ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail ile Suriye arasında yürütülen güvenlik anlaşması görüşmeleri kapsamında İsrail’e mart ayına kadar süre verdiği bildirildi. Görüşmelere ilişkin ayrıntılar, Middle East Eye tarafından yayımlandı.
Haberde, Trump’ın kısa süre önce Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile yaptığı telefon görüşmesinde bu konuyu da gündeme getirdiği kaydedildi. Görüşmeye dair bilgi sahibi bir kaynağa göre Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Şam ile güvenlik anlaşmasını sonuçlandırması için bir aylık süre tanındığını ifade etti.
ABD, İSRAİL VE SURİYE’YE MART TAKVİMİ
Haberde yer alan bilgilere göre Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve Suriye’yi mart ayına kadar bir güvenlik anlaşmasını sonuçlandırmaya yönlendiriyor. Konuya vakıf kaynaklar, anlaşmanın kısa sürede duyurulabileceğini aktardı.
Ancak İsrail birliklerinin Hermon Dağı’ndaki varlığı, görüşmelerde en önemli başlık olarak öne çıktı. Middle East Eye’a konuşan kaynaklar, tarafların bu konuda mevzilerini koruduğunu belirtti.
Kaynak, Trump’ın Şara’ya, “İsrail ile görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildi. Tek sorun Cebel el-Şeyh [Hermon Dağı]. Geri kalan konularda anlaşmaya varıldı” dediğini aktardı.
KÖRFEZ KAYNAKLARI TAKVİMİ DOĞRULADI
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir Körfez yetkilisi de bir aylık zaman çizelgesini doğruladı. Aynı kaynağa göre Trump, Şara’ya “birden fazla Suriye değil, birleşik bir Suriye görmek istediğini” dile getirdi.
Trump, salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Suriye’nin son derece saygın cumhurbaşkanı ile harika bir görüşme yaptık” ifadesini kullandı ve ülkedeki ile bölgedeki gelişmelerden memnuniyetini dile getirdi.
Suriye hükümeti ise görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Yetkililer, Trump ile yapılan temasın “çok iyi geçtiğini” belirtmekle yetindi.
HERMAN DAĞI KRİTİK BAŞLIK
Middle East Eye’a konuşan Suriyeli bir yetkili, İsrail ile temaslarda ilerleme sağlandığını ve yakın zamanda “çığır açıcı bir gelişme” yaşanabileceğini söyledi. Site, konuyla ilgili görüş almak için Beyaz Saray ile temasa geçtiğini bildirdi.
Batılı üst düzey bir yetkili, İsrailli yetkililerin ABD tarafına Hermon Dağı’ndan çekilmenin “kırmızı çizgi” olarak iletildiğini söyledi. Aynı yetkili, dört hafta içinde İsrail’in bu tutumunda değişiklik beklemediklerini ifade etti.
Yetkili, Trump’ın İsrail’e yönelik baskısının büyük ölçüde ABD Özel Temsilcisi Thomas Barrack’ın dile getirdiği başlıklardan oluştuğunu kaydetti.
BARRACK’IN ROLÜ VE ELEŞTİRİLER
İsrail, 2024’ün sonlarında Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Hermon Dağı’nı kontrol altına aldı. Batılı yetkili, Trump’ın belirttiği son tarihin, Barrack’ın tarafları bir araya getirmek amacıyla gündeme getirdiği bir öneri olduğunu aktardı.
Barrack, bu ayın başlarında Suriye Demokratik Güçleri’nin kuzeydoğu Suriye’deki kontrolünün çözülmesi sürecinde rol aldı. ABD’nin “ayrılıkçılık ya da federalizm olmaksızın birleşik bir Suriye” yaklaşımını savunduğunu dile getirdi.
Barrack’ın bu tutumu, ABD Merkez Komutanlığı ve bazı Cumhuriyetçi senatörler tarafından eleştirildi.
İSTİHBARAT VE ASKERİ KOORDİNASYON
Bu ay Paris’te ABD arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin ardından Suriye ve İsrail, istihbarat paylaşımı ile askeri gerilimin azaltılmasını hedefleyen özel bir iletişim mekanizması kurulması konusunda uzlaştı.
İki ülke arasında 1974’ten bu yana ABD destekli bir güvenlik anlaşması bulunuyor. Ancak Esad yönetiminin 2024 sonunda devrilmesinin ardından İsrail, Suriye’nin askeri altyapısına yönelik saldırılarını artırdı ve Golan Tepeleri’nin ötesindeki bazı bölgelerde varlık gösterdi.
Ortak açıklamada, “Bu mekanizma, anlaşmazlıkların hızlı biçimde ele alınması ve yanlış anlamaların önlenmesi için bir platform görevi görecek” ifadesine yer verildi.
