Amerika Birleşik Devletleri, 1989 yılında Panama'ya düzenlediği askeri müdahaleyle dönemin fiili lideri Manuel Noriega’yı görevden uzaklaştırdı. “Operation Just Cause” (Haklı Sebep Operasyonu) adı verilen harekat, modern dönemin en tartışmalı rejim değişikliği operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti.
NORIEGA: İTTİFAKTAN HEDEF OLMAK
1980'li yıllarda Panama Savunma Kuvvetleri’nin başında bulunan Noriega, uzun süre ABD istihbaratı ile yakın ilişkiler kurdu. Özellikle Orta Amerika’daki sol hareketlere karşı Washington ile iş birliği yaptı. Ancak on yılın sonlarına doğru uyuşturucu kaçakçılığı, seçimlere müdahale ve ABD çıkarlarına ters düşen politikalar gerekçesiyle hedef alındı.
27 BİN ASKERLE BAŞLAYAN OPERASYON
ABD, Aralık 1989’da başlattığı operasyona yaklaşık 27 bin askerle katıldı. Hedefler arasında Panama’daki askeri tesisler, iletişim merkezleri ve Noriega’ya bağlı birlikler yer aldı. Müdahale sırasında binlerce Panamalı sivilin hayatını kaybettiği ve yüzlerce mahallenin ağır hasar gördüğü bildirildi.
VATİKAN ELÇİLİĞİNE SIĞINDI, MÜZİKLE TESLİMİ ZORLANDI
Operasyonun ilk günlerinde ortadan kaybolan Noriega, daha sonra Vatikan’ın Panama’daki elçiliğine sığındı. Bunun üzerine ABD ordusu, askeri müdahalenin ötesine geçerek psikolojik savaş yöntemleri kullandı. Elçilik çevresine yerleştirilen hoparlörlerden günlerce yüksek sesli rock ve heavy metal müzik çalındı. Amaç, Noriega’yı teslim olmaya zorlamaktı.
TESLİM OLDU, ABD’YE GÖTÜRÜLDÜ
Noriega, 3 Ocak 1990’da ABD kuvvetlerine teslim oldu ve zorla Miami'ye götürüldü. Burada yargılandığı mahkemelerde uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama ve suç örgütü faaliyetlerinden suçlu bulundu. 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı ancak ceza daha sonra indirildi.
ULUSLARARASI HUKUK TARTIŞMASI
ABD’nin bu operasyonu, çok sayıda uluslararası hukuk uzmanı tarafından egemen bir devletin liderinin yabancı bir ülke tarafından zorla kaçırılması olarak nitelendirildi. Müdahale, uluslararası hukuk kurallarının ihlali olarak kayda geçti.
