ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'in Shenzhen kentinde 18-19 Kasım tarihlerinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında gerçekleştirdikleri görüşmeyi tamamladı. İki liderin temasları öncesinde Rusya-Ukrayna savaşı, nükleer silahların kontrolü, İran'daki çatışmalar ve iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler gündeme geldi. Görüşmenin sona ermesinin ardından tarafların hangi konularda ilerleme sağladığına ilişkin ayrıntılı bir resmi açıklama henüz paylaşılmadı.

Trump ve Putin, 18 Kasım'da düzenlenen karşılama töreninde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in yanında el sıkışarak kısa süre sohbet etti. İki liderin son yüz yüze görüşmesi Ağustos 2025'te ABD'nin Alaska eyaletinde gerçekleştirilmişti. Çin'deki buluşma, söz konusu zirvenin ardından Trump ile Putin'in ilk doğrudan teması oldu. Washington ve Moskova yönetimlerinin son dönemde sürdürdüğü diplomatik görüşmeler de liderlerin temasları öncesinde gündemde yer aldı.

TRUMP'TAN PUTİN İLE GÖRÜŞME ÖNCESİ AÇIKLAMA

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştireceği görüşme öncesinde iki lider arasındaki ilişkilere değindi. Putin ile iyi ilişkileri bulunduğunu söyleyen Trump, görüşmeden çeşitli sonuçlar çıkabileceğini belirterek, "Çok sayıda harika sonuç çıkabilir. Çok iyi ilişkilerimiz var" ifadelerini kullandı.

Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda da Rusya Devlet Başkanı ile doğrudan temas kurulmasının uluslararası krizlerin çözümüne katkı sağlayabileceğini savunmuştu. ABD yönetiminin Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerini sürdürdüğü dönemde gerçekleşen görüşme öncesinde Washington tarafından müzakerelerin içeriğine ilişkin ayrıntılı bir gündem açıklanmadı.

KREMLİN GÖRÜŞMENİN KAPSAMINA İLİŞKİN BİLGİ VERDİ

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, Trump ile Putin'in görüşmesi öncesinde yaptığı açıklamada, temaslara Amerikan ve Rus heyetlerinden bazı üst düzey yetkililerin de katılacağını bildirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise liderler arasındaki buluşmanın kapsamlı bir ikili müzakere niteliğinde olmayacağını belirtti. Rusya tarafından yapılan açıklamalarda görüşmenin diplomatik temaslar çerçevesinde gerçekleştirileceği ifade edildi.

Washington yönetimi de Trump ile Putin arasındaki görüşmeyi doğruladı ancak ele alınacak konulara ilişkin ayrıntılı bir program paylaşmadı. İki ülkenin açıklamalarında liderlerin doğrudan temasına ilişkin bilgiler yer alırken görüşme sonunda imzalanmış herhangi bir anlaşma bulunduğuna yönelik doğrulanmış bir bilgi açıklanmadı.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI DİPLOMATİK GÜNDEMDE

Trump ve Putin'in Çin'deki görüşmesi öncesinde gündeme gelen konuların başında Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaş yer aldı. Washington yönetimi, çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini sürdürürken ABD'li temsilciler ile Avrupalı yetkililer arasında güvenlik garantileri ve Ukrayna'nın savaş sonrasında yeniden inşa edilmesine yönelik görüşmeler gerçekleştiriliyor.

Kiev yönetimi ise Ukrayna'nın geleceğini doğrudan ilgilendiren kararların ülkenin katılımı olmadan alınmaması gerektiğini vurguluyor. Taraflar arasında toprak anlaşmazlıkları, kalıcı ateşkesin hangi koşullarda sağlanacağı ve Ukrayna'ya verilecek güvenlik garantilerinin kapsamı konusundaki görüş ayrılıkları devam ediyor. Avrupa ülkeleri de savaş sonrası güvenlik düzenlemelerine ilişkin diplomatik temaslarını sürdürüyor.

İsrail Filistinlileri izlemek için 3,5 milyon fotoğraf depoladı
İsrail Filistinlileri izlemek için 3,5 milyon fotoğraf depoladı
İçeriği Görüntüle

NÜKLEER SİLAHLARIN SINIRLANDIRILMASI MASADAKİ BAŞLIKLAR ARASINDA

ABD ile Rusya arasındaki nükleer silah kontrolü konusu da zirve öncesindeki diplomatik gündemde yer aldı. İki ülkenin stratejik nükleer silahlarını sınırlandıran New START anlaşmasının Şubat 2026'da sona ermesinin ardından yeni bir silah kontrol mekanizması oluşturulmasına ilişkin görüşmeler uluslararası gündemdeki yerini koruyor.

Donald Trump, daha önce Rusya ve Çin'in de katılacağı kapsamlı bir nükleer silahsızlanma anlaşması yapılmasını istediğini açıklamıştı. Washington ve Moskova'nın sahip olduğu nükleer silah kapasitesi ile Pekin'in nükleer envanteri arasındaki farklılıklar, üç ülkeyi kapsayan bir anlaşmaya ilişkin müzakerelerde ele alınması gereken konular arasında bulunuyor. Çin'in nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya'ya kıyasla daha sınırlı olması da üçlü silah kontrolü görüşmelerindeki temel anlaşmazlık noktalarından biri olarak gösteriliyor.

İRAN'DAKİ ÇATIŞMALAR DA ZİRVE ÖNCESİNDE GÜNDEME GELDİ

Orta Doğu'da devam eden İran merkezli çatışmalar, Trump ve Putin'in temasları öncesinde öne çıkan bir diğer uluslararası konu oldu. ABD Başkanı Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda Rusya ve Çin liderleriyle İran'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik imkanları görüşmek istediğini belirtmişti. Washington yönetimi, bölgesel güvenlik sorunlarına ilişkin uluslararası temaslarını sürdürüyor.

Rusya ve Çin'in İran ile devam eden siyasi ve ekonomik ilişkileri, Tahran yönetimini ilgilendiren diplomatik girişimlerde Moskova ve Pekin'in tutumlarını gündeme getiriyor. İran'daki çatışmaların sona erdirilmesi ve bölgedeki güvenlik sorunlarının ele alınması, üç ülke liderlerinin temasları öncesinde açıklanan konular arasında yer aldı.

ABD VE RUSYA HEYETLERİNDE ÜST DÜZEY İSİMLER YER ALDI

Kremlin tarafından daha önce yapılan açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin ziyaretine geniş bir heyetin eşlik ettiği bildirilmişti. Rus heyetinde üç başbakan yardımcısı, yedi bakan, devlet başkanlığı idaresinden temsilciler ve iş dünyasından isimlerin bulunduğu açıklanmıştı. Heyetin Çin'deki temaslara katılımı, Rusya'nın zirve kapsamındaki diplomatik programının bir parçası olarak duyuruldu.

ABD heyetinde ise Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da aralarında bulunduğu üst düzey yetkililer yer aldı. Trump ile Putin arasındaki görüşmede Amerikan ve Rus heyetlerinden hangi isimlerin doğrudan müzakere masasında bulunduğuna ilişkin kesinleşmiş ayrıntılı bir katılımcı listesi henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

TRUMP, PUTİN VE Şİ CİNPİNG'İN ÜÇLÜ ZİRVESİ GÜNDEMDE

Donald Trump ile Vladimir Putin arasındaki görüşmenin tamamlanmasının ardından dikkatler Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in de katılması planlanan üçlü toplantıya çevrildi. ABD, Rusya ve Çin liderlerinin söz konusu formatta ilk kez bir araya gelmesi planlanırken Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, toplantı için yaklaşık bir saatlik süre ayrıldığını açıklamıştı.

Üçlü görüşmenin gündeminde küresel güvenlik, nükleer silahların sınırlandırılması, uluslararası ticaret ve ülkeler arasındaki diplomatik ilişkiler bulunuyor. Liderlerin Çin'deki temasları kapsamında Rusya-Ukrayna savaşı ve İran'daki çatışmalara ilişkin konular da diplomatik gündemde yer alıyor. Üçlü toplantının sonuçlarına ve görüşmede ele alınan başlıklara ilişkin resmi açıklamalar henüz paylaşılmadı.

ABD İLE ÇİN ARASINDA TİCARET VE TEKNOLOJİ ANLAŞMAZLIKLARI

Çin'in ev sahipliğinde planlanan üçlü zirvenin ekonomik gündeminde ABD ile Çin arasında devam eden ticaret anlaşmazlıkları da bulunuyor. Washington yönetiminin gelişmiş yapay zeka çiplerine yönelik ihracat kısıtlamaları, Pekin'in nadir toprak elementlerine ilişkin politikaları ve Çin'in Amerikan tarım ürünleri alımına yönelik taahhütleri iki ülke arasındaki görüşmelerin başlıca konularını oluşturuyor.

ABD ile Çin arasındaki ticaret ateşkesinin ocak ayında sona ermesinin öngörülmesi de ekonomik temasların gündeminde yer alıyor. Pekin yönetimi iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde istikrar sağlanmasını isterken Washington, mevcut ticaret anlaşmaları kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmesini talep ediyor. Teknoloji ihracatı, kritik ham maddeler ve tarım ürünleri ticareti konularındaki anlaşmazlıklar taraflar arasındaki müzakerelerde ele alınıyor.

ÜÇ ÜLKEDEN ORTAK BİLDİRİ GELECEK Mİ?

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, ABD, Rusya ve Çin arasında üçlü zirvenin ardından yayımlanabilecek ortak bir bildiri üzerinde diplomatik temasların sürdüğünü açıklamıştı. Ortak metnin hangi konuları kapsayacağı ve üç ülkenin hangi başlıklarda uzlaşabileceği konusunda henüz kesinleşmiş bir açıklama yapılmadı.

Diplomatik temaslar kapsamında ortak bildiri hazırlanmasına yönelik çalışmalar devam ederken tarafların anlaşmaya varamaması halinde liderlerin görüşmelerin sonuçlarına ilişkin açıklamalarını ayrı ayrı yapabileceği belirtiliyor. Zirve sonunda ortak bir metin yayımlanıp yayımlanmayacağına ilişkin resmi karar henüz duyurulmadı.

UKRAYNA VE AVRUPA ÜLKELERİ GÖRÜŞMELERİ TAKİP EDİYOR

Trump ile Putin'in Çin'deki görüşmesi, Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik girişimlerde yer alan Avrupa ülkeleri tarafından da takip ediliyor. Özellikle olası ateşkesin koşulları, Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve savaş sonrasında oluşturulacak güvenlik düzenlemeleri, Kiev yönetimi ile Avrupalı müttefiklerinin gündemindeki konular arasında bulunuyor.

Ukrayna yönetimi ve Avrupalı müttefikleri, kendilerini doğrudan ilgilendiren kararların katılımları olmadan alınmasına yönelik endişelerini dile getiriyor. Washington ile Moskova arasında yürütülen temasların sonuçlarına ilişkin resmi bilgilendirmeler, Avrupa ülkelerinin takip ettiği diplomatik gelişmeler arasında yer alıyor.

TRUMP-PUTİN GÖRÜŞMESİNDE ANLAŞMA SAĞLANDI MI?

Çin'in Shenzhen kentinde gerçekleştirilen Trump-Putin görüşmesi sona ermesine rağmen iki liderin somut bir anlaşmaya vardığına ilişkin henüz doğrulanmış resmi bilgi bulunmuyor. Görüşmenin ardından hangi konularda ilerleme kaydedildiği, tarafların yeni bir müzakere takvimi üzerinde uzlaşıp uzlaşmadığı ve görüşme sonuçlarının nasıl duyurulacağı konusunda ayrıntılı açıklama yapılmadı.

Rusya-Ukrayna savaşı, İran'daki çatışmalar, nükleer silahların sınırlandırılması ve uluslararası ticaret alanlarında ABD, Rusya ve Çin arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor. Trump ve Putin'in ikili temaslarının ardından Şi Cinping'in de katılması planlanan üçlü zirveye ilişkin diplomatik süreç sürerken liderlerin görüşmelerinin sonuçları konusunda resmi açıklamalar bekleniyor.