ABD merkezli Axios haber sitesi, ABD ile İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin başlatılmasını kapsayan 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardığını ileri sürdü.
Haberde, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Donald Trump’ın nihai onayının beklendiği belirtildi. Axios’a konuşan iki ABD’li yetkili, mutabakat zaptının savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en önemli diplomatik gelişme olarak değerlendirildiğini aktardı.
Yetkililer, Trump yönetiminin İran’ın nükleer programına ilişkin taleplerini içeren kapsamlı bir nihai anlaşma için ise daha geniş çaplı müzakerelerin gerekli olacağını ifade etti.
GÖRÜŞMELERİN AYRINTILARI ORTAYA ÇIKTI
ABD’li yetkililere göre anlaşma şartları salı günü itibarıyla büyük ölçüde netleşti. Tarafların mutabakatın yürürlüğe girmesi için üst düzey liderlerden onay alınması gerektiği konusunda uzlaştığı belirtildi.
Haberde, İran tarafının gerekli onayları aldığı ve anlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu ABD tarafına ilettiği öne sürüldü. İran yönetiminin ise söz konusu iddiaya ilişkin resmi doğrulama yapmadığı kaydedildi.
“TRUMP BİRKAÇ GÜN SÜRE İSTEDİ”
ABD’li müzakerecilerin anlaşmanın detaylarını Donald Trump’a sunduğu belirtildi. Haberde, Trump’ın değerlendirme yapmak amacıyla birkaç gün süre talep ettiği ifade edildi.
ABD’li bir yetkilinin, “Başkan arabuluculara konu hakkında düşünmek için birkaç güne ihtiyacı olduğunu iletti” dediği aktarıldı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE DENİZ TRAFİĞİ MADDELERİ
Mutabakat zaptında Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin “kısıtlamasız” olmasına ilişkin maddelerin de yer aldığı belirtildi.
ABD’li yetkililer, boğazdan geçişlerde ücret uygulanmayacağını ve gemilere yönelik taciz girişimlerinin yaşanmayacağını ifade etti. İran’ın ise 30 gün içerisinde bölgedeki mayınları kaldıracağı öne sürüldü.
Haberde ayrıca, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının ticari gemi trafiğinin yeniden başlamasına paralel şekilde kaldırılmasının planlandığı kaydedildi.
NÜKLEER PROGRAM GÖRÜŞMELERİ BAŞLAYACAK
Yetkililer, mutabakat zaptının İran’ın nükleer silah edinmeye çalışmayacağına ilişkin taahhüt içereceğini ileri sürdü.
İlk müzakere başlıkları arasında İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun imha edilmesi ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması konularının bulunduğu belirtildi.
ABD’nin ayrıca yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması ve İran’ın mal ile insani yardım erişimini kolaylaştıracak mekanizmaların görüşülmesini taahhüt edeceği aktarıldı.
