Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pekin’de resmi temaslarda bulunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için dikkat çeken bir karşılama töreni düzenledi. Büyük Halk Salonu’nda gerçekleşen görüşmede verilen mesajlar ise yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı kalmadı. Şi’nin özellikle “hegemonik akımların kontrolden çıktığı” yönündeki ifadeleri, doğrudan isim vermese de ABD’ye yönelik sert bir siyasi mesaj olarak yorumlandı.
Çin lideri, Rusya ile kurulan stratejik ortaklığın küresel krizler karşısında dengeleyici rol üstlendiğini savunurken, iki ülkenin “uluslararası kaos ortamında sakinleştirici güç” olarak hareket ettiğini söyledi. Şi’nin açıklamaları, Washington yönetiminin son dönemde Asya-Pasifik’te artırdığı siyasi ve askeri etkisine karşı Pekin-Moskova hattının daha görünür hale geldiği değerlendirmelerine yol açtı.
TRUMP ZİYARETİNDEN GÜNLER SONRA GELEN GÖVDE GÖSTERİSİ
Pekin’de düzenlenen resmi törenin zamanlaması uluslararası kamuoyunda ayrıca dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin temaslarından yalnızca günler sonra Putin’in aynı başkentte kırmızı halıyla karşılanması, Pekin’in küresel güç dengelerine ilişkin yeni mesajı olarak değerlendirildi.
Askeri bando eşliğinde gerçekleşen törende Çin ve Rusya bayrakları meydanda yan yana dalgalandı. Çocukların ellerinde çiçekler ve iki ülke bayraklarıyla liderleri karşılaması da törendeki sembolik birliktelik vurgusunu güçlendirdi. Şi ile Putin’in tören alanında verdiği görüntüler, iki ülkenin Batı karşısındaki siyasi yakınlaşmasının yeni bir vitrini olarak yorumlandı.
Şİ: “HEGEMONİK AKIMLAR KONTROLDEN ÇIKTI”
Görüşmede en dikkat çeken bölüm ise Şi’nin uluslararası sisteme ilişkin değerlendirmeleri oldu. Çin lideri, “tek taraflı hegemonik akımların kontrolden çıktığını” ifade ederek mevcut küresel düzeni eleştirdi. Açıklamalarda doğrudan ABD’nin adı geçmese de, mesajın Washington yönetimine yönelik olduğu yönünde güçlü değerlendirmeler yapıldı.
Şi ayrıca Rusya ile “kapsamlı stratejik koordinasyonun” artırılması gerektiğini belirterek özellikle enerji, güvenlik ve diplomasi alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesi çağrısında bulundu. Çin yönetimi son dönemde Batı ile yaşanan ekonomik ve jeopolitik gerilimler nedeniyle Moskova ile ilişkileri daha kritik bir eksene taşıyor.
İRAN-İSRAİL SAVAŞI VE UKRAYNA DOSYASI MASADAYDI
Yaklaşık 24 saat sürmesi planlanan ziyaret kapsamında iki liderin yalnızca ikili ilişkileri değil, küresel kriz başlıklarını da ele aldığı belirtildi. Görüşmelerde İran-İsrail savaşı, Ukrayna’daki çatışmalar ve enerji güvenliği konuları öne çıktı.
Şi, İran’daki savaşın bir an önce sona ermesi gerektiğini ifade ederek Orta Doğu’daki gerilimin küresel enerji piyasaları ve ticaret hatları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi. Pekin yönetiminin özellikle enerji arz güvenliği konusunda yaşanan risklerden endişe duyduğu belirtiliyor.
Ukrayna savaşı konusunda ise Çin’in resmi pozisyonunu koruduğu, ancak Moskova ile stratejik diyaloğun devam ettiği mesajı verildi. Batılı ülkeler uzun süredir Pekin’i Rusya’ya ekonomik ve diplomatik destek sağlamakla suçluyor.
PUTİN ÇİN’E 25’İNCİ KEZ GİTTİ
Putin’in bu ziyareti, Rus liderin Çin’e yaptığı 25’inci resmi ziyaret olarak kayıtlara geçti. Son yıllarda özellikle enerji, ticaret ve savunma alanlarında ilişkilerini derinleştiren iki ülke, 2001 yılında imzalanan “İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Anlaşması”nın 25’inci yılını da kutluyor.
Uzmanlar, Ukrayna savaşı sonrası Batı yaptırımları nedeniyle Rusya’nın ekonomik açıdan giderek Çin’e daha bağımlı hale geldiğini değerlendiriyor. Özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle enerji piyasalarında yaşanan sıkışmanın, Pekin ile Moskova arasındaki enerji iş birliğini daha da büyütebileceği ifade ediliyor.