik arızanın kaynağını belirlemek üzere inceleme başlattı.
RADAR VE TELSİZ SİSTEMLERİNDE TEKNİK ARIZA MEYDANA GELDİ
Uçuşların durdurulmasına neden olan sorunun, hava trafik kontrolünde kullanılan radar ve telsiz haberleşme sistemlerinde meydana gelen kesintilerden kaynaklandığı açıklandı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, FAA yetkililerinin sistemlerdeki aksaklıkları ayrıntılı şekilde araştırdığını ve uçuş güvenliğinin korunması amacıyla tedbir alındığını bildirdi.
Duffy, radar ve haberleşme sistemlerinin tamamen devre dışı kalmadığını ancak sistemlerde yaşanan dengesizliklerin hava trafik kontrol faaliyetlerini etkilediğini belirtti. Teknik altyapıdaki sorunların uçakların güvenli şekilde yönlendirilmesi açısından risk oluşturması üzerine uçuşların geçici olarak durdurulduğunu ifade etti.
4,5 SAATLİK UÇUŞ YASAĞI KALDIRILDI
FAA tarafından alınan ülke çapındaki uçuş durdurma kararı yaklaşık 4,5 saat yürürlükte kaldı. Teknik müdahalelerin ardından ABD hava sahasının yeniden uçuşlara açıldığı duyuruldu. Ancak kararın kaldırılmasıyla birlikte hava ulaşımındaki aksamaların tamamen sona ermediği belirtildi.
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, uçuşların yeniden başlamasının hava trafiğinin aynı anda normal düzene döneceği anlamına gelmediğini söyledi. Duffy, mümkün olduğunca fazla seferin gerçekleştirilebilmesi için çalışmaların sürdüğünü ve hava trafiğinin kademeli şekilde düzenleneceğini açıkladı.
İÇ GÜVENLİK BAKANI MULLIN: BAŞKA BİR 11 EYLÜL DEĞİL
ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada havacılık sistemlerinde yaşanan sorunun FAA genelindeki telekomünikasyon kesintisinden kaynaklandığını bildirdi. Mullin, kriz sırasında havada bulunan uçakların durumunun kontrol altında tutulduğunu ve inişlerin öncelik sırasına göre gerçekleştirileceğini belirtti.
Olayın kasıtlı bir saldırıdan kaynaklandığına ilişkin herhangi bir bulgu bulunmadığını ifade eden Mullin, "Şu an itibarıyla bunun bize yönelik kötü niyetli bir saldırı olduğuna dair hiçbir belirti yok, durum yalnızca bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret" dedi.
Mullin, yaşanan teknik sorunun Amerikan halkına yönelik bir güvenlik tehdidi oluşturduğuna dair işaret bulunmadığını vurguladı. İç Güvenlik Bakanı, olayın 11 Eylül 2001'de gerçekleştirilen terör saldırılarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirterek yaşananların başka bir "11 Eylül" olmadığını söyledi.
FBI YAZILIM GÜNCELLEMESİ İHTİMALİNİ ARAŞTIRIYOR
ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), hava trafik kontrol sistemlerindeki kesintinin nedenini belirlemek amacıyla yürütülen incelemelere katıldı. Kurum, arızanın bir yazılım güncellemesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının araştırıldığını duyurdu. Teknik sorunun ortaya çıkış sürecine ilişkin incelemelerin devam ettiği belirtildi.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise kesintinin Microsoft ile bağlantılı olabileceği yönündeki değerlendirmeleri reddetti. Mullin, şu ana kadar herhangi bir siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını açıklarken, federal kurumların teknik incelemelerini sürdürdüğünü ifade etti.
TÜRKİYE DAHİL 42 AVRUPA ÜLKESİNDEN ABD'YE UÇUŞLAR İÇİN UYARI
ABD'deki hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan arıza, uluslararası uçuş programlarını da etkiledi. FAA'nın, Avrupa hava trafik yönetimi kuruluşu Eurocontrol'den ABD'ye gerçekleştirilecek uçuşların geçici olarak askıya alınmasını istediği belirtildi. Talebin toplam 42 Avrupa ülkesini kapsadığı aktarıldı.
Uçuşların askıya alınması istenen ülkeler arasında Türkiye, İspanya, İsveç ve Ukrayna da yer aldı. ABD hava sahasındaki kısıtlamalar nedeniyle Avrupa'dan gerçekleştirilecek seferlerin de etkilendiği bildirilirken, uluslararası hava trafiğinin yeniden düzenlenmesi süreci başlatıldı.
TRUMP: SORUN ESKİYEN HAVACILIK ALTYAPISINDAN KAYNAKLANDI
ABD Başkanı Donald Trump, Fox News'e yaptığı açıklamada hava ulaşımını durma noktasına getiren teknik sorunla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Trump, yaşanan kesintinin siber saldırı veya yapay zekâ kaynaklı olmadığını savunarak arızanın eskiyen havacılık altyapısından kaynaklandığını belirtti.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de Trump'ın açıklamalarını destekledi. Duffy, yapay zekâ destekli yeni sistemlerde herhangi bir kesinti meydana gelmediğini, teknik sorunların eski donanımlarda ortaya çıktığını ifade etti. Yetkililerin açıklamalarında, hava trafik kontrol altyapısındaki eski sistemlere dikkat çekildi.
2023'TE DE UÇUŞLAR ÜLKE GENELİNDE DURDURULMUŞTU
ABD'de hava ulaşımının ülke çapında geçici olarak durdurulması, geçmiş yıllarda yaşanan benzer olayları yeniden gündeme getirdi. Ocak 2023'te FAA sistemlerinde meydana gelen teknik arıza nedeniyle ülke genelinde uçuşlar yaklaşık iki saat boyunca durdurulmuştu. Söz konusu kesinti, ABD hava ulaşımında geniş çaplı aksamalara neden olmuştu.
ABD havacılık tarihinde daha kapsamlı bir hava trafiği durdurma kararı ise 11 Eylül 2001'deki terör saldırılarının ardından uygulanmıştı. Son yaşanan teknik arızanın ardından uçuş programlarındaki aksaklıkların günlerce sürebileceği değerlendirmeleri yapılırken, Demokratlar olayın nedenlerinin belirlenmesi amacıyla kapsamlı bir soruşturma yürütülmesini talep etti.
FAA'NIN 12,5 MİLYAR DOLARLIK MODERNİZASYON BÜTÇESİ GÜNDEMDE
Hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan kesintinin ardından ABD'nin havacılık altyapısını yenilemek amacıyla ayırdığı kaynaklar da yeniden gündeme geldi. FAA'nın geçen yıl Kongre'den eskiyen havacılık sistemlerinin yenilenmesi, kabloların değiştirilmesi ve teknik altyapının modernize edilmesi için 12,5 milyar dolarlık bütçe aldığı belirtildi.
Beyaz Saray'ın da hava trafik kontrol sistemlerinin yenilenmesi amacıyla 30 milyar dolarlık ek bütçe talebinde bulunduğu aktarıldı. Modernizasyon çalışmaları kapsamında eski donanımların değiştirilmesi ve hava trafik yönetiminde kullanılan teknik sistemlerin güncellenmesi hedefleniyor.
Son kesintinin ardından mevcut altyapının güvenilirliği ve yenileme çalışmalarının yeterliliği konusunda tartışmalar yeniden başladı. FAA sistemlerindeki arızanın kesin nedeninin belirlenmesine yönelik incelemeler sürerken, federal yetkililerin açıklamaları ve Kongre'deki soruşturma talepleri havacılık altyapısına ilişkin tartışmaların odağında yer aldı.
