Sırbistan'da 25 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen erken genel seçimlerde, 2012 yılından bu yana ülke yönetiminde bulunan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) liderliğindeki ittifak seçim yenilgisi yaşadı. Yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı gösteriler düzenleyen üniversite öğrencilerinin desteklediği adaylardan oluşan Öğrenci Listesi, açıklanan ilk sonuçlara göre oyların çoğunluğunu aldı. Başbakanlığa aday olmak için cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılan Aleksandar Vucic, sandıkların kapanmasının ardından yaptığı açıklamada seçimleri kaybettiklerini duyurdu.
Sırbistan'da 6,4 milyondan fazla kayıtlı seçmen, 250 sandalyeli Ulusal Meclisin yeni üyelerini belirlemek için sandık başına gitti. Seçimlerde öğrencilerin desteklediği adaylar ile Vucic'in liderliğindeki "Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan" ittifakı yarıştı. Resmi sonuçların açıklanmasına yönelik süreç devam ederken Vucic'in yenilgiyi kabul etmesinin ardından başkent Belgrad ve çeşitli kentlerde Öğrenci Listesi destekçileri kutlamalar düzenledi.
VUCIC SEÇİM YENİLGİSİNİ KABUL ETTİ
Eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, seçimlerin ardından Sırp İlerleme Partisinin Belgrad'daki seçim merkezinde basın mensuplarının karşısına çıktı. Kesin sonuçların henüz açıklanmadığını belirten Vucic, ellerindeki örneklem verilerine göre kendi ittifaklarının seçimleri kaybettiğini ve Öğrenci Listesi'nin kazandığını bildirdi.
Vucic, Öğrenci Listesi'nin parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanacağını, kendi liderliğindeki ittifakın ise yaklaşık 105 milletvekili çıkaracağını açıkladı. Seçim gecesi yaptığı konuşmada "Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam." ifadelerini kullandı.
Seçim sonuçlarına ilişkin açıklamasında rakiplerinin yaklaşık 2 milyon 200 bin, kendi ittifakının ise 1 milyon 720 bin oy aldığını belirten Vucic, bu sayıların kesinleşmiş sonuçlar olmadığını söyledi. Parlamentoya girebilecek diğer siyasi oluşumlara ilişkin değerlendirmesinde Voyvodina Macarları İttifakı ile Arnavut azınlık temsilcilerinin de sandalye kazanabileceğini ifade etti.
ÖĞRENCİ LİSTESİ OYLARIN YÜZDE 52'SİNİ ALDI
Sırbistan'daki Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID) ile araştırma şirketi Ipsos'un seçim gecesi yayımladığı ilk projeksiyonlarda Öğrenci Listesi'nin oy oranı yüzde 52 olarak açıklandı. "Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor" adıyla seçime katılan hareketin ilk hesaplamalara göre parlamentoda 138 sandalye elde ettiği belirtildi.
Aleksandar Vucic'in liderliğindeki Birleşik Sırbistan ittifakının oy oranı ise yaklaşık yüzde 39 olarak duyuruldu. CeSID ve Ipsos'un ilk projeksiyonunda söz konusu ittifak için yüzde 39,3 oy oranı ve 104 milletvekilliği hesaplandı. Açıklanan veriler, 750 sandık merkezinden alınan örneklem sonuçlarına dayanırken resmi ve kesin seçim sonuçlarının açıklanmasına ilişkin süreç devam etti.
SEÇİMLERDE KATILIM YÜZDE 67,6'YA ULAŞTI
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçim günü yerel saatle 19.00 itibarıyla seçime katılım oranını yüzde 67,6 olarak açıkladı. Ülkede oy verme işlemleri saat 20.00'ye kadar devam ederken seçim merkezlerinde gün boyunca yoğunluk yaşandı.
Sırbistan'da 2023 yılında gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde katılım oranı yaklaşık yüzde 58 olmuştu. Ülke basınında 25 Ekim seçimlerine ilişkin yayımlanan haberlerde, sandıkların kapanmasından önce açıklanan yüzde 67,6'lık oranın önceki seçimlerde kaydedilen katılım düzeyinin üzerine çıktığı belirtildi.
16 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ TREN GARI FACİASI PROTESTOLARI BAŞLATTI
Sırbistan'da öğrenci hareketinin başlangıcı, 1 Kasım 2024 tarihinde Novi Sad kentindeki tren garında meydana gelen faciaya dayanıyor. Yenileme çalışmalarından geçen tren garının beton giriş saçağının çökmesi sonucunda 16 kişi hayatını kaybetti. Olayın ardından inşaat çalışmalarında denetim eksikliği, yolsuzluk ve kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili iddialar ülke genelinde protestolara neden oldu.
Üniversite öğrencileri, facianın sorumlularının belirlenmesi, yenileme çalışmalarına ilişkin belgelerin kamuoyuyla paylaşılması ve yetkililerin hesap vermesi talepleriyle gösteriler düzenlemeye başladı. Novi Sad'da başlayan protestolar zamanla Belgrad ve diğer kentlere yayıldı. Akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler, sanatçılar ve farklı meslek gruplarından vatandaşlar da gösterilere katıldı.
ÖĞRENCİLER MEVCUT MUHALEFET PARTİLERİNDEN BAĞIMSIZ LİSTE OLUŞTURDU
Hükümet karşıtı protestoları düzenleyen öğrenciler, seçimlere geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız olarak katılma kararı aldı. Üniversitelerde gerçekleştirilen toplantılar sonucunda farklı toplumsal kesimlerden isimlerin yer aldığı bir aday listesi oluşturuldu. Öğrenci hareketi, kendi temsilcilerinin doğrudan aday olması yerine desteklediği kişilerin parlamentoya girmesini amaçladığını duyurdu.
"Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor" adıyla hazırlanan aday listesi, Eylül 2026'da Sırbistan Devlet Seçim Komisyonuna sunuldu. Hareketin topladığı 70 bini aşkın destek imzasından 69 bin 99'u resmi başvuru kapsamında sunuldu. Seçim Komisyonu, başvuruyu 15 Eylül'de onaylayarak Öğrenci Listesi'nin 25 Ekim'deki erken genel seçimlere katılmasına izin verdi.
Öğrenci hareketinin seçim programında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer aldı. Adaylar, seçim kampanyası boyunca üniversite protestolarında dile getirilen talepleri siyasi programlarının parçası olarak kamuoyuna açıkladı.
BELGRAD'DA 150 BİN KİŞİLİK SEÇİM MİTİNGİ DÜZENLENDİ
Öğrenci hareketi, seçimlerden üç gün önce başkent Belgrad'da geniş katılımlı bir miting düzenledi. 22 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen gösteriye bağımsız kalabalık tahminlerine göre yaklaşık 150 bin kişi katıldı. Sırbistan'ın farklı kentlerinden başkente gelen öğrenciler ve destekçileri, Sırp bayrakları taşıyarak "Öğrenciler Kazanıyor" sloganları attı.
Mitingde hükümet değişikliği, yolsuzlukla mücadele ve kamu kurumlarında reform talepleri dile getirildi. Öğrencilerin desteklediği adaylar seçim kampanyasında mevcut yönetimin değişmesi için oy çağrısında bulundu. Gösteri, 25 Ekim'deki erken genel seçimler öncesinde öğrenci hareketinin Belgrad'da düzenlediği son büyük miting oldu.
VUCIC BAŞBAKANLIK İÇİN CUMHURBAŞKANLIĞINDAN İSTİFA ETMİŞTİ
Aleksandar Vucic, Sırp İlerleme Partisinin 2012 yılında iktidara gelmesinin ardından başbakan yardımcılığı görevini üstlendi. 2014 yılında Sırbistan Başbakanı olan Vucic, 2017'de gerçekleştirilen cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanarak devlet başkanlığı görevine geçti. Sırp İlerleme Partisi, söz konusu dönemde ülke yönetimindeki konumunu sürdürdü.
Vucic, 27 Eylül 2026 tarihinde cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ettiğini açıkladı. Erken genel seçimlere başbakan adayı olarak katılacağını duyuran Vucic'in görevinden ayrılmasının ardından Ulusal Meclis Başkanı Ana Brnabic geçici cumhurbaşkanlığı görevini üstlendi. Vucic, 25 Ekim seçimlerine kendi adını taşıyan Birleşik Sırbistan ittifakının başında katıldı.
SEÇİM KAMPANYASINDA KARŞILIKLI SUÇLAMALAR GÜNDEME GELDİ
Aleksandar Vucic, seçim kampanyası boyunca öğrenci hareketini yabancı ülkelerin desteğiyle faaliyet yürütmekle suçladı. Öğrencilerin desteklediği siyasi oluşumun dış müdahalelerle bağlantılı olduğunu savunan Vucic, kendi ittifakının ülkenin istikrarını korumayı hedeflediğini söyledi.
Öğrenci hareketi ve muhalif gruplar ise iktidarın kamu kurumları ve medya üzerindeki etkisini eleştirdi. Seçim sürecinde kamu kaynaklarının kullanılması, seçmenlere baskı uygulanması ve muhaliflerin faaliyetlerinin engellenmesi yönündeki iddialar gündeme taşındı.
SEÇİM GÜNÜ ŞİDDET VE USULSÜZLÜK İDDİALARI YAŞANDI
25 Ekim'deki oy verme işlemleri sırasında Sırbistan'ın bazı bölgelerinde şiddet olayları ve seçim usulsüzlüğü iddiaları kaydedildi. Lazarevac'ta Sırp İlerleme Partisinin binası yakınlarında yaşanan olaylarda iki polis memurunun yaralandığı bildirildi. Vranje yakınlarındaki Pavlovac köyünde seçimleri takip eden iki gazetecinin saldırıya uğradığı ve olayla bağlantılı iki kişinin gözaltına alındığı açıklandı.
Leskovac'ta bir sandık kurulunda çıkan kavga sırasında oy sandığının zarar gördüğü bildirildi. Yetkililer olayla bağlantılı kişiler hakkında işlem başlatırken seçim gözlemcileri de farklı bölgelerden gelen ihlal ve baskı iddialarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
SIRBİSTAN'DA YENİ HÜKÜMETİN KURULMASI İÇİN GÖZLER RESMİ SONUÇLARDA
Sırbistan'da erken genel seçimlerin ardından yeni hükümetin kurulmasına ilişkin süreç gündeme geldi. İlk sonuçlarda Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli Ulusal Mecliste 135 ila 140 milletvekilliği kazanacağı açıklanırken Vucic'in liderliğindeki ittifak için yaklaşık 105 sandalye öngörüldü. Kesin sandalye dağılımı, resmi seçim sonuçlarının açıklanmasıyla belirlenecek.
Avrupa Birliği'ne aday ülke statüsünde bulunan Sırbistan'da öğrenci hareketinin seçim programında yer alan yolsuzlukla mücadele, hukuk devleti, kamu kurumlarının bağımsızlığı ve demokratik reform başlıkları yeni hükümetin kurulması sürecinde de gündemde bulunuyor. Yeni yönetimin belirlenmesine yönelik işlemler, seçim sonuçlarının resmileşmesinin ardından yürütülecek.
