ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ile Avrupa ülkeleri arasında stratejik motorin stoklarının kullanılması konusunda yeni bir tartışma başladı. Washington yönetimi, küresel yakıt fiyatlarının yükseldiği bir dönemde Almanya ve Fransa’dan acil durum rezervlerindeki motorinin bir bölümünü piyasaya sürmelerini isterken, ABD’nin motorin ihracatına olası bir kısıtlama getirmesi Avrupa başkentlerinin gündemine girdi.
Reuters’a konuşan görüşmelere yakın üç kaynağa göre Trump yönetimi, Almanya ve Fransa’ya acil durum motorin rezervlerini kullanmaları yönünde çağrıda bulundu. Kaynaklar, Avrupa ülkelerinin harekete geçmemesi durumunda ABD’nin motorin ihracatına yasak getirme ihtimalinin gündeme gelebileceğini belirtti. ABD tarafından henüz motorin ihracatını yasaklayan bir karar açıklanmadı.
BEYAZ SARAY ALMANYA VE FRANSA’DAN STOKLARI AÇMASINI İSTİYOR
Washington yönetiminin özellikle Almanya ve Fransa üzerinde durmasının nedenlerinden biri iki ülkenin Avrupa Birliği içerisindeki motorin rezervlerinin önemli bölümünü elinde bulundurması. Eurostat’ın Mayıs 2025 verilerine göre Almanya 5,6 milyon ton, Fransa ise 8,2 milyon ton motorin rezervine sahip. İki ülkenin stokları birlikte AB’nin stratejik motorin rezervlerinin yaklaşık yüzde 35’ini oluşturuyor.
Trump yönetimi, Avrupa ülkelerinin stratejik stoklarından piyasaya motorin sürmesinin küresel arzı artırarak fiyatların düşmesine katkı sağlayacağını savunuyor. Beyaz Saray’dan bir yetkili de Avrupa’nın rafine ürün arzını artırmak ve tüketicilerin maliyetlerini düşürmek için ABD ile birlikte hareket etmesinin kendi çıkarına olduğunu belirtti.
ABD’NİN TALEBİ 120 MİLYON VARİL
Reuters’a konuşan Avrupa’daki bir kaynak, ABD’nin Avrupa Birliği’nden gelecek altı aylık dönemde toplam 120 milyon varil motorini rezervlerden piyasaya sürmesini istediğini bildirdi.
Avrupa ülkelerinin rezervleri konusunda henüz ortak bir karar alınmadı. AB ülkeleri acil durum petrol stoklarını belirli seviyelerde tutmakla yükümlü bulunurken, Avrupa yönetimleri mevcut arz sorunlarının devam etme ihtimalini de göz önünde bulundurarak stratejik rezervlerin ne ölçüde kullanılacağını değerlendiriyor.
AVRUPA ÜLKELERİ ACİL GÖRÜŞMELER YAPTI
Avrupa Komisyonu ile Almanya, Fransa, İtalya ve İrlanda’dan yetkililer, stratejik motorin stoklarının kullanılıp kullanılmayacağını değerlendirmek üzere görüşmeler gerçekleştirdi. Avrupa Birliği üyesi olmayan İngiltere de görüşmelere katılan ülkeler arasında yer aldı.
Görüşmelerde ABD’nin olası motorin ihracat yasağının Avrupa’daki arz ve fiyatlar üzerinde oluşturabileceği etkiler de değerlendirildi. Avrupa’nın Rus enerji ürünlerine bağımlılığını azaltmasının ve Orta Doğu kaynaklı tedarikte yaşanan aksamaların ardından ABD’den gelen motorine bağımlılığı artmış durumda.
TRUMP: AVRUPA’DAN REZERVLERİ KULLANMASINI İSTEYEBİLİRİZ
Donald Trump, perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada ABD yönetiminin Avrupa ülkelerinden motorin rezervlerini piyasaya sürmelerini isteyebileceğini söyledi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Avrupa ülkelerine mevcut taahhütlerini hızlandırmaları ve devam eden arz kesintilerine karşı ek kaynakları derhal piyasaya sunmaları çağrısında bulundu.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright da Avrupa’nın acil durum stoklarından motorin piyasaya sürerek küresel fiyatların düşürülmesine katkı sağlayabileceğini söyledi. Wright, hasat dönemi ve kışlık yakıt talebinin arttığı süreçte koordineli bir rezerv kullanımının gündeme gelmesi gerektiğini belirtti.
ABD’DE MOTORİN FİYATLARI REKOR SEVİYEYİ GÖRDÜ
Washington’ın Avrupa ülkelerine yönelik çağrısının arkasında ABD’de yükselen motorin fiyatları da bulunuyor. ABD’de motorinin galon fiyatı eylül ayının son haftasında 6,53 dolarla rekor seviyeye ulaştı. Al Jazeera’nın aktardığı Avrupa Komisyonu verilerine göre 12 AB ülkesinde de motorin fiyatları tarihi seviyelere çıktı.
Küresel motorin arzındaki daralmada İran savaşı, Rusya kaynaklı tedarik sorunları ve farklı bölgelerdeki ihracat kesintileri etkili oldu. ABD yönetimi, rafinerilerin yüksek kapasiteyle çalışmasına rağmen uluslararası piyasalardaki arz kayıplarının fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.
ABD’NİN MOTORİN İHRACATINI YASAKLAMASI GÜNDEMDE
Yükselen fiyatların ardından Trump yönetimi ve bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri ABD’nin motorin ihracatına sınırlama getirilmesi seçeneğini gündeme aldı. Washington yönetimi, Avrupa ülkelerinin stratejik stoklarından daha fazla motorin piyasaya sürmesini talep ederken ihracat yasağı ihtimali de görüşmelerde yer aldı.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright daha önce genel kapsamlı bir motorin ihracat yasağının istenen sonucu vermeyebileceğini ve benzin ile jet yakıtı fiyatlarında artışa neden olabileceğini söylemişti. Beyaz Saray da eylül ayında ABD’nin 90 günlük motorin ihracat yasağı hazırlığında olduğu yönündeki bir haberi reddetmişti. Son görüşmelerde ise Avrupa ülkelerinin rezervlerden yeterli miktarda motorin piyasaya sürmemesi halinde ihracat kısıtlaması ihtimali yeniden gündeme geldi.
AB’DEN OLASI ABD YASAĞINA UYARI
Avrupa Birliği Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, ABD’nin motorin ihracatını yasaklamasının beklenmedik bir gelişme olacağını ve Avrupa ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler oluşturacağını söyledi.
Avrupa ülkeleri bir yandan yüksek yakıt fiyatlarını düşürmek için rezervlerin kullanılmasını değerlendirirken diğer yandan yeni tedarik sorunlarına karşı acil durum stoklarını korumaya çalışıyor. Fransa ve Almanya’nın sahip olduğu rezervlerin büyüklüğü nedeniyle Washington’ın taleplerinin merkezinde iki ülke bulunuyor.
AVRUPA’NIN ABD MOTORİNİNE BAĞIMLILIĞI ARTTI
Avrupa’nın motorin tedarik yapısı son yıllarda önemli ölçüde değişti. Rusya’dan gelen petrol ürünlerine yönelik kısıtlamalar ve Avrupa’daki rafineri kapasitesinin azalması, ABD’den yapılan motorin ithalatının önemini artırdı.
Orta Doğu’daki tedarik sorunları da Avrupa’nın alternatif kaynaklara yönelmesini hızlandırdı. ABD’nin motorin ihracatını kısıtlaması veya tamamen durdurması halinde Avrupa pazarındaki arzın daha da daralabileceği ve yakıt fiyatlarının etkilenebileceği değerlendiriliyor.
TRUMP YÖNETİMİ AVRUPA’DAN ADIM BEKLİYOR
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Avrupa’nın motorin rezervlerini kullanarak piyasadaki arzı artırabileceği konusunda “yüksek güvene” sahip olduğunu belirtti ve Avrupa’dan olumlu haberler beklediğini söyledi. Avrupa ülkeleri ise rezervlerin kullanılması konusunda ortak bir tutum belirlemek amacıyla görüşmelerini sürdürüyor.
Washington’ın Avrupa Birliği’nden altı ay içerisinde 120 milyon varillik motorin rezervini piyasaya sürmesini istediği bildirilirken, talebin karşılanıp karşılanmayacağı konusunda henüz nihai karar açıklanmadı. ABD’nin motorin ihracatına yönelik olası bir kısıtlama konusunda da kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
