Barajlar, geçmişten günümüze insanlığın su ihtiyacını karşılamak, elektrik enerjisi üretmek ve tarımsal alanların sulanması için inşa edilen su yapılarıdır. Ülkemizdeki modern barajlar stratejik öneme sahiplerdir.
Türkiye‘de DSİ tarafından yapımı gerçekleştirilen ve işletilmekte olan 504 tane baraj mevcuttur. Bunlardan bazıları büyük çapta olup büyük çoğunluğu gölet şeklindendir.
Türkiye’nin şu anda en yüksek Deriner Barajıdır. Ancak büyük bir Proje olan Yusufeli Barajı Türkiye'nin en yüksek dünyanın ise 3 büyük barajı olacak Yusufeli Barajının hizmete açılmasına ise sadece 7 metre kaldı.
Deriner Barajı, Artvin’de, Çoruh Nehri üzerinde, enerji üretmek için 1998 yılında yapılmış bir barajdır.
Deriner Barajı, sahip olduğu 249 metre yüksekliği ile dünya’nın 6. yüksek barajıdır. Deriner Barajı ve HES, Doğu Karadeniz Bölgesinde olup, Artvin’i Erzurum’a bağlayan Devlet Karayolu üzerindeki köprünün 5 km membasında yer alır.Siz okuyucularımız için Türkiye'de en büyük barajlarını ve hacimlerini mercek altına aldık.
Atatürk Barajı;
Türkiye’nin en büyük barajı Atatürk Barajıdır. Temelden yüksekliği 169 metre olan Atatürk Barajı, dolgu hacmi olarak dünyanın en büyük 6. barajı konumundadır. Bu anlamda Hidroelektrik Santrali de, dünyada halen yapımı sürenler arasında 3, inşa edilmiş olanlar arasında da 5. en büyük santraldir.
Bunun yanı sıra Avrupa’nın ve Türkiye’nin en büyük barajıdır. Atatürk Barajı, her yönüyle Türk işçi ve mühendislerinin emekleriyle gerçekleştirilmiştir. Atatürk barajının gövdesi ise 80 ayda tamamlanmıştır. Ülkemizin en büyük barajları, Deriner Barajı, Atatürk Barajı, Keban Barajı ve Karakaya Barajı’dır.
Deriner Barajı;
Yükseklik bakımından dünyanın altıncı Türkiye’nin ise birinci sırada yer alan en büyük barajıdır. Artvin’de yer alan 249 metre gövde yüksekliği ile kemer barajı sınıfında olma özelliği taşıyan ve yapımı 24 yıl sürmüştür.
Keban Barajı;
Ülkemizin en büyük ikinci barajı Keban Barajı’dır. Keban barajı yaklaşık olarak 675 kilometrekarelik bir alanı alanı kaplar. Keban Barajı, Elazığ, Tunceli ve Erzincan olmak üzere 3 ilimizin sınırları içerisinde bulunmaktadır.
Karakaya Barajı;
Ülkemizin en büyük 3. barajı, Karakaya Barajı’dır. Karakaya barajı 298 kilometrekarelik bir yüzölçüme sahiptir. Malatya, Elazığ ve Diyarbakır sınırları içerisinde yer alır.
Hirfanlı Barajı;
Ülkemizin en büyük 4. barajı ise, Ankara Kırşehir sınırları içerisinde yer alan Hirfanlı Barajı’dır. Hirfanlı barajı, 263 kilometrekarelik bir yüzölçüme sahiptir ve İç Anadolu bölgesi, Kırşehir ilinde yer almaktadır.
Altınkaya Barajı;
Altınkaya Barajı ülkemizin 5. büyük barajıdır. Altınkaya barajının büyüklüğü 118 kilometrekaredir. Karadeniz bölgesinde yer alan baraj, Samsun il sınırları içindedir ve Karadeniz Bölgesinin de en büyük barajı olma özelliğine sahiptir.
Sarıyar Barajı;
Sarıyar Barajı, İç Anadolu bölgesinde, Ankara ve Eskişehir il sınırları içinde yer almaktadır. Sarıyar barajı, yaklaşık olarak 83 kilometrekarelik bir yüzölçüme sahiptir.
Seyhan Barajı;
Seyhan Barajı, Adana ili sınırları içinde yer alır ve yaklaşık 67 kilometrekarelik bir alana sahiptir.
Kılıçkaya Barajı;
Kılıçkaya Barajı, Sivas ve Giresun il sınırları içindedir ve yaklaşık 64 kilometrekarelik bir büyüklüğe sahiptir.
Aslantaş Barajı;
Aslantaş Barajı, Osmaniye il sınırları içinde bulunur ve 49 kilometrekarelik bir büyüklüğe sahiptir.
Demirköprü Barajı;
Son olarak Demirköprü Barajı, Manisa il sınırları içinde bulunur ve yaklaşık 47 kilometrekare büyüklüğe sahiptir.
Karacaören Barajı;
Burdur'da Aksu Çayı üzerinde, sulama, taşkın kontrolü ve elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1977-1990 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 4.000.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 93,00 m, normal su kotunda göl hacmi 1.234,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 45,50 km²'dir. Baraj 9.537 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermekte, 32 MW güç kapasiteli HES (hidroelektrik santral) yılda 142 GWh elektrik enerjisi üretimi sağlamaktadır.
Büyükçekmece Barajı;
Büyükçekmece Barajı, İstanbul'da, Büyükçekmece Gölü üzerinde, içme-kullanma ve sanayi suyu temini amacıyla 1983-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Menzelet Barajı,
Kahramanmaraş'ta, Ceyhan Nehri üzerinde, enerji üretimi amacıyla 1980-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Barajı besleyen diğer akarsular ise; Tekir, Güredin, Bertin ve Zeytin çaylarıdır. Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 8.700.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 136,50 m, normal su kotunda göl hacmi 1950,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 42,00 km²'dir. 124 MW güç ile de yıllık 466 GWh'lik elektrik enerjisi üretmektedir.
Baraj göl alanında yaşayan balık türleri; Yayın, Pullu ve Aynalı Sazan, Bıyıklı balık, Siraz balığı, Tatlı Su Kefali, Kangal balığı, İnci balığı ve Çöpçü balığı gibi türlerdir.
Arpaçay Barajı;
Kars'ta, Arpaçay üzerinde, sulama ve taşkın önleme amacı ile 1975-1983 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Beton ağırlık tipi olan barajın gövde hacmi 180.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 59 metre, normal su kotunda göl hacmi 525 hm³, normal su kotunda göl alanı 41,80 km²'dir. Baraj 40.420 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
Yusufeli Barajı;
Yusufeli Barajı, Artvin İli’nin yaklaşık 40 km güneybatısında ve Çoruh Nehri üzerindeki Yusufeli ilçesinin 10 km akış aşağısında yer almaktadır.
Tamamlandığında 275 metre yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek, çift eğrilikli beton kemer baraj tipinde ise dünyanın üçüncü yüksek barajı olacaktır. 2,2 milyar m3 depolama kapasitesine sahip Yusufeli Barajı, Çoruh Nehri üzerinde işletmede olan ve kurulacak baraj ve HES'ler içerisinde en yüksek depolama kapasitesine sahiptir.
