Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 7 Ağustos’ta Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında savunma alanındaki işbirliğini kapsayan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması” imzalandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın imzasını taşıyan anlaşma, ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütlerin güçlendirilmesini amaçlıyor.
Anlaşmanın hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi de ilk kez toplanmaya hazırlanıyor. Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarını bir araya getirecek toplantıya 31 Ağustos’ta Türkiye ev sahipliği yapacak.
MEKKE KOMİTESİ İLK KEZ TOPLANACAK
Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında tesis edilen Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısı 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirilecek. Komite, anlaşma kapsamında yürütülecek faaliyetlere stratejik yön verilmesi amacıyla üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşuyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu’nun katılması öngörülüyor. Pakistan’ı Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’in temsil etmesi planlanıyor.
Suudi Arabistan’dan ise Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili’nin toplantıya katılması öngörülüyor.
ÜÇ ÜLKENİN ÜST DÜZEY İSİMLERİ İSTANBUL’DA BULUŞACAK
Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da yapılacak ilk toplantı, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında yürütülecek faaliyetlere stratejik yön verilmesini amaçlıyor. Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının aynı masada yer alacağı toplantıda uluslararası güvenlik konularının da gündeme alınması planlanıyor.
Komitenin çalışma alanları yalnızca siyasi ve askeri istişarelerle sınırlı olmayacak. Savunma kapasitelerinin geliştirilmesi ve üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki birlikte çalışabilirliğin artırılmasının teşvik edilmesi de toplantının temel gündem maddeleri arasında bulunuyor.
ORTAK ÜRETİM VE SAVUNMA SANAYİSİ MASADA
Toplantıda savunma sanayisi alanındaki işbirliğinin derinleştirilmesine ilişkin başlıkların değerlendirilmesi planlanıyor. Ortak üretim faaliyetlerinin yanı sıra araştırma ve geliştirme çalışmalarında üç ülke arasındaki işbirliğinin artırılmasına yönelik konuların ele alınması öngörülüyor.
Terörle mücadelede müşterek çabaların güçlendirilmesi de toplantının gündemindeki başlıklar arasında yer alıyor. Uluslararası güvenlik meseleleri, savunma kapasitelerinin geliştirilmesi, askeri birlikte çalışabilirlik, savunma sanayisi ve terörle mücadele konularının komite bünyesinde değerlendirilmesi planlanıyor.
SEKRETARYA VE YOL HARİTASI BELİRLENECEK
İstanbul’daki toplantıda Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi tarafından belirlenecek ortak faaliyet alanlarındaki çalışmaları yönlendirecek Sekretarya ile diğer ilgili mekanizmaların çerçevesinin çizilmesi öngörülüyor. İlerleyen dönemde üç ülke tarafından atılacak adımlara ilişkin yol haritasının da toplantıda belirlenmesi planlanıyor.
Toplantının ayrıca Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın bölgede güvenlik, barış ve istikrarın pekiştirilmesini hedefleyen yapısının vurgulanmasına imkan tanıması bekleniyor. Anlaşma, meselelere işbirliğine dayalı güvenlik anlayışıyla yaklaşan ve çatışma yerine huzur ve refahı önceliklendiren ülkelere yönelik bir işbirliği zemini olarak tanımlanıyor.
MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI NELERİ KAPSIYOR?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, herhangi bir ülkeyi hedef almayan ve külfet paylaşımı ile ortak güvenlik anlayışını esas alan savunma odaklı bir işbirliği niteliği taşıyor. Anlaşmayla bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütlerin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın güvenlik alanındaki işbirliğini kapsayan düzenleme, herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesini de hedefliyor. Anlaşmanın en önemli hükümlerinden biri ise üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırı durumunda uygulanacak ortak savunma yaklaşımını kapsıyor.
BİR ÜLKEYE SİLAHLI SALDIRI ÜÇÜNE YAPILMIŞ SAYILACAK
Anlaşma, Türkiye, Suudi Arabistan veya Pakistan’dan herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının üç ülkenin tamamına yönelik saldırı olarak kabul edilmesini öngörüyor. Söz konusu hükümle herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, artan bölgesel ve uluslararası güvenlik tehditlerine karşı ortak mücadele zemini oluşturulmasına yönelik bölgesel sahiplenme ilkesi doğrultusunda yürütülen uzun soluklu diplomatik çalışmaların somut sonucu olarak görülüyor. Düzenleme, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğinin ve askeri birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesini de kapsıyor.
MEVCUT İTTİFAKLARA ALTERNATİF OLARAK TANIMLANMIYOR
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın herhangi bir ittifak veya anlaşmadan kopuş anlamına gelmediği belirtiliyor. Düzenleme, üç ülkenin mevcut müttefiklik ilişkilerini tamamlayan ve bölgesel güvenliği güçlendirmeyi amaçlayan bir işbirliği mekanizması olarak tanımlanıyor.
Anlaşma aynı zamanda diğer bölge ülkelerinin katılımına açık bir işbirliği zemini oluşturuyor. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki köklü bağların savunma ve güvenlik alanındaki işbirliğiyle pekiştirilmesini, üç ülkenin kendi savunmalarının yanı sıra bölgesel ve küresel güvenliğe katkı sağlamasını amaçlıyor.