ABD’nin, İran ile yaşanan çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından Suriye üzerinden taşınan ilk Irak menşeli petrol sevkiyatlarını almaya başladığı bildirildi. Reuters’ın sektör kaynakları ile enerji ve emtia takip şirketi Kpler’in verilerine dayandırdığı haberine göre haziran ve temmuz aylarında Suriye’nin Tartus ilindeki Banyas Limanı’ndan ABD’nin Meksika Körfezi kıyısına gitmek üzere üç Aframax tankerine Irak petrolü yüklendi.
Banyas Limanı’ndaki operasyonlara ilişkin doğrudan bilgi sahibi kaynaklar, tankerlerle sevk edilen petrolün tamamının Irak menşeli olduğunu belirtti. Üç tankerle taşınan toplam petrol miktarı yaklaşık 1 milyon 419 bin 500 varile ulaştı.
İLK TANKER 716 BİN 600 VARİL PETROLLE YOLA ÇIKTI
İlk sevkiyatı gerçekleştiren On Passion adlı tanker, yaklaşık 716 bin 600 varil petrol yükleyerek 17 Haziran’da Banyas Limanı’ndan ayrıldı. Tankerin taşıdığı yükün yaklaşık 487 bin 600 varillik bölümü temmuz ayının ortasında Bahamalar’da boşaltıldı.
Kpler verilerine göre tankerde kalan yaklaşık 229 bin varil petrolün ay sonuna kadar ABD’nin Teksas eyaletinde teslim edilmesi planlanıyor. Sevkiyatın bir bölümünün Bahamalar’da boşaltılması, kalan yükün ise ABD’ye gönderilmesi öngörüldü.
İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ TANKERLERİN AĞUSTOSTA ULAŞMASI BEKLENİYOR
Nissos Christina adlı ikinci tanker, yaklaşık 288 bin 500 varil petrol yükleyerek 8 Temmuz’da Banyas Limanı’ndan ayrıldı. Geminin taşıdığı petrolü ağustos ayının başında ABD’nin Meksika Körfezi kıyısında boşaltması bekleniyor.
Green Warrior adlı üçüncü tanker ise temmuz ayı içinde Banyas Limanı’ndan yaklaşık 414 bin 400 varil petrol aldı. Tankerin ağustos ayının üçüncü haftasında ABD’ye ulaşacağı tahmin ediliyor.
Kpler verileri, üç tankerle yapılan sevkiyatların Suriye üzerinden ABD’ye gerçekleştirilen ilk petrol ihracatı olduğunu gösterdi. Sevkiyatlar, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından alternatif enerji koridorlarının kullanımının hız kazandığı bir dönemde gerçekleştirildi.
BANYAS LİMANI YENİDEN İHRACATTA KULLANILMAYA BAŞLANDI
Reuters’a konuşan ve Banyas Limanı’nda görev yapan bir mühendis, Suriye’nin uzun yıllardır ham petrol veya petrol ürünü ihraç etmediğini belirtti. Limandan yalnızca Eylül 2025’te tek seferlik bir sevkiyat gerçekleştirildiğini söyleyen mühendis, mevcut ihracatın tamamının Irak menşeli fuel oilden oluştuğunu ifade etti.
Banyas Limanı, Irak’tan kara yoluyla getirilen petrolün tankerlere yüklenerek uluslararası pazarlara gönderildiği bir merkez olarak yeniden kullanılmaya başlandı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durması, Irak petrolünün Akdeniz’e ulaştırılmasına imkân sağlayan Suriye güzergâhını yeniden gündeme taşıdı.
ABD IRAK’TAN DOĞRUDAN PETROL İTHALATINI SÜRDÜRÜYOR
Reuters, ABD’nin Mart 2026’dan bu yana Irak’tan doğrudan petrol ithal ettiğini aktardı. ABD’nin normal şartlarda söz konusu petrol ürününü Meksika, Cezayir ve Irak’ın da aralarında bulunduğu farklı ülkelerden temin ettiği belirtildi.
Kpler Emtia Araştırmaları Direktörü Matt Smith, ABD’nin Orta Doğu’dan gelen sevkiyatların kesintiye uğramasıyla ortaya çıkan arz açığını alternatif kaynaklarla kapatmaya çalıştığını söyledi. Smith, Banyas Limanı’ndan gerçekleştirilen petrol ihracatının da son aylarda önemli ölçüde arttığını kaydetti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI KARA GÜZERGÂHINI HIZLANDIRDI
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından Irak petrolünün kara yoluyla Suriye’deki Banyas Limanı’na taşınması yeniden hız kazandı. Irak’tan getirilen yakıt, limandaki depolama ve yükleme işlemlerinin ardından tankerlere aktarılmaya ve uluslararası pazarlara sevk edilmeye başlandı.
Alternatif güzergâh, Irak petrolünün Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden taşınmasına gerek kalmadan Akdeniz kıyısına ulaştırılmasını sağlıyor. Sevkiyatların kara yolu üzerinden sürdürülmesinin yanında Irak ile Suriye arasındaki eski petrol boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülüyor.
HADİSE-BANYAS BORU HATTI İÇİN MUTABAKAT İMZALANDI
Suriye Enerji Bakanlığı, 18 Temmuz’da yaptığı açıklamada Irak-Suriye petrol boru hattını yeniden faaliyete geçirmek amacıyla ABD’de düzenlenen görüşmeler sırasında iki mutabakat zaptının imzalandığını duyurdu.
İlk mutabakat, Suriye Petrol Şirketi ile Basra Oil Company arasında imzalandı. Anlaşma, Hadise-Banyas Petrol Boru Hattı’nın rehabilite edilmesini ve yeniden işletmeye alınmasını öngörüyor.
Bakanlık, projenin Irak petrolünün Akdeniz kıyısındaki Suriye limanlarına yeniden taşınmasını sağlayacağını bildirdi. Projenin ayrıca Suriye ile Irak arasındaki enerji iş birliğini güçlendirmesi ve iki ülkede yeni ekonomik yatırım fırsatları oluşturması amaçlanıyor.
TEKNİK VE FİNANSAL FİZİBİLİTE ÇALIŞMALARI YAPILACAK
İkinci mutabakat zaptı, Chevron, UCC Holding ve TI Capital şirketlerinden oluşan uluslararası konsorsiyum ile imzalandı. Anlaşma kapsamında boru hattının yeniden inşa edilmesi için gerekli teknik ve finansal fizibilite çalışmalarının yürütülmesi kararlaştırıldı.
Konsorsiyumun ayrıca projenin uygulama planlarını hazırlaması hedefleniyor. Teknik incelemelerin ardından hattın rehabilitasyon yöntemi, finansman modeli ve işletme sürecine ilişkin ayrıntıların belirlenmesi planlanıyor.
GÜNLÜK 2 MİLYON VARİL TAŞIMA KAPASİTESİ HEDEFLENİYOR
Suriye Enerji Bakanlığı, Irak-Suriye petrol hattının yeniden devreye alınmasını bölgenin en önemli stratejik altyapı projelerinden biri olarak nitelendirdi. Rehabilitasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından hattın günlük yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine ulaşması hedefleniyor.
Hattın yeniden faaliyete geçmesiyle Irak petrolünün Kerkük ve Hadise üzerinden Banyas Limanı’na taşınması ve buradan Akdeniz yoluyla uluslararası pazarlara gönderilmesi planlanıyor. Haziran ve temmuz aylarında yapılan tanker sevkiyatları, boru hattı devreye alınmadan önce kara yoluyla yürütülen alternatif taşımacılığın ilk ABD bağlantılı ihracatları olarak kayıtlara geçti.