ABD ile İran arasında yaklaşık dört aydır devam eden çatışmaları kalıcı bir anlaşmayla sonlandırmayı amaçlayan görüşmeler, İsviçre’de yaşanan diplomatik kriz nedeniyle kesintiye uğradı. Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda İsviçre’nin Buergenstock kentinde gerçekleştirilen temaslarda taraflar, geçici ateşkesi kalıcı barışa dönüştürme amacıyla bir araya geldi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf’ın başkanlık ettiği heyetler, Lübnan’daki ateşkes süreci ve İran’ın dondurulmuş varlıkları başta olmak üzere çeşitli başlıklarda müzakerelere başladı. Ancak görüşmeler, bölgedeki gelişmeler ve taraflardan gelen açıklamalar nedeniyle kısa sürede gergin bir atmosfere dönüştü.
HEYETLER İSVİÇRE’DE BİR ARAYA GELDİ
Taraflar, Katar ve Pakistan’ın girişimleri sonucunda sağlanan 60 günlük geçici ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürmek amacıyla Lucerne Gölü yakınlarında düzenlenen zirvede buluştu. Görüşmelerde bölgesel güvenlik, Lübnan’daki çatışmaların durumu ve ekonomik konuların ele alınması planlandı.
Müzakerelerin başladığı süreçte İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına tepki olarak Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyurması, görüşmelerin seyrini etkileyen gelişmeler arasında yer aldı.
TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI VE HİZBULLAH AÇIKLAMALARI
Görüşmeler devam ederken ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’a verdiği röportajda İran’a yönelik sert açıklamalarda bulundu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması halinde İran’ın ağır sonuçlarla karşılaşacağını ifade etti.
Trump ayrıca sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran’ın Lübnan’daki müttefik güçleriyle ilgili değerlendirmelerde bulunarak Hizbullah’ın faaliyetlerine ilişkin uyarılarda bulundu. Açıklamalar, müzakerelerin sürdüğü sırada taraflar arasında yeni bir gerilim başlığı oluşturdu.
PEZEŞKİYAN VE TRUMP ARASINDA KARŞILIKLI AÇIKLAMALAR
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın ülkesinin nükleer zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceğini belirtmesinin ardından Trump, İran yönetimine yönelik yeni açıklamalarda bulundu.
Karşılıklı açıklamalar, müzakere sürecinin sürdüğü dönemde diplomatik tansiyonun daha da yükselmesine neden oldu.
İRAN HEYETİ GÖRÜŞME ALANINDAN AYRILDI
Trump’ın açıklamalarının ardından İran heyeti adına konuşan Muhammed Bakır Galibaf, ülkesinin tehditlere boyun eğmeyeceğini söyledi. Galibaf, ABD’den gelen açıklamaların sonuç doğurmayacağını savunarak İran Silahlı Kuvvetleri’nin olası gelişmelere karşı hazırlıklı olduğunu ifade etti.
Açıklamaların ardından İran heyeti, Trump’ın ifadelerini protesto etmek amacıyla görüşmelerin yürütüldüğü binayı terk etti. Böylece barış görüşmeleri önemli bir duraksama sürecine girdi.
TAHRAN YÖNETİMİNDEN MÜZAKERELERE DÖNÜŞ ŞARTLARI
Diplomatik kaynaklar, görüşmelerin tamamen sona ermediğini ve tarafların yeniden masaya dönmesi için girişimlerin sürdüğünü bildirdi.
Katar merkezli Al Jazeera’nın aktardığı bilgilere göre İran heyeti, süreçle ilgili itirazlarını Katarlı yetkililere iletti. Tahran yönetiminin, Trump’ın açıklamaları nedeniyle özür dilenmesini ve İsrail’in Lübnan’ın güneyinden çekilmesini müzakerelere dönüş için ön şart olarak ortaya koyduğu belirtildi.
JD VANCE: BÜYÜK İLERLEME KAYDETTİK
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise yaşanan krize rağmen görüşmeler konusunda iyimser açıklamalarda bulundu.
Vance, ABD yönetiminin İran halkıyla ilişkilerde yeni bir dönem başlatmak istediğini belirterek son saatlerde önemli ilerleme kaydedildiğini söyledi. Bölgesel çapta kapsamlı bir ateşkes hedeflediklerini ifade eden Vance, Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığına ilişkin sahada somut kanıt görmediklerini de dile getirdi.
LÜBNAN CEPHESİNDE GERİLİM SÜRÜYOR
Müzakerelerin önemli başlıklarından biri olan Lübnan konusunda ise İsrail ordusu, ateşkese taraf olmadığını ve kontrol ettiği bölgelerden çekilmeyeceğini açıkladı.
Lübnan Sivil Savunma yetkilileri, cumartesi günü gerçekleştirilen saldırılarda 20 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre ise 2 Mart’tan bu yana düzenlenen saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısı 4 bin 57’ye ulaştı.
İsrail kamuoyunda yapılan son anketlerde, katılımcıların yüzde 92’sinin savaş sürecinde İran’ın avantaj sağladığı görüşünü paylaştığı belirtildi.
