ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin soruları yanıtladı. İran’la yaşanan çatışmalar, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, İran’ın nükleer programı ve Natanz Nükleer Santrali yakınlarındaki Kazma Dağı, Trump’ın açıklamalarında öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
“SAVAŞ” DEMEYİ REDDETTİ: “BİZİM İÇİN KÜÇÜK BİR MESELE”
İran’la yaşanan çatışmanın savaş olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorulan Trump, gelişmeleri “askeri çatışma” olarak tanımlamayı tercih etti. Trump, “Birçok kişi buna savaş demiyor. Ben askeri çatışma diyorum çünkü bizim için küçük bir mesele. Büyük bir şey değil.” ifadelerini kullandı.
ABD’nin İran’a yönelik “aralıklı saldırılar” gerçekleştirdiğini belirten Trump, son olarak İran’ın radar sistemlerinin hedef alındığı saldırıdan önce birkaç gün boyunca aktif çatışma yaşanmadığını savundu. Trump, “Şu anda savaşmıyoruz. Herhangi bir çatışma yok.” derken, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği kontrol ettiğini ve İran’ın askeri kapasitesine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini söyledi.
TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI İDDİASI
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin konuşan Trump, ABD güçlerinin boğazı koruyan İran’a ait radarları, uçakları ve diğer sistemleri imha ettiğini öne sürdü. Boğazdaki mayınların da mayın tarama gemileri tarafından temizlendiğini iddia etti.
Trump, ABD’nin gerçekleştirdiği müdahaleler sonucunda İran’ın nükleer silah geliştirmesinin engellendiğini savunarak, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Yaptığımız şey buydu.” dedi.
ABD’nin müdahalesinin İsrail’i ve daha geniş anlamda Orta Doğu’yu koruduğunu ileri süren Trump, “İran’ın nükleer silahı olmayacak çünkü olsaydı muhtemelen burada daha fazla duruyor olmazdınız.” ifadelerini kullandı.
“KAZMA DAĞI’NI ÇOK YAKINDA VURABİLİRİZ”
Trump, İran’daki Kazma Dağı bölgesine yönelik olası bir saldırı hakkında da açıklamalarda bulundu. ABD’nin bölgede ve İran genelinde hareket eden kişileri yakından takip ettiğini söyleyen Trump, “Eğer Kazma Dağı’nda herhangi bir faaliyet varsa, burayı çok yakında vurabiliriz.” dedi.
ABD’nin istihbarat ve takip kapasitesine ilişkin iddialarda da bulunan Trump, Kazma Dağı’nda ve İran’ın farklı bölgelerinde “hareket eden herkesi” bildiklerini öne sürdü.
“BÜYÜK MESELEYİ ZATEN KAZANDIK”
İran’la yaşanan çatışmanın ne zaman sona ereceği sorusuna net bir tarih vermeyen Trump, ABD’nin temel hedefini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini savundu. Trump, “Büyük meseleyi zaten kazandık: Nükleer silah olmayacak.” diye konuştu.
ABD’nin İran’dan hemen çekilmesi halinde bile ülkenin yeniden toparlanmasının uzun yıllar alacağını ileri süren Trump, “Hemen çekilsek bile ülkelerini yeniden inşa etmeleri 25 yıl sürer.” ifadelerini kullandı.
KAZMA DAĞI NEDEN GÜNDEMDE?
Kazma Dağı, İran’ın nükleer programının en önemli merkezlerinden Natanz Nükleer Santrali’ne yaklaşık bir buçuk kilometre mesafede bulunuyor. Dağın öne çıkan özelliklerinden biri sert granit yapısı olurken, İran’ın dağın altında 80 ila 100 metre derinliğe kadar kazı yaptığı iddia ediliyor. Dağın toplam derinliğinin ise 600 metreye kadar ulaştığı belirtiliyor.
Kazma Dağı’nın içindeki kazı çalışmalarının ilk olarak 2007 yılında planlandığı, sistematik kazıların ise 2020 yılında başladığı ifade ediliyor. İran’ın özellikle Natanz Nükleer Santrali’nde 2020 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen sabotajların ardından önemli santrifüjlerini güvence altına almak amacıyla Natanz’a oldukça yakın konumdaki Kazma Dağı’nın içine taşıdığı iddia ediliyor.
GRANİT YAPISI SIĞINAK DELİCİ BOMBALARA KARŞI ÖNE ÇIKIYOR
Kazma Dağı’nın sert granit yapısının yer altındaki tesislerin korunması açısından önem taşıdığı belirtiliyor. En gelişmiş sığınak delici bombaların dahi granit yapı nedeniyle dağın iç kesimlerine nüfuz edemediği ifade ediliyor.
İran’ın eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi de Natanz Nükleer Santrali’nin 2020 ve 2021 yıllarında zarar görmesinin ardından üretim zincirinin kesintiye uğramaması amacıyla santrifüjlerin taşınmasının gündemde olduğunu açıklamıştı. Salihi, santrifüjlerin bir dağın içerisine yerleştirilmesinin planlandığını belirtmişti.
SANTRİFÜJLERİN KAZMA DAĞI’NA TAŞINDIĞI İDDİASI
Ali Ekber Salihi, santrifüjlerin taşınacağı bölgenin ismini açıklamamıştı. Üretim zincirinin kesintiye uğramaması amacıyla tesislerin uzak bir noktaya değil, Natanz’ın yakınındaki Kazma Dağı’nın içine taşındığı yönünde yorumlar yapılmıştı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de 12 gün süren savaş sırasında İran’a ait üçüncü bir nükleer tesisin hasar gördüğünü açıklamıştı. Erakçi, İsfahan yakınlarındaki söz konusu tesisin saldırı sırasında henüz faaliyete geçmediğini belirtmişti.
Erakçi’nin açıklamaları, yeni nükleer tesisin Kazma Dağı’nın derinliklerinde kurulduğu yönündeki iddialarla ilişkilendirilmişti. Kazma Dağı böylece İran’ın nükleer altyapısına ilişkin tartışmaların ve Trump’ın olası saldırıya yönelik açıklamalarının ardından yeniden gündeme geldi.
