ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli deniz geçişinin sağlanmasına yönelik diplomatik temaslarda ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Washington’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rubio, tarafların henüz nihai bir uzlaşmaya ulaşmadığını ancak görüşmelerde olumlu yönde mesafe alındığını belirtti.
Rubio, Umman ile İran arasında yürütülen müzakerelere ABD’nin de dahil olduğunu ifade etti. Görüşmelerin kısa vadede daha fazla ticari geminin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli biçimde geçmesine imkân sağlayacak bir düzenleme üzerinde yoğunlaştığını söyledi. ABD’li Bakan, “Görüşmelerde ilerleme sağlandı ancak henüz nihai bir sonuca ulaşılmış değil. Bunun çok kısa süre içinde gerçekleşmesini umuyoruz.” dedi.
RUBIO: ANLAŞMAYA YAKINIZ
Marco Rubio, İran ile Umman üzerinden sürdürülen temaslarda son aşamaya yaklaşıldığı yönünde değerlendirmede bulundu. Taraflar arasında henüz imzalanmış veya uygulanmaya başlanmış bir anlaşma bulunmadığını vurgulayan Rubio, son görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.
ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz taşımacılığına güvenli ve kesintisiz biçimde açılmasını istiyor. İran ise boğazdan geçen gemilerin kontrolü, güvenlik düzenlemeleri ve olası hizmet bedelleri konusunda farklı talepler ileri sürüyor. Görüşmelerdeki temel anlaşmazlıkların tamamen giderilmediği bildiriliyor.
ABD, İRAN-UMMAN GÖRÜŞMELERİNE KATILIYOR
Rubio, Umman ile İran arasında yürütülen temaslarda ABD’nin de yer aldığını açıkladı. Umman’ın taraflar arasındaki dolaylı görüşmelerde arabulucu rolü üstlendiği, önerilerin Washington ve Tahran arasında aktarılmasına yardımcı olduğu belirtildi.
Diplomatik temaslarda kısa vadeli bir geçiş koridoru oluşturulması üzerinde duruluyor. Görüşülen plana göre gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan belirlenmiş bir rota üzerinden giriş ve çıkış yapması, güvenlik kontrollerinin ise İran ile Umman arasında paylaşılması değerlendiriliyor. Planın ayrıntıları üzerinde tarafların farklı görüşlere sahip olduğu aktarılıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI TAM KAPASİTEYLE AÇILMADI
Rubio, petrol taşıyan bazı gemilerin Hürmüz ve Babülmendep boğazlarından geçmeye devam ettiğini belirterek söz konusu deniz yollarının tamamen kapalı olmadığını söyledi. Sahadaki veriler ise Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin savaş öncesindeki normal kapasitenin altında kaldığını ve güvenlik risklerinin devam ettiğini gösteriyor.
Reuters’ın 4 Ağustos 2026 tarihli haberine göre Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalmayı sürdürürken sınırlı sayıdaki gemi güvenlik koşullarına bağlı olarak geçiş yapabiliyor. Bölgede bir ticari geminin kimliği belirlenemeyen bir mühimmatla vurulması da deniz taşımacılığına ilişkin risklerin devam ettiğini ortaya koydu.
İRAN GEÇİŞLER ÜZERİNDE KONTROL İSTİYOR
Görüşmelere yakın İranlı bir kaynağın aktardığına göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na giriş yapan gemiler üzerinde kontrol sahibi olmak ve çıkış yapan gemileri izleyebilmek istiyor. İran’ın gerekli gördüğü durumlarda deniz trafiğine müdahale etme yetkisini de korumayı talep ettiği bildirildi.
Umman’ın sunduğu geçici planda tek bir çift yönlü deniz koridoru oluşturulması ve deniz trafiğinin belirlenen rota üzerinden yürütülmesi değerlendiriliyor. İran ile ABD arasında denetim yetkisi, ücret alınması ve güvenlik garantileri konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor.
HAZİNE BAKANI BESENT TARİH VERDİ
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de İran ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen temasların kısa süre içinde sonuçlanabileceğini söyledi. Bessent, anlaşmanın salı veya çarşamba günü sağlanabileceğine yönelik beklentisini dile getirdi.
Bessent’in açıklaması kesinleşmiş bir takvim anlamına gelmezken ABD’li yetkililerin görüşmelerin sonuçlanmasına ilişkin iyimserliğini ortaya koydu. Rubio da görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini doğruladı ancak aşılması gereken başlıkların bulunduğunu ve henüz nihai uzlaşmaya varılmadığını belirtti.
PETROL FİYATLARI YÜZDE 4’E YAKIN GERİLEDİ
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine ilişkin açıklamalar enerji piyasalarında fiyatların gerilemesine neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı 4 Ağustos 2026’daki işlemlerde yüzde 3,9 düşerek 80,47 dolara, ABD tipi Batı Teksas petrolü ise yüzde 4,6 kayıpla 76,67 dolara geriledi.
Fiyatlardaki düşüşte İran ile yürütülen diplomatik temasların küresel petrol sevkiyatındaki kesintileri azaltabileceği beklentisi etkili oldu. Güvenlik risklerinin devam etmesi ve henüz anlaşma sağlanmaması nedeniyle enerji piyasalarındaki dalgalanmanın sürdüğü bildirildi.
BABÜLMENDEP’TE GÜVENLİK RİSKİ DEVAM EDİYOR
Rubio, Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan Babülmendep Boğazı’ndaki deniz trafiğine de değindi. Petrol taşıyan gemilerin söz konusu su yollarını kullanmaya devam ettiğini belirten Rubio, boğazların tamamen kapalı olmadığını ifade etti.
Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan limanlarıyla bağlantılı gemileri hedef alabileceğine yönelik açıklamaları, Babülmendep çevresindeki güvenlik endişelerinin sürmesine neden oluyor. Asya, Orta Doğu ve Avrupa arasındaki ticari taşımacılık açısından kritik konumda bulunan boğazdaki riskler, gemilerin daha uzun ve maliyetli alternatif rotalara yönelmesine yol açabiliyor.
ABD’NİN HEDEFİ KAPSAMLI İRAN ANLAŞMASI
Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş sağlanmasına yönelik anlaşmanın önemli olduğunu ancak Washington yönetiminin nihai hedefinin bununla sınırlı kalmadığını söyledi. ABD’nin İran’ın nükleer programını da kapsayan daha geniş bir anlaşmaya ulaşmayı amaçladığını belirtti.
Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın açılması, ticari gemilere yönelik saldırıların sona ermesi ve İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin güvence verilmesini aynı diplomatik sürecin başlıkları arasında değerlendiriyor. İran yönetimi ise doğrudan ABD ile görüşme yürütüldüğü iddialarını reddederken temasların Umman ve diğer bölgesel arabulucular üzerinden sürdüğünü açıklıyor.