Afganistan İslam Emirliği yönetiminin Dışişleri Bakanı Emir Han Muttaki, Taliban’ın Ağustos 2021’de yeniden iktidara gelmesinin beşinci yılı kapsamında yaptığı değerlendirmede, ülkedeki mevcut yönetimin halk tarafından desteklendiğini söyledi. BBC’ye konuşan Muttaki, Afganistan’ın farklı bölgelerinde son beş yıl içerisinde ciddi bir sorun yaşanmadığını belirterek söz konusu durumu halkın hükümetten memnuniyetinin göstergesi olarak değerlendirdi.
Muttaki, İslam Emirliği yönetiminin “kapsayıcı” bir hükümet olduğunu savundu ve mevcut yönetimin muhalifleriyle ayrıca diyalog kurmasına gerek bulunmadığını söyledi. Afganistan Dışişleri Bakanı, yönetimin ülkedeki güvenlik ve idari kontrolü sürdürdüğünü ifade ederek son beş yıllık döneme ilişkin çeşitli veriler paylaştı.
MUTTAKİ: 34 VİLAYETTE CİDDİ BİR SORUN YAŞANMADI
Muttaki, Afganistan’ın 34 vilayetinde, yaklaşık 400 ilçesinde ve binlerce köyünde son beş yıl içerisinde ciddi bir sorun yaşanmadığını belirtti. Afganistan Dışişleri Bakanı, söz konusu tabloyu halkın İslam Emirliği yönetiminden memnun olduğuna ilişkin bir gösterge olarak sundu.
Afganistan genelindeki güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmesinde Muttaki, merkezi yönetimin ülkenin tamamında etkin olduğunu savundu. Yönetimin muhalifleriyle diyalog kurulması gerektiği yönündeki görüşleri kabul etmeyen Muttaki, mevcut siyasi yapının yeterince kapsayıcı olduğunu ifade etti.
“AFGANİSTAN’DA 40’TAN FAZLA DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VAR”
Afganistan’ın dış ilişkilerine de değinen Muttaki, ülkede halen 40’tan fazla büyükelçilik ve konsolosluğun aktif şekilde faaliyet gösterdiğini söyledi. Kabil yönetiminin dünyanın farklı ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirdiğini belirten Muttaki, uluslararası diplomatik temasların sürdüğünü kaydetti.
İslam Emirliği yönetiminin resmen tanınmaması konusunun Afganistan’dan çok diğer ülkelerin politikalarıyla bağlantılı olduğunu savunan Muttaki, diplomatik ilişkiler ile resmi tanıma arasındaki farkın altını çizdi. Afganistan yönetiminin birçok ülkeyle temas halinde olduğunu belirten Muttaki, tanınma konusunda uluslararası toplumun yaklaşımını eleştirdi.
MUTTAKİ BM’NİN TANIMA KRİTERLERİNİ SORGULADI
Muttaki, Birleşmiş Milletler’in hükümetlerin tanınmasına ilişkin kriterlerine yönelik değerlendirmelerde de bulundu. Dünyada darbeler sonucunda iktidara gelen, hanedanlar tarafından yönetilen veya belirli kişilerin etrafında şekillenen hükümetlerin bulunduğunu söyleyen Afganistan Dışişleri Bakanı, İslam Emirliği yönetiminin neden tanınmadığının açıklanması gerektiğini ifade etti.
Muttaki, Afganistan yönetimine yönelik diplomatik tanıma politikasının hangi ilkelere dayandığının açık biçimde ortaya konulmasını istedi. Kabil yönetiminin dış ilişkilerini sürdürdüğünü belirten Muttaki, resmi tanımanın ise diğer devletlerin siyasi kararlarına bağlı olduğunu söyledi.
KIZ ÇOCUKLARININ ORTAÖĞRETİMİ “BİR SONRAKİ DUYURUYA KADAR” ERTELENDİ
Afganistan’da kız çocuklarının eğitimine yönelik uygulamalara da değinen Muttaki, ortaöğretim düzeyindeki eğitimin “bir sonraki duyuruya kadar” ertelendiğini söyledi. Kız öğrencilerin eğitimine ilişkin mevcut kısıtlamaların devam ettiğini doğrulayan Muttaki, eğitim faaliyetlerinin tamamen sona ermediğini savundu.
Afganistan Dışişleri Bakanı, kız çocuklarının dini eğitim veren okullarda eğitimlerine devam ettiğini belirtti. Kadınların eğitim ve çalışma hayatının tamamen durdurulmadığını söyleyen Muttaki, ülkedeki mevcut eğitim sistemine ilişkin sayısal veriler de paylaştı.
MUTTAKİ: 3 MİLYONDAN FAZLA KIZ ÖĞRENCİ EĞİTİM GÖRÜYOR
Muttaki’nin açıklamasına göre Afganistan genelinde 3 milyondan fazla kız öğrenci dini ve normal okullarda eğitim görüyor. Dini eğitim kurumlarında kız öğrencilerin eğitimlerini ileri seviyelere kadar sürdürebildiğini belirten Muttaki, söz konusu okullarda yalnızca dini derslerin verilmediğini ifade etti.
Muttaki, dini okullarda modern derslerin de müfredatta yer aldığını söyledi. Kadınların eğitim ve çalışma hayatının tamamen durdurulduğu yönündeki değerlendirmelere karşı çıkan Afganistan Dışişleri Bakanı, ülkede farklı eğitim modellerinin faaliyet göstermeyi sürdürdüğünü savundu.
BM GÜVENLİKTEKİ İYİLEŞMEYE DİKKAT ÇEKTİ
Muttaki’nin açıklamaları, Birleşmiş Milletler’in Afganistan’daki gelişmelere ilişkin son değerlendirmesinin ardından geldi. BM, ülkedeki güvenlik durumunda yaşanan iyileşmenin kalkınma ve ekonomik işbirliği açısından yeni fırsatlar oluşturduğunu belirtti.
Birleşmiş Milletler’in değerlendirmesinde güvenlik koşullarındaki değişimin ekonomik faaliyetler ve uluslararası işbirliği bakımından yeni imkanlar ortaya çıkarabileceği ifade edildi. Afganistan’daki siyasi yönetim, uluslararası tanınma ve temel haklara ilişkin tartışmalar ise devam ediyor.
TALİBAN AĞUSTOS 2021’DE YENİDEN İKTİDARA GELDİ
Afganistan’daki İslam Emirliği yönetimi, ABD ve NATO güçlerinin ülkeden çekildiği Ağustos 2021’de yeniden iktidara geldi. Taliban’ın ülkenin büyük bölümünde kontrolü ele geçirmesinin ardından önceki Afganistan hükümeti sona ererken Kabil’de İslam Emirliği yönetimi kuruldu.
Aradan geçen beş yıllık dönemde Afganistan yönetimi çok sayıda ülkeyle diplomatik ve siyasi ilişkiler geliştirdi. Kabil yönetimi farklı ülkelerle temaslarını sürdürmesine rağmen uluslararası alanda resmi tanınma konusunda çeşitli engellerle karşı karşıya bulunuyor.
