Fahrettin Kerim Gökay'ın Kemal İnal hatıratı
Eski İstanbul valisi Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay bir hatırasında son büyük tarihçilerimizden İbnülemin Mahmud Kemal Inal'i şöyle anlatıyor;
“Valiliğim sırasında bir gün Celâl Bayar, Adnan Menderes ve bazı bakanlar İstanbul’a geldiler
Mahmud Kemal İnal efendi hazretlerini buraya getir de kendisiyle bir de yüz yüze görüşelim, diye haber gönderdiler.
Derhal Mahmud Kemal bey’e gittim ve durumu arzettim. Sinirli ve öfkeli bir tavırla, “ben o heriflerin ayağına gitmem” dedi.
Israr ettim; yalvardım, yakardım. sonunda ikna ettim. Bin naz ile ve söylene söylene florya deniz köşküne götürdüm.
Yenilip içildikten sonra bir ara Celal Bayar, Mahmut Kemal bey’e hitaben şöyle dedi:
Efendi hazretleri! Son sadrazamlar adındaki eserinizi okudum.
Hakikaten kitabı güzel yazmışsınız lakin hep Osmanlı döneminin sadrazamlarını ve devlet adamlarını anlatıyorsunuz.
Bir eser daha kaleme alsanız, orada da cumhuriyet devri başvekillerini, cumhurbaşkanlarını tanıtsanız acaba nasıl olur
İbnülemin Mahmut Kemal bey, karşısındakinin cumhurbaşkanı olduğunu düşünmeye bile gerek görmeden “Kim o herifler?” diye sorar ve konuşmasına şöyle devam eder:
Ben son sadrazamları yazarken öyle rastgele hareket etmedim. Hepsini yakından tanıdım
Kimisinin hizmetinde bizzat bulundum, kimisiyle birlikte görev yaptım.
Merhum babam Mehmet emin paşa sayesinde bir çoğunun aile mahremiyetine kadar sokuldum.
Meziyetlerine, kusurlarına, bir aile ocağı samimiyeti içinde şahit oldum. Onlarla düştüm onlarla kalktım
Halbuki yenileri tanımıyorum. Zaten yazılacak yönlerinin de olduğuna inanmıyorum.
Hem eskiden bir adam sadaret makamına çıkacağı zaman belli bir kademeden geçer, bir merhale kat ederdi.
Mesela önce vali olur, sonra nâzır (bakan) olur, derken sadrazamlığa kadar yükselirdi
Şimdi öyle mi?
Ne idiğü belirsiz bir adam, beklenmedik bir anda milletin başına geçiyor. Sonra o nevzuhur (yeni çıkma) şahıs, âlimi, ulemayı ayağına çağırıyor.” demişti.
"Ne kendi kimseye benzer, ne kimse kendisine" diye tanınan büyük tarihçi İbnülemin Mahmud Kemal İnal
Kaynak: Halim Gençoğlu
