Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu arasındaki nükleer cephanelikleri denetleyen son mekanizma olan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması (New START) resmen sona erdi. 1991 yılından bu yana nükleer dengenin temelini oluşturan bu süreçte, taraflar bu kez resmi bir uzatma yoluna gitmedi. Ancak küresel kamuoyunda oluşan nükleer risk endişeleri üzerine Washington ve Moskova hatlarından gayriresmi mutabakat açıklamaları geldi.
ABU DABİ’DE GAYRİRESMİ UZLAŞMA SAĞLANDI
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, iki ülkenin yeni bir nükleer anlaşma için müzakere masasına oturacağını teyit etti. Peskov, tarafların Abu Dabi’de gerçekleştirilen görüşmelerde konuyu ele aldıklarını ve yeni bir metin yürürlüğe girene dek eski anlaşmanın şartlarına sadık kalınması hususunda mutabık kaldıklarını bildirdi.
BEYAZ SARAY: STATÜKO KORUNACAK
Beyaz Saray kanadından ismi açıklanmayan bir yetkili de Rusya ile varılan mutabakatı doğrulayarak mevcut durumun korunacağını belirtti. Yetkili, nükleer kapasiteye dair şu ifadeleri kullandı:
"Daha fazla nükleer silah üretmeye ve yeniden silahlanmaya başlama planı yok, yani statükonun devam ettiğini söyleyebiliriz."
NÜKLEER SİLAH SINIRLANDIRMASININ TARİHİ SEYRİ
Temelleri 1991 yılında ABD ile Sovyetler Birliği arasında atılan START Anlaşması, her iki tarafın 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklamıştı. Bu sürecin devamı niteliğindeki New START Anlaşması ise 2010 yılında Prag’da dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rus mevkidaşı Dmitry Medvedev tarafından imzalandı.
ANLAŞMANIN KAPSAMI VE ASKIYA ALINMA SÜRECİ
New START, tarafların konuşlandırılmış ve kullanıma hazır en fazla 700 füze ile bombardıman uçağında toplam bin 550 nükleer savaş başlığı bulundurmasına imkan tanıyordu. 2021 yılında süresi 5 yıl daha uzatılan anlaşma, Şubat 2023’te Rusya tarafından askıya alındı. Rusya yönetimi, ABD’nin anlaşma ilkelerine aykırı adımlar attığını öne sürse de belirlenen sınırlamalara Şubat 2026’ya kadar bağlı kalacağını daha önce ilan etmişti.
