ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yeni müzakere sürecinin 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü öğleden sonra başlayacağını duyurdu. New Jersey’den Washington’a dönüşü sırasında uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, görüşmelerin formatı, gerçekleştirileceği yer ve katılımcıları konusunda temasların sürdüğünü söyledi. Trump, anlaşmaya varılması için herhangi bir süre sınırı açıklamadı.
Trump’ın açıklaması, ABD yönetiminin İran’a karşı planladığı yeni askerî saldırıyı durdurmasının ardından geldi. ABD Başkanı, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran ile yürütülen temasların saldırı kararından vazgeçilmesinde etkili olduğunu belirtti. Körfez ülkelerinin bölgesel gerilimin tırmanmaması ve diplomatik sürecin devam etmesi yönünde çağrı yaptığı bildirildi.
MÜZAKERELER 3 AĞUSTOS ÖĞLEDEN SONRA BAŞLAYACAK
Trump, İran ile müzakerelerin pazartesi öğleden sonra başlayacağını belirterek görüşmelerin hangi yöntemle yürütüleceğinin değerlendirildiğini ifade etti. ABD Başkanı, müzakerelerin doğrudan mı yoksa arabulucular üzerinden mi gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği, İran’ın nükleer faaliyetleri ve iki ülke arasındaki askerî gerilimin ele alınması bekleniyor. Trump, daha önce yaptığı açıklamada İran ile diğer bölge ülkelerinin anlaşma sağlanabilmesi için ABD’den süre istediğini ve Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının hedeflendiğini söylemişti.
PLANLANAN ASKERÎ SALDIRI DURDURULDU
ABD Başkanı, İran’a yönelik hafta sonu gerçekleştirilmesi planlanan geniş çaplı askerî saldırının durdurulduğunu açıkladı. Trump, saldırının İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana düzenlenen en büyük askerî operasyonlardan biri olacağını ileri sürdü.
Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri yönetimlerinin saldırının gerçekleştirilmemesi için Washington’a çağrıda bulunduğunu anlatan Trump, bölge ülkelerinin diplomatik çözüm ihtimalinin devam ettiğini belirttiğini aktardı. Trump’ın saldırıyı erteleme kararında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin bölgesel güvenlik ve enerji piyasaları üzerindeki olası etkilerinin de rol oynadığı bildirildi.
TRUMP ANLAŞMA KONUSUNDA İYİMSER OLDUĞUNU SÖYLEDİ
Trump, İran ile anlaşmaya varılması konusunda iyimser olduğunu belirterek müzakereler yoluyla insanların hayatını kurtarmak istediğini söyledi. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer programı konusunda yakın zamanda ilerleme sağlanabileceğini savundu.
ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz taşımacılığına güvenli şekilde açılmasını talep ediyor. Washington ayrıca İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin anlaşmazlığın diplomatik yöntemlerle çözülmesini görüşmelerin temel hedeflerinden biri olarak gösteriyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN NİHAİ ANLAŞMA AÇIKLANMADI
Trump’ın açıklamalarına karşın Hürmüz Boğazı konusunda taraflar arasında imzalanmış nihai bir anlaşma bulunduğu resmî olarak doğrulanmadı. İran ve Umman yönetimleri arasındaki görüşmelerin son aşamada olduğu açıklanırken boğazın yönetimi ve gemilerin geçiş koşulları konusunda müzakerelerin sürdüğü bildirildi.
İran ile Umman, Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimine ilişkin karşılıklı teklifler sundu. Görüşmelerde seyrüsefer güvenliği, İran ve Umman kara sularından geçecek gemilerin statüsü ile bölge ülkelerinin güvenlik talepleri ele alındı. Taraflar arasında bazı anlaşmazlıkların devam ettiği aktarıldı.
ARAKÇİ: GÖRÜŞMELER SON AŞAMADA
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen müzakerelerin tamamlanmaya yaklaştığını açıkladı. İran’ın resmî haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre Arakçi, görüşmelerde son aşamaya gelindiğini ancak anlaşmanın ayrıntılarının henüz kesinleşmediğini belirtti.
Arakçi, İran hükümetine yaptığı bilgilendirmede Tahran ile Maskat arasındaki görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini söyledi. Müzakerelerin boğazdaki gemi geçişlerinin nasıl yönetileceği ve iki ülkenin güvenlik haklarının nasıl korunacağı üzerinde yoğunlaştığı bildirildi.
İRAN SAVAŞ ÖNCESİ STATÜYE DÖNÜLMEYECEĞİNİ AÇIKLADI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı’nın statüsünün savaş öncesindeki koşullarla aynı olmayacağını belirtti. Bekayi, İran ile Umman arasındaki görüşmelerin iki ülkeyi ilgilendiren ikili bir süreç olduğunu ve müzakerelerin sonuçlandırılma aşamasına geldiğini ifade etti.
Bekayi, ABD’nin askerî tehditleri karşısında İran’ın tutumunu değiştirmeyeceğini söyledi. ABD yönetiminin yeni bir askerî girişimde bulunması hâlinde İran’ın karşılık vereceğini belirten Bekayi, diplomatik görüşmeler ile ülkenin savunma politikasının birbirinden ayrı değerlendirildiğini kaydetti.
HÜRMÜZ BOĞAZI MÜZAKERELERİN MERKEZİNDE
Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel enerji taşımacılığı açısından stratejik önem taşıyor. Bölgede yaşanan saldırılar ve askerî gerilim nedeniyle boğazdaki gemi trafiğinde azalma meydana gelirken bazı tankerlerin alternatif güzergâhlara yöneldiği bildirildi.
ABD ile İran arasındaki görüşmelerin başlaması ve yeni saldırı planının durdurulması, petrol fiyatlarında düşüşe neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı 3 Ağustos’ta yüzde 5’in üzerinde gerilerken piyasalarda müzakerelerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayıp sağlamayacağı izlenmeye başladı.