İsrail’de 27 Ekim 2026’da yapılacak parlamento seçimleri öncesinde Merkez Seçim Komitesi, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden siyasi oluşumlara ilişkin kararlarını açıkladı. Komite, Mansur Abbas liderliğindeki Raam ile Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste’nin seçimlere katılımını engelleme yönünde oy kullandı. Seçim öncesindeki kamuoyu araştırmalarında her iki listenin de yeni hükümetin kurulması için yürütülecek olası koalisyon görüşmelerinde etkili olabilecek sandalye sayılarına ulaşabileceği görülüyordu.
RAAM VE ORTAK LİSTE İÇİN YASAK KARARI
İsrail Meclisi Merkez Seçim Komitesi, 23 Eylül’de gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Raam ile Ortak Liste’nin 27 Ekim seçimlerine katılımını engelleme kararı aldı. Mansur Abbas’ın liderliğini yaptığı Raam’ın yanı sıra Yusuf Cebarin liderliğindeki Hadash, Taal ve Balad’dan oluşan Ortak Liste de kararın kapsamına girdi.
Raam ve Ortak Liste hakkındaki kararlar Merkez Seçim Komitesi’nde 18’e karşı 5 oyla alındı. İsrail Başsavcılığı ise komitedeki süreç sırasında iki listeye karşı sunulan delillerin, seçimlerden men için uygulanan yüksek hukuki eşiği karşılamakta yetersiz olduğu görüşünü bildirdi.
OFER CASSIF VE SAMİ EBU ŞEHADE’NİN ADAYLIKLARI DA ENGELLENDİ
Komite yalnızca siyasi listeler hakkında karar almadı. Hadash Milletvekili Ofer Cassif ile Balad lideri Sami Ebu Şehade’nin seçimlerde aday olmasının engellenmesi yönünde de karar verildi. Ebu Şehade hakkındaki karar 31’e karşı 4 oyla kabul edildi.
İsrail Temel Yasası kapsamında bireysel adaylara yönelik diskalifiye kararlarının yürürlüğe girebilmesi için Yüksek Mahkeme’nin onayı gerekiyor. Siyasi listeler ise haklarındaki kararlara Yüksek Mahkeme nezdinde itiraz edebiliyor. Dolayısıyla Merkez Seçim Komitesi’nin aldığı kararlar, 27 Ekim’deki seçimlerde söz konusu parti ve adayların kesin olarak yer alamayacağı anlamına gelmiyor.
YASAK TALEPLERİNİN HUKUKİ DAYANAĞI
Partiler ve adaylar hakkındaki başvurularda İsrail Temel Yasası’nın Knesset’e ilişkin 7A maddesi dayanak gösterildi. Düzenleme; İsrail’in “Yahudi ve demokratik devlet” niteliğinin reddedilmesi, ırkçılığa teşvik veya İsrail’e karşı bir düşman devlet ya da terör örgütünün silahlı mücadelesinin desteklenmesi gibi gerekçelerle parti ve adayların seçimlerden men edilmesine imkan tanıyor.
Raam hakkındaki başvurular Likud, Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Yahudi Gücü ve “Choosing Life” adlı forum tarafından yapılırken, Ortak Liste ve Ofer Cassif’e yönelik başvurularda Likud da yer aldı. Adalah ise başvurularda seçimlerden men için gerekli hukuki koşulları karşılayacak delillerin bulunmadığını savundu.
ADALAH KARARA YÜKSEK MAHKEME’DE İTİRAZ EDECEK
İnsan hakları ve hukuk örgütü Adalah, Filistinlileri temsil eden partiler ve adaylar hakkındaki kararların hukuki dayanağı bulunmadığını savunarak Yüksek Mahkeme’ye başvuracağını açıkladı. Adalah’ın komite toplantısına katılan avukatlarından Hadeel Ebu Salih, komitenin siyasi parti temsilcilerinden oluştuğuna işaret ederek alınan kararların siyasi nitelikte olduğunu savundu.
Ebu Salih, 29 Eylül’e kadar kararlara itiraz edeceklerini ve sürecin Yüksek Mahkeme’de devam edeceğini belirtti. Adalah’ın açıklamalarında seçimlerden men kararları “keyfi” ve “siyasi” olarak nitelendirilirken, söz konusu ifadeler örgütün değerlendirmesini yansıtıyor.
SEÇİMLERDE 61 SANDALYE HÜKÜMET İÇİN KRİTİK
İsrail’de hükümet kurulabilmesi için 120 sandalyeli Knesset’te en az 61 milletvekilinin desteğine ihtiyaç duyuluyor. Seçim öncesindeki kamuoyu araştırmaları, Benjamin Netanyahu’nun mevcut iktidar ortaklarının ve muhalefetteki partilerin sandalye dağılımının hükümet kurma sürecini koalisyon görüşmelerine bırakabileceğini gösteriyor. Anket sonuçları araştırma şirketlerine ve tarihlere göre farklılık gösteriyor.
Eylül ayının ikinci yarısındaki 14 araştırma şirketinin son anketlerini derleyen bir ortalamada Netanyahu’nun mevcut hükümet bloğu 53, muhalefet partileri 55, Arap partileri ise toplam 12 sandalye seviyesinde gösterildi. Aynı derlemede Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar 24, Netanyahu liderliğindeki Likud ise 23 sandalye ortalamasında yer aldı.
FİLİSTİNLİLERİ TEMSİL EDEN PARTİLERİN SANDALYE SAYISI ÖNEM TAŞIYOR
Seçim anketlerinde Raam ve Ortak Liste’ye verilen sandalye tahminleri, 61 milletvekili sınırına tek başına ulaşmakta zorlanan siyasi bloklar açısından söz konusu partilerin parlamentodaki konumunu önemli hale getiriyor. Yakın dönem anketlerinin ortalamasında Arap partilerinin toplam temsilinin yaklaşık 12 sandalye seviyesinde olduğu görülüyor.
Raam, geçmişte de hükümet kurma sürecinde rol oynadı. Mansur Abbas liderliğindeki parti 2021 seçimlerinin ardından kurulan ve Netanyahu’nun yer almadığı koalisyonu destekleyen siyasi oluşumlardan biri olmuştu. 2026 seçimleri öncesinde Raam’ın merkez ve muhalefet partileriyle olası işbirliği yeniden siyasi tartışmaların başlıklarından biri haline geldi.
YÜKSEK MAHKEME’NİN KARARI BEKLENİYOR
Merkez Seçim Komitesi’nin kararının ardından süreç Yüksek Mahkeme aşamasına taşınacak. İsrail’de geçmiş seçim dönemlerinde de Arap partileri ve bazı adaylar hakkında benzer yasak kararları gündeme gelmiş, Yüksek Mahkeme bazı kararları iptal etmişti.
Raam, Ortak Liste, Ofer Cassif ve Sami Ebu Şehade’nin 27 Ekim seçimlerinde yer alıp alamayacağı hukuki sürecin tamamlanmasıyla kesinleşecek. Yüksek Mahkeme’nin vereceği karar, partilerin ve adayların seçimlere katılım durumunu belirleyecek.
