ABD ile İran arasında İsviçre’de gerçekleştirilmesi planlanan kritik görüşme iptal edildi. İsviçre Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Bürgenstock kasabasında bugün düzenlenmesi öngörülen görüşmenin gerçekleştirilmeyeceği bildirildi.
Bakanlık tarafından yapılan duyuruda iptal kararının gerekçesine ilişkin ayrıntı paylaşılmazken, taraflardan da görüşmenin neden ertelendiği ya da iptal edildiğine ilişkin ortak bir açıklama yapılmadı.
BEYAZ SARAY VANCE’İN SEYAHATİNİ İPTAL ETTİ
Görüşmede ABD heyetine başkanlık etmesi planlanan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre programı da iptal edildi.
Beyaz Saray tarafından gece saatlerinde yapılan açıklamada, Vance’in İsviçre’ye gerçekleştireceği ziyaretin iptal edildiği belirtilirken, müzakere sürecinin karmaşık yapısına dikkat çekildi. Açıklamada, “Bu müzakerelerin lojistiği hiçbir zaman basit veya öngörülebilir olmadı.” ifadelerine yer verildi.
Washington yönetimi, görüşmenin iptaline ilişkin başka bir değerlendirmede bulunmadı.
İRAN’IN PROTESTO GEREKÇESİYLE MASAYA OTURMADIĞI İDDİASI
İran tarafından görüşmenin iptaline ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, Tahran yönetiminin İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonlarını protesto etmek amacıyla görüşmeye katılmadığı iddia edildi.
İddialara göre İran, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarının sürmesini gerekçe göstererek İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılması planlanan müzakere oturumuna katılmayı reddetti.
Tahran yönetiminin, saldırıların devam etmesi halinde kısa süre önce imzalanan mutabakat sürecinden tamamen çekilebileceği yönünde mesajlar verdiği de öne sürüldü.
TARİHİ MUTABAKAT SONRASI İLK TEMAS OLMASI BEKLENİYORDU
ABD ve İran, 14 Haziran’da 14 maddelik bir mutabakat zaptı imzalamıştı.
Söz konusu mutabakatın ardından tarafların ilk uygulama görüşmelerini İsviçre’de gerçekleştirmesi planlanıyordu. Görüşmelerde anlaşmanın uygulanma takvimi, denetim mekanizmaları ve tarafların yükümlülüklerine ilişkin başlıkların ele alınması bekleniyordu.
İsviçre, süreç boyunca taraflar arasında diplomatik temasların yürütülmesinde önemli bir ev sahibi ve kolaylaştırıcı rol üstlenmişti.
İMZA TÖRENİ DE DAHA ÖNCE İPTAL EDİLMİŞTİ
İsviçre Dışişleri Bakanlığı, bir gün önce yaptığı açıklamada da mutabakatın yürürlüğe girmesinin ardından düzenlenmesi planlanan resmi imza töreninin iptal edildiğini duyurmuştu.
Açıklamada, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın mutabakatı imzalamasının ardından tarafların Bürgenstock’ta bir araya gelerek uygulama sürecini görüşmesinin planlandığı belirtilmişti.
Bakanlık, ABD ve İran heyetlerinin yanı sıra arabulucu ülkeler olarak süreçte yer alan Pakistan ve Katar temsilcilerinin de müzakerelere katılmasının öngörüldüğünü ifade etmişti.
SÜRECİN GELECEĞİNE İLİŞKİN BELİRSİZLİK
Görüşmenin iptal edilmesi, kısa süre önce başlatılan ABD-İran diplomatik sürecinin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Taraflardan resmi açıklamaların gelmemesi nedeniyle görüşmenin ileri bir tarihe ertelenip ertelenmediği ya da müzakere sürecinin nasıl devam edeceği konusunda netlik bulunmuyor.
İsrail’in Lübnan’daki operasyonları ile bölgesel gelişmelerin, ABD-İran hattındaki diplomatik temasları nasıl etkileyeceği önümüzdeki süreçte yakından takip edilecek.