ABD ile İran arasında son günlerde Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler, taraflar arasındaki gerilimi yeniden yükseltti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) İran'daki bazı askeri hedeflere yönelik yeni operasyonlar düzenlediğini açıklamasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt ve Bahreyn'de bulunan ABD askeri noktalarını füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu.
İran tarafından yapılan açıklamada saldırıların, ABD'nin İran kıyı bölgelerine yönelik operasyonlarına misilleme olarak gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada ayrıca, İran topraklarına yönelik yeni saldırılar olması halinde daha kapsamlı karşılık verileceği uyarısında bulunuldu.
İRAN'DAN ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME AÇIKLAMASI
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yayımlanan açıklamada, deniz ve hava-uzay kuvvetlerinin ortak operasyon düzenlediği belirtilerek Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri noktalarının füze ve İHA'larla hedef alındığı bildirildi.
Açıklamada, ABD'nin İran kıyılarındaki operasyonlarının karşılıksız bırakılmayacağı ifade edilirken, Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketliliğin devam etmesi halinde daha sert adımlar atılacağı uyarısına yer verildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI ÇEVRESİNDE YENİ SALDIRILAR
İran devlet televizyonu, Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinin Tahiruyi köyünde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. Askeri kaynaklara dayandırılan haberde, patlamaların bir iletişim kulesine yönelik saldırıdan kaynaklandığı aktarıldı.
Ayrıca Hürmüz Boğazı yakınındaki Keşm Adası'nın Mesen köyünün de ABD tarafından düzenlenen saldırıda hedef alındığı öne sürüldü.
CENTCOM YENİ OPERASYONLARI DUYURDU
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini belirterek buna karşılık İran'daki bazı askeri hedeflerin vurulduğunu açıkladı.
Açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatı doğrultusunda 27 Haziran'da ilave operasyonların gerçekleştirildiği ifade edildi. Operasyonlarda İran'ın askeri gözetleme altyapısı, iletişim sistemleri, hava savunma unsurları, İHA depolama alanları ve mayın döşeme kabiliyetlerinin hedef alındığı kaydedildi.
CENTCOM, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin sürdüğünü belirtirken, ABD kuvvetlerinin bölgede yüksek hazırlık seviyesinde görev yaptığı bilgisini paylaştı.
GERİLİMİ TETİKLEYEN KARGO GEMİSİ SALDIRISI
Bölgedeki son gerilim, Umman açıklarında seyreden bir ticari kargo gemisinin insansız hava aracı veya kaynağı belirlenemeyen bir mühimmatla hedef alınmasının ardından başladı.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü'nün (UKMTO) yayımladığı acil bildirimde, saldırıda geminin köprü kısmında hasar oluştuğu, mürettebat arasında yaralanan bulunmadığı ve çevre kirliliğinin meydana gelmediği bildirildi.
TRUMP'TAN SERT AÇIKLAMA
ABD Başkanı Donald Trump, ticari gemiye yönelik saldırının İran tarafından gerçekleştirildiğini öne sürerek bunun ateşkes anlaşmasının ihlali anlamına geldiğini ifade etti.
Trump, saldırıda dört insansız hava aracının kullanıldığını, bunlardan üçünün ABD güçleri tarafından etkisiz hale getirildiğini, birinin ise gemiye isabet ettiğini belirtti. Açıklamanın ardından ABD ordusu Hürmüz Boğazı çevresinde İran'a ait füze ve İHA depolama alanları ile kıyı radar tesislerine yönelik operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu.
İRAN'DAN DAHA ÖNCE DE MİSİLLEME GELMİŞTİ
ABD'nin önceki operasyonlarının ardından İran Devrim Muhafızları da Körfez bölgesindeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları düzenlediğini açıklamıştı.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de yaptığı değerlendirmede, ABD'nin ateşkesi ihlal ettiğini savunarak bu adımların sonuçları olacağını ifade etmişti.
İSLAMABAD MUTABAKATI BELİRSİZLİĞE GİRDİ
Son gelişmeler, 14 Haziran'da Pakistan'ın arabuluculuğunda imzalandığı belirtilen İslamabad Mutabakatı'nın uygulanmasına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Mutabakatta, bölgesel çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık tutulması, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması ile İran'ın nükleer programı ve yaptırımlar konusunda müzakere sürecinin başlatılması gibi başlıkların yer aldığı belirtilmişti.
Karşılıklı askeri operasyonların ardından taraflar arasındaki gerilimin yeniden yükselmesi, söz konusu mutabakatın geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.