Yemen'de hükümet güçleri ile Husiler arasında devam eden savaş, temmuz ayında yeniden yoğunlaşan ve eylül ayında şiddetlenen çatışmaların ardından yeni bir aşamaya girdi. Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad Muhammed el-Uleymi'nin 5 Ekim'de duyurduğu geniş kapsamlı askeri harekât çerçevesinde hükümet güçleri, Husilerin kontrolündeki bölgeleri geri almak amacıyla operasyonlarını sürdürüyor. Yemen Silahlı Kuvvetleri tarafından açıklanan askeri veriler, ülkenin farklı cephelerinde hava ve kara unsurlarının katılımıyla operasyonlar düzenlendiğini ortaya koyuyor.
Çatışmaların etkisi askeri cephelerle sınırlı kalmazken ülke içinde yerinden edilen sivillerin sayısında da artış yaşanıyor. Özellikle Taiz çevresindeki çatışmalar nedeniyle binlerce kişi yaşadığı bölgeden ayrılırken Yemen'in yaklaşık 10 vilayeti yerinden edilen sivillere ev sahipliği yapıyor. Ülkedeki askeri gelişmelerin yanı sıra bölgesel saldırılara ilişkin açıklamalar da Yemen'deki savaşın gündeminde yer alıyor.
YEMEN ORDUSUNDAN 1732 ASKERİ OPERASYON AÇIKLAMASI
Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Albay Macid Abdullah en-Nezili, "Yemen Şafağı" harekâtı kapsamında Husilere ait askeri hedeflere yönelik toplam 1732 operasyon düzenlendiğini açıkladı. Nezili, operasyonların hükümet güçlerinin farklı taarruz eksenlerindeki ilerleyişiyle eş zamanlı olarak gerçekleştirildiğini ve Husi güçlerinin askeri altyapısının hedef alındığını belirtti.
Sözcünün verdiği bilgilere göre operasyonlarda savaş uçakları, insansız hava araçları, sahra topçusu ve roketatar sistemleri kullanıldı. Husilere ait tahkim edilmiş askeri mevziler, komuta ve kontrol merkezleri, gözetleme noktaları, mühimmat depoları ile cephe hatlarının gerisindeki yüksek değerli askeri hedeflerin vurulduğu bildirildi.
900'DEN FAZLA HUSİ MENSUBUNUN ETKİSİZ HALE GETİRİLDİĞİ DUYURULDU
Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Nezili, düzenlenen operasyonlarda 900'den fazla Husi mensubunun etkisiz hale getirildiğini, 287'den fazla askeri aracın ise imha edildiğini veya kullanılamaz hale getirildiğini açıkladı. Operasyonların Husilerin ateş gücünü, komuta ve kontrol sistemlerini ve ikmal hatlarını hedef aldığını ifade etti.
Nezili, hükümet güçlerinin Husi savunma hatlarını aşarak ilerleyişini sürdürdüğünü ve askeri harekâtın belirlenen plan doğrultusunda devam edeceğini kaydetti. Bununla birlikte 1732 operasyonun hangi bölgelerde ve hangi tarihler arasında gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Açıklanan kayıp ve imha rakamları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil ve Husilerden söz konusu iddialara ilişkin bir açıklama gelmedi.
5 EKİM'DE GENİŞ KAPSAMLI HAREKÂT BAŞLATILDI
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad Muhammed el-Uleymi, 5 Ekim'de devlet televizyonunda yayımlanan video mesajında, Husilerin kontrolünde bulunan bölgelerin geri alınması amacıyla geniş kapsamlı askeri operasyonlar başlatıldığını duyurdu. Uleymi, operasyonların hedefinin devlet egemenliğinin Yemen'in tamamında yeniden tesis edilmesi olduğunu bildirdi.
Hükümet güçlerinin başlattığı harekât, temmuz ayında yeniden yoğunlaşan çatışmaların ardından geldi. Nisan 2022'de başlayan ateşkes süreciyle ülkede yaşanan görece sakinliğin ardından cephelerde çatışmalar yeniden artarken eylül ayında askeri hareketlilik daha geniş alanlara yayıldı.
HUSİLER HUDEYDE VE TAİZ'DE BAZI BÖLGELERİ ELE GEÇİRDİ
Yemen'de eylül ayında şiddetlenen çatışmalar sırasında Husilerin Hudeyde ve Taiz vilayetlerinde bazı stratejik bölgelerin kontrolünü ele geçirdiği bildirildi. Aktarılan bilgiler arasında Kızıldeniz kıyısındaki El-Maha (Moha) kentinin de bulunduğu belirtildi. Bölgedeki çatışmalar, Yemen'in batı kıyısı boyunca uzanan askeri hatlarda yoğunlaştı.
Husilerin ayrıca Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan Babülmendep Boğazı'na bakan Meyyun Adası'na kadar ilerlediği aktarıldı. Söz konusu ilerleme ve kontrol iddialarının güncel durumu bağımsız olarak doğrulanmış değil.
RİYAD'DAKİ ARAMCO TESİSİNE FÜZE VE İHA SALDIRISI İDDİASI
Yemen'deki çatışmaların Suudi Arabistan topraklarına yansımasıyla birlikte başkent Riyad'daki enerji tesisleri de saldırı iddialarının odağına yerleşti. Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, 3 Ekim'de yaptığı açıklamada, Riyad yakınlarındaki Saudi Aramco tesisini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını duyurdu. Seri, saldırının Suudi Arabistan'ın Sana ve Yemen'in diğer vilayetlerine yönelik askeri operasyonlarına karşılık düzenlendiğini savundu.
Reuters'a konuşan bir görgü tanığı, tesisin bulunduğu bölge yakınlarında yoğun duman ve alevlerin yükseldiğini bildirdi. Ancak Suudi Arabistan makamları saldırıyı doğrulamazken Aramco da yangının nedenine ilişkin açıklama yapmadı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Turki el-Maliki ise Husilerin Riyad'a saldırı düzenledikleri yönündeki açıklamalarını yanıltıcı olarak nitelendirdi.
RİYAD HAVALİMANINA 8 EKİM'DE SALDIRI: 3 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı, 8 Ekim'de füze saldırılarının hedefi oldu. Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi, saldırılarda aralarında bir pilotun da bulunduğu 3 Suudi vatandaşının hayatını kaybettiğini, farklı uyruklardan kişilerin yaralandığını açıkladı. Husiler saldırıların sorumluluğunu üstlenirken havalimanındaki uçuş operasyonlarında aksamalar yaşandı.
Saldırılar sırasında Saudia Havayollarına ait bir uçak da hasar gördü. Şirket, pilot Hamud Ali el-Kalthami'nin yaşamını yitirdiğini duyururken bazı hava yolu şirketleri Riyad'a yönelik uçuşlarını geçici olarak durdurdu. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, aynı gün Riyad yönüne ilerleyen iki balistik füzenin ve Yemen sınırına yakın Hamis Muşayt kentine yönelen bir başka füzenin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı.
10 EKİM'DEKİ RİYAD HAVALİMANI SALDIRISINDA 12 KİŞİ ÖLDÜ, 309 KİŞİ YARALANDI
Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı, 10 Ekim'de yeniden saldırıya uğradı. Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi tarafından açıklanan ilk ayrıntılı bilançoya göre saldırıda en az 12 kişi hayatını kaybetti, 309 kişi yaralandı. Hayatını kaybedenler arasında 4 Suudi Arabistan vatandaşı, 2 Bangladeş vatandaşı ile ABD, Ürdün, Filistin, Suriye, Sudan ve Mısır'dan birer kişi bulunuyordu.
Saldırının ardından havalimanındaki operasyonlar durdurulurken uçuşlarda iptal ve gecikmeler yaşandı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon saldırıdan Husileri sorumlu tuttu. ABD Başkanı Donald Trump ise saldırıların ardından ABD'nin Husilere yönelik askeri operasyonlara katılıp katılmayacağına ilişkin soruya yakında karar vereceği yanıtını verdi.
11 EKİM'DE RİYAD HAVALİMANI BİR KEZ DAHA VURULDU
Riyad'daki havalimanı 11 Ekim Pazar günü bir başka saldırının hedefi oldu. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre son saldırıda 1 kişi hayatını kaybetti, 11 kişi yaralandı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Kral Halid Uluslararası Havalimanı yakınlarında bir seyir füzesinin engellendiğini, ülkenin doğusunda bir İHA'nın ve Hamis Muşayt yönüne ilerleyen bir balistik füzenin de önlendiğini bildirdi.
Husiler, Riyad'daki saldırıların yanı sıra Dammam Havalimanı ve Saudi Aramco'ya ait iki tesise yönelik saldırıların sorumluluğunu üstlendi. Riyad'daki okullarda yüz yüze eğitime ara verilerek uzaktan eğitime geçilmesi kararlaştırılırken bazı ülkeler Suudi Arabistan'a seyahat edecek vatandaşlarına güvenlik uyarıları yayımladı. Reuters'ın 11 Ekim tarihli haberinde, hafta boyunca Riyad Havalimanı'na yönelik saldırılarda toplam can kaybının 18'e yükseldiği aktarıldı.
SUUDİ ARABİSTAN YEMEN'DEKİ HAVA SALDIRILARINI YOĞUNLAŞTIRDI
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Husilerin Suudi kentlerine, havalimanlarına ve enerji tesislerine yönelik saldırılarının ardından Yemen'deki askeri operasyonlarını yoğunlaştırdı. Koalisyonun hava saldırıları, Husi güçlerine ait füze fırlatma sistemleri ve askeri hedeflere yönelirken Yemen'de hükümet güçlerinin kara harekâtı da devam etti.
Husiler ise Suudi Arabistan'ın Yemen'e yönelik saldırılarının devam etmesi halinde karşılık vereceklerini açıkladı. Bölgedeki askeri gelişmeler üzerine ABD ve İngiltere başta olmak üzere çeşitli ülkeler güvenlik uyarıları yayımlarken hava yolu şirketleri de uçuş programlarında değişikliklere gitti.
BABÜLMENDEP BOĞAZI'NDA KONTROL MÜCADELESİ SÜRÜYOR
Yemen hükümet güçleri, 5 Ekim'de Babülmendep Boğazı çevresinde bazı bölgelerin kontrolünü Husilerden geri aldıklarını açıkladı. Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Macid Abdullah en-Nezili, hükümet yanlısı Güney Devleri Tugayları ile Vatan Kalkanı güçlerinin Babülmendep bölgesinde kontrol sağladığını bildirdi. Nezili ayrıca Zubab Havalimanı'nın ele geçirildiğini ve Zubab ile Moha arasındaki kara bağlantısının kesildiğini belirtti.
10 Ekim'de hükümet yanlısı güçlerin Meyyun Adası ve Babülmendep çevresindeki bazı bölgelerde yeniden kontrol sağladığına ilişkin açıklamalar da yapıldı. Husiler ise hükümet yanlısı güçlere ağır kayıplar verdirdiklerini savundu. Tarafların bölgedeki kontrol durumuna ilişkin açıklamaları farklılık gösterirken askeri gelişmeler bağımsız kaynaklar tarafından bütünüyle doğrulanamadı.
YEMEN ORDUSU FARKLI TARİHLERDE YENİ OPERASYON BİLANÇOLARI AÇIKLADI
Yemen Silahlı Kuvvetleri, "Yemen Şafağı" harekâtına ilişkin farklı tarihlerde yeni operasyon verileri paylaştı. 8 Ekim'de yayımlanan açıklamada, 2103 hedefleme operasyonunda 1860 Husi mensubunun etkisiz hale getirildiği öne sürüldü. Sözcü Nezili, operasyonların farklı cephelerde gerçekleştirildiğini ve çok sayıda askeri teçhizatın imha edildiğini bildirdi. Açıklamada etkisiz hale getirilenlerden kaçının öldüğü veya yaralandığı belirtilmedi.
10 Ekim'de yayımlanan başka bir açıklamada ise son 24 saat içinde 1900'den fazla saldırı gerçekleştirildiği ve 1150'den fazla Husi mensubunun öldürüldüğü ileri sürüldü. Açıklamada 180'den fazla savaş, nakliye ve ikmal aracının imha edildiği veya kullanılamaz hale getirildiği aktarıldı. Farklı zaman dilimlerine ilişkin söz konusu rakamların birbirleriyle örtüşen operasyonları kapsayıp kapsamadığı açıklanmadığından toplam kayıp bilançosu olarak birleştirilemiyor.
YEMEN'DE 213 BİNDEN FAZLA KİŞİ EVİNİ TERK ETTİ
Yemen'de askeri operasyonların yoğunlaşmasıyla birlikte ülke içindeki yerinden edilme hareketi de hızlandı. Uluslararası Göç Örgütü'nün Yemen Misyon Şefi Abdusattor Esoev, eylül ayından bu yana 213 binden fazla kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını açıkladı. Esoev, yerinden edilenlerin yaklaşık yüzde 60'ının kadınlar ve çocuklardan oluştuğunu belirtti.
Al Jazeera'ye Aden kentinden konuşan Esoev, iki haftadan biraz daha uzun bir süre önce yerinden edilenlerin sayısının yaklaşık 75 bin olduğunu, rakamın günlük olarak artmaya devam ettiğini söyledi. Yerinden edilenlerin büyük bölümünün Taiz'den ayrıldığı ve Yemen genelinde yaklaşık 10 vilayete sığındığı bildirildi. Esoev, sivillerin bir kısmının açık alanlarda barındığını, güvenliklerinin sağlanmasında güçlük yaşandığını ve gıdanın en acil ihtiyaçlar arasında bulunduğunu ifade etti.
YEMEN'DEKİ İÇ SAVAŞ 2014'TEN BU YANA DEVAM EDİYOR
Yemen'deki iç savaş, Husilerin Eylül 2014'te başkent Sana ve bazı vilayetlerin kontrolünü ele geçirmesinin ardından başladı. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap koalisyonu, Mart 2015'te uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetine destek vermek amacıyla askeri müdahalede bulundu. Sonraki yıllarda ülkenin farklı bölgelerinde hükümet güçleri ile Husiler arasında çatışmalar devam etti.
Nisan 2022'de başlayan ateşkes süreciyle çatışmaların yoğunluğunda azalma yaşansa da Yemen'de kalıcı bir siyasi çözüm sağlanamadı. Temmuz 2026'da yeniden şiddetlenen çatışmalar, eylül ayında Hudeyde, Taiz ve Kızıldeniz kıyısındaki stratejik bölgelerde yoğunlaştı. Ekim ayında başlatılan "Yemen Şafağı" harekâtı ve Suudi Arabistan topraklarına yönelik füze ve İHA saldırılarıyla birlikte çatışmalar hem Yemen içindeki cephelerde hem de sınır ötesinde devam etti.
